bÖdyêxZ,
dwky xdjêwZd Awk iwdgwxcKwk láNd xdËt AdÖo¬wdy xkËewUê Kkwt - gwvlwËbËmk
owvgwxbK AwKwm GLd ewxlËt ÌgrwËâQd
bÖdyêxZ,
dwky xdjêwZd, RxŠgwb I iwdgwxcKwk láNËdk xgnËt AdÖo¬wdy xkËewUê Kkwt
gwvlwËbËmk ZkØY-owpoy owvgwxbK RwpwŠyk Awli AwKwm GLd Pki ÌgKwtbwt eËrËQd„
Zwk dwËi xiaøw AxhËjwËM GËKk ek GK ptkwxd I nrjìèiÔlK iwilw bwËtk Kkwk
icø xbËt owvgwxbK AwKwm I Zwk exkgwk GLd Pki xdkwe£wpydZwk iËcø xbd KwUwËâQd„
bÖdyêxZ, dwky xdjêwZd Awk køwËgk KxaZ ¢ßofwtwk I GdKwDëUwËkk dwËi iwdÖn
pZøwk xgkØË¦ Lgk exkËgmdB Kwl pËt b^wxrËtËQ owvgwxbK AwKwËmk RygËd„
kwRmwpy
owvgwxbK BDxdtËdk owcwkY oóewbK AwKwm ÑbxdK ovgwb I AcÖdwlÖ® xoGoxg xdDR
Gk kwRmwpy gÖøËkw eÞcwd, ÌkxWI Rwiêwd WËtËPËhËlk xfÝ-løwëo
ovgwbbwZw Ggv iwdgwxcKwk eÞxZÅwd gwvlwËbm BdxýUxUDU Ag xpDiøwd
kwBUo-xgAwBGBPAwk’k AwéxlK oiìñtKwky„ oÖxdxbêÄ ÌKwd KwkY QwrwB køwxeW
GKmd gøwUwxltwd (køwg)-5 kwRmwpyk oboøkw RwpwŠyk Awli AwKwmËK Zwk hwrw gwow
pËZ MZ gQËkk 23 A˃wgk xbgwMZ kwËZ ÌMÞfZwk KËk„ ÌMÞfZwËkk oit køwg
oboøkw Zwk xmÂeÖ¢ I þèy Ggv hwrw gwxrk iwxlËKk oóiÖËLB ZwËK xdjêwZd
KËk„ Gkek ZwËk ÌPwL MwiQw xbËt Ìg^Ëc Ìbtwk ek Zwk iÖËL KwËlw KweËrk
U×xe exkËt køwg-5 Gk eÞcwd KwjêwlËt xdËt jwItw pt„ køwg oboøkw ZwËK
mwkyxkK xdjêwZd, BËlKxUÛK mK Ìbt„ xoxlvËtk owËa DeËk S×xlËt kwLw
pt„ byNê 15 NëUw cËk AwKwËmk
Iek ggêk xdjêwZd KËk køwg oboøkw„
oÔ¢
Rwdwt, kwRmwpyk ÌbËlwtwk ÌpwËod ItwKf GËýUU exkPwldwt gøweK bÖdyêxZk
xgnËt AdÖo¬wdy xkËewUêê Kkwt owvgwxbK AwKwËmk dwËi xVwKwbwk iwpf×RÖl
Awli ÌlwUd xiaøw AxhËjwM GËd P^wbwgwxRk iwilw KËkd„ G iwilwt xZxd pwBËKwUê
ÌaËK AìægZyêKwlyd Rwxidd Ìdd„ xKìç ZwkekI køwg oboøkw ZwËK MZ 23 A˃wgk
kwZ ÌbrUwk ek ipwdMkyk DempËkk hwrw gwow ÌaËK AwUK KËk„ Gkek ZwËK RkØxk
qiZw xgxciwlwk 16 (2) cwkwt AwbwlËZ Pwlwd xbËl AwbwlZ ZwËK ÌRlpwRËZ ewVwËdwk
xdËbêm Ìbt„ AwKwmËK ÌMÞfZwËkk owËr 4 NëUw AwËM 23 A˃wgk kwËZ GK
lwL UwKw P^wbwgwxRk AxhËjwM GËd eÖxVtw awdwt AwËkKxU P^wbwgwxRk iwilw KkwËdw
pt PwéløKk GKxU xKËmwky cnêY iwilwk gwbyËK pZw Kkwk AxhËjwËM bwËtk Kkw
iwilwk eÞcwd Awowiy AwgbÖl RxllËK xbËt„
DËlöLø,
kwRmwpyk ÌbËlwtwk ÌpwËod ItwKfz GËýUU exkPwldwt bÖdyêxZ I AxdtËik AxhËjwËM
xgMZ 2002 owl pËZ PlxZ 2007 owl ejêìæ ÑbxdK ovgwb I xoGoxg xdDR G owvgwxbK
AwKwm GKwxcK xkËewUê exkËgmd KËkd„ GkB ÌeÞxqËZ bÖdyêxZk AxhËjwËM
AeowxkZ ÌiwZwItwlöy AwgbÖo owiwËbk eÖ¢ iwpf×RÖl Awli ÌlwUd Ìgwtwxltw iËWl
awdwt owvgwxbK AwKwËmk dwËi P^wbwgwxRk iwilw KËkd (iwilw dv-2,
ZwxkL-2/10/2007, cwkw-385/386 b.xg.)„ AdøxbËK owvgwxbK AwKwËmk exkËgxmZ
‘eÖxVtwt AwgwkI xKËmwky cxnêZ Awowxi Qw¢bËlk KøwWwk’ mynêK Lgk 2002
owËlk 20 GxeÞl ÑbxdK ovgwb G Ggv 2005 owËlk 7 Ìi ‘kwRmwpyËZ cxnêZwk
xeZwËK pZøwk NUdwt iwilw bwËtk’ mynêK xmËkwdwËi xkËewUê eÞKwxmZ pItwt
pZøwKwË«k oËŠ RxrZ awKwk AxhËjwËM AxhjÖ£ß AwgbÖl Rxll gwby pËt eÖxVtw
awdwt owvgwxbK AwKwËmk dwËi P^wbwgwxRk iwilw KËkd„
eÖxlm
I AwbwlZ oÔË¢ Rwdw jwt, eÖxlm eÞxZËgbËdk ÌeÞxqËZ MZ 8 dËh¹k owvgwxbK
AwKwmËK RkØky qiZw xgxciwlwk 16 (2) cwkw ÌaËK AgøwpxZ Ìbd iøwxRËÄÛU
Axl AwpËib„ Gk AwËMB ZwËK eÖxVtw awdwk iwilwt (iwilw dv-13,
Zwv-23/10/2007, cwkw 385/387/506 b.xg.) Ìmøwd GøwËkýU ÌbLwËdw pt„ ekgZyêËZ
ÌRlw I bwtkw RR AwbwlËZ xioËKo bwËtk KËk owvgwxbK AwKwËmk RwxiËdk AwËgbd
RwdwËdw pt„ Rwxid AwËgbËdk Iek
Âdwxd AdÖxÅZ pt MZ 18 A˃wgk„ ekxbd 19 A˃wgk ÌRlw I bwtkw RR G Awk
iwQDb Rwxid AwËgbd i™Ök Kkwk AwËbm Ìbd„ 28 xbd KwkwËhwËMk ek xZxd 19 dËh¹k
o¬øwt iÖx£ßlwh KËkd„ MZ 23 A˃wgk (2007) xbgwMZ Mhyk kwZ (24 A˃wgk)
ÌaËK xZxd kwRmwpy ÌKëbÛyt KwkwMwËk gëby xQËld„
RwxiËd
iÖ£ß pgwk ek owvgwxbK AwKwËmk dwËi AwkI GKxU P^wbwgwxRk iwilw KkwËdw pt
xgGdxe ÌdZw AwgbÖl lxZf xgmðwoËK gwby KËk„ GQwrw AwKwËmk dwËi Kkw eÞai
iwilwxUËK Rd†kØZòeÔYê iwilw xpËoËg okKwk RkØxk qiZw xgxciwlwk AwIZwt MÞpY
KËk„ okKwËkk GB xo¦wìæËK PøwËl™ KËk AwKwm pwBËKwËUê GKxU xkU KËkd„
IB xkËUk ÌeÞxqËZ pwBËKwËUêk GKxU Ìgé okKwËkk eÞxZ kØlxdxm Rwxk KËk
iwilwt RkØxk xgxck Kwjê¢ßi þÿxMZ KËkd 6 RÖlwB ejêìæ„ pwBËKwËUê
owvgwxbK AwKwËmk eËq iwilw exkPwldw KkËQd AøwWËhwËKU Ìiwpwóib ÌpwËod„
GxbËK
AwKwËmk dwËi Kkw x§Zyt P^wbwgwxR iwilwt AxhËjwM MVËdk (PwRê xptwxkv) byNê
Âdwxd AdÖxÅZ pËtËQ MZ 12 Ìi, 2008 kwRmwpyk xPf RÖxWxmtwl iøwxRËÄÛËUk
AwbwlËZ„ xPf RÖxWxmtwl iøwxRËÄÛU AwgÖ owËlp ÌmL Ìiw. RxpkØl pK
Awowiy I gwbyeËqk jÖx£ßZKê ÌmwËdd„ xPf RÖxWxmtwl iøwxRËÄÛU GLd ejêìæ
ÌKwd AwËbm Ìbdxd„
owvgwxbK
AwKwËmk eËq ÂdwxdËZ Avm Ìdd owËgK bÖB xexe jaw¢ßËi idoÖk kpiwd I KwikØl
ixdk, kwRmwpy AwBdRygy oxixZk owËgK owcwkY oóewbK BgÛwxpi ÌpwËod, xoxdtk AøwWËhwËKU
ZwRÖl Bolwi Ìiwpwóib fwkØK, ZkØY AwBdRygy owLwItwZ ÌpwËod mwiyi eÞiÔL„
ÂdwxdKwËl owvgwxbK AwKwËmk AwBdRygykw AwbwlZËK Rwdwd, ‘2002 owËlk 20 GxeÞl
ÑbxdK ovgwb Gk eÞai ewZwt “eÖxVtwt AwgwkI xKËmwky cxnêZ Awowxi Qw¢bËlk
KøwWwk” mynêK GKxU Lgk AwKwËmk dwËi eÞKwxmZ pt„ ÂcÖ ZwB dt, cxnêZw
xhKxUËik xeZwËK xgn eÞËtwËM pZøw Kkw pt„ GB cnêY I pZøw iwilwk xgnËtI
owvgwxbK AwKwm GKwxcK xkËewUê exkËgmd KËkËQd„ GkB ÌeÞxqËZ oóeÔYê DË¥møiÔlKhwËg
byNê Pwk gQk ek AwKwËmk dwËi P^wbwgwxRk AxhËjwM GËd ‘AxhjÖ£ß cnêK’
pwkØËdk xeZw AwgbÖl Rxll GKxU iwilw KËkd„ iwilwk GRwpwk I PwRêxmËU AxhËjwM
MVËdk ÌKwd Dewbwd ÌdB„ xgcwt owvgwxbK AwKwmËK AxhËjwM ÌaËK AgøwpxZ Ìbtw
ÌpwK„’
Rwdw
jwt, bÖdyêxZ, dwky xdjêwZd I iwdgwxcKwk láNËdk xgnËt AdÖo¬wdy eÞxZËgbd
ÑZky I iwdgwxcKwk láNËdk NUdwk ZaøwdÖo¬wd Kkwt bÖdyêxZgwR P¢ß gZêiwd
Z£òwgcwtK okKwk qiZwt Awowk ek ekB RkØxk qiZw xgxciwlwk oÖËjwM xdËt AwKwËmk
dwËi cwkwgwxpKhwËg iwilw KkËZ awËKd„ AwKwËmk dwËi G ejêìæ xZdxU P^wbwgwxRk
iwilw Kkw pËtËQ„ GkiËcø eÞai iwilwxU DâPZk AwbwlËZk AwËbËm 6 RÖlwB
ejêìæ þÿxMZ kËtËQ„ x§Zyt iwilwt PwRê MVËdk Âdwxd oóedí pËtËQ„
ZÚZyt iwilwxU Zbìæwcyd„
GxbËK
kwRmwpyËZ køwËgk AewËkmËd KxaZ ogêpwkw oìèwoy xpËoËg Qw¢lyM ÌdZw
Awpowd pwxgg gwkØËK gÛwmfwtwËk pZøw, AepkËYk AxhËjwËM ItwKêwo ewxUê ÌdZw
iRdÖ ÌmLËK xexUËt pZøw, oìèwËok AxhËjwËM Kwkwkqy owËpgÖlËK xdjêwZd
Ggv þèy I xmÂKdøwk owiËd Ue oìèwoy ÌgdxRk †xlxg¦ pgwk NUdw xdËt
owvgwxbK AwKwm AdÖo¬wdy xkËewUê exkËgmd KËkd„ GkB ÌeÞxqËZ køwg-5 Gk
ÌoËK« Bd Kiw« ÌiRk kwmybÖl pwowd kwmyb owvgwxbK AwKwmËK ÌbËL Ìdtwk ÉixK
Ìbd„ GkB ÌeÞxqËZ owvgwxbK AwKwËmk AxhËjwËMk ÌeÞxqËZ okKwk xgntxUk Zbìæ
KkËl owvgwxbK AwKwm xlxLZhwËg owqø Ìbtwt køwËgk IB KiêKZêw q׳ pd AwKwËmk
Iek„ AwKwmËK ÌMÞfZwËkk ek IB KiêKZêwB ZwËK ogËPËt Ìgxm xdjêwZd KËkd„
AdøxbËK
nrjìè-ptkwxd I køwËgk xdjêwZËdk Kwxpdy gYêdw KËk owvgwxbK RwpwŠyk Awli
AwKwm “A¬KwËk 15 NëUw” dwËi GKxU gB xlËLËQd„ gBxU MZ ÌfgÛØtwxk iwËo
XwKwt gwvlw GKwËWxik gBËilwt eÞKwxmZ pt„
DËlöLø,
owvgwxbK AwKwm xgxhdí oiËt ÑbxdK gwvlw, ÑbxdK gwvlwk gwYy, ÑbxdK AwRËKk
KwMR, GËowxoËtËUW ÌeÞo Ag gwvlwËbm, xb xdD Ìdmd, xb ixYêv owd Ggv GK×Ëm
ÌUxlxhmËdk eÞxZxdxc xpËoËg bwxtZò ewld KËkd„ xZxd xgMZ 1989 owl pËZ
owvgwxbKZw Ìemwk oËŠ RxrZ„ RwxZk RdK gŠg¬× ÌmL iÖxRgÖk kpiwËdk Kdøw
AwItwiy lyM ohwËd¢y ÌmL pwxodwËK pZøwk DË¥Ëm 2004 owËlk 21 AwMÄ
AwItwiy lyËMk oiwËgËm ËMÞËdW pwilwk eÞxZgwËb owvgwxbK AwKwm GKwB
KwfËdk Kwer eËr køwxl KËk AwËlwxPZ pd„