g†rwt jÖ¦wekwcyËbk xgPwËkk bwxgËZ RdMY ÌowâPwk pËâQd € 12xU iwilwk eÞþçxZ PlËQ

Ìiw: dwRiÖl Ébw dwxoi, g†rw ÌaËK: g†rwt þñwcydZw jÖ˦k oit xdkyp RdMY I iÖx£ßËjw¦wËbk xdgêwPwËk pZøw, gwxrNk, gøgow eÞxZÅwËd AxMíovËjwM, lÖUewU, dwky xdjêwZd Ggv ewK pwdwbwkËbk opËjwMyZwKwky jÖ¦wekwcyËbk xgPwËkk bwxgËZ RdMY ÌowâPwk pËâQd„ BxZiËcø xPxpßZ kwRwKwk Ioiwd xgpwkyk xdjêwxZZ ÌQËl ZwËkK pwowd ew¯Ök ÌdZÚËZò 41 oboø xgxmÄ ‘g†rw jÖ¦wekwcy xgPwk gwþægwtd KxixU’ MVd pËtËQ„ G KxixU Ioiwd xgpwky, Zwk bÖ’ËQËlop 4 RËdk xgkØ˦ AwbwlËZ iwilw bwËtk KËkËQ„ AwMwiy Ìbr iwËok iËcø 8 ÌdZwop 30 Rd NwZËKk xgkØ˦ 11xU iwilw bwËtk pËg„

g†rw jÖ¦wekwcy xgPwk gwþægwtd KxixUk oÔ¢ Rwdwt, 1971 owËlk 29 GxeÞl ewK pwdwbwkkw g†rwt eÞËgËmk ek Kwer gøgowty Ioiwd xgpwky I eÖþæK gøgowty Ìiwxid pwRyk ÌdZÚËZò g†rwk owìæwpwk, xdlfwiwkyk ÑotbeÖkop xgxhdí þÿwËd gwOwxl xdcËdk ÌdUItwKê MËr ÌZwlw pt„ Gkw bÖ’Rd Qwrw AwkI 6 RËdk ÌdZÚËZò MxVZ G ÌdUItwËKêk oboø xQl 30 Rd„ Gkw xgxhdí þÿwËd lÖUZkwR, pZøw, dwky xdjêwZd I AxMíovËjwM ÂkØ KËk„ owìæwpwËk xdxgêPwËk xmÂop xgxhdí gtËok xgeÖl ovLøK gwOwxl xdcËd Ioiwd xgpwky I Ìiwxid pwRy Aaê Ggv AËþèk ÌjwMwd Ìbt„

1971 owËlk 14 Ìi ¢ßgwk Ìglw 11Uwk xbËK Ioiwd MxY, Zwk bÖ’ËQËl I hwxZRw QwrwI ZwËbk ÌlwKRd mpËk awdw Ìiwr GlwKwt ixid ÌkxWI pwDËR pwdw Ìbt„ Zwkw Mpdwop Adøwdø xRxdoe¢ lÖU KkËZ awKËl ÌbwKwËdk iwxlK ixid GËZ gwcw Ìbd„ G oit Awowiy Ioiwd MxY, AwËdwtwk ÌpwËod, Awolwi ÌpwËod I BKgwl ÌpwËod ZwËbk pwËZ awKw xeþæl xbËt ixiËdk mkyËk PwkxU †xl KËk„ ÌbwKwËd awKw gwbyk ÌQËl I ixiËdk AwZôyt †lRwk ÌpwËod gwcw Ìbgwk ÌPÄw KkËl Awowiykw ZwËK †xl KËk pZøw KËk„ lÖUewU ÌmËn jwgwk oit Zwkw †lRwËkk lwm xdËt jwt„ AwR ejêìæ IB lwËmk ÌL^wR ewItw jwtxd„ NwZKkw jwgwk ek þÿwdyt ÌlwKRd ixidËK D¦wk KËk xPxKuow xbËl xZxd eÞwËY kqw ewd„ ZLd xZxd (ixid) owqyËbk KwËQ G NUdw eÞKwm KËkd„ ixid mkyËk bÖ’xU †xl xdËt Ìg^ËP awËKd I 1985 owËlk xbËK iwkw jwd„ ixiËdk Itwxkmkw G gøwewËk Ioiwd xgpwky MvËbk xgkØ˦ iwilw bwËtËk xPìæw-hwgdw KkËQd gËl Rwdw ÌMËQ„ xdpZ †lRwËkk iw g†rw mpËkk D£k ÌPËlwewrwk iÙZ AwlyiÖx¥d ÌmËLk þèy ÌdKgwdÖ ÌgItw MZ iŠlgwk bÖeÖËk Pyf RÖxWxmtwl iøwxRËýUÛU AwbwlËZ Ioiwd xgpwky, Zwk bÖËQËl Awolwi ÌpwËod I BKgwl ÌpwËod Ggv hwxZRw AwËdwtwk ÌpwËoËdk xgkØ˦ b«xgxck 302, 326 I 109 cwkwt iwilw KËkËQd„ xgPwkK AwgÖ Ìpdw ÌkRwDl Kwiwl Zbìæ KËk eÞxZËgbd bwxLËlk Rdø obk awdwk IxoËK xdËbêm xbËtËQd„

GQwrw NwZKkw g†rw mpËkk PKËlwKiwd GlwKwt 167xU gwxrËZ AxMíovËjwM I lÖUewU KËk„ ÌoLwËd þñwcydZwKwiy AwgbÖo ow£wk, ÂK×k Awly, Kki Awly xiëU×, Kwxfl Dx¥d ÌKwËKw, Awfowk Awly, oxpi Dx¥dop KËtKRdËK †xl I xdjêwZd PwxlËt pZøw KËk„ jÖ˦k oit g†rw mpËk RËlmðkyZlw GlwKwt ÌýUU gøwvK lÖU pt„ lÖËUk UwKw†Ëlw iÖkBl, gwdbyxN, grËiwpk, oÖglop xgxhdí þÿwËd xdËt jwItw pt„ iÖl lÖËUkw hwkËZ PËl ÌMËlI Ioiwd-Ëiwxid Mv IBog GlwKwt pwilw PwxlËt lÖxÅZ UwKw lÖU, gwxrNËk AxMíovËjwM I RdMËYk Dek AiwdÖxnK xdjêwZd Pwlwt„ Ìbm þñwcyd pgwk ek Ìiwxid pwRy hwkZ pËt ewxKþæwËd I Ioiwd xgpwky hwkËZ ewxlËt jwt„

oÔ¢xU AwkI Rwdwt, 1977 owËl Ioiwd xgpwky ÌbËm xfkËlI AwR ejêìæ Ìiwxid pwRy ewxKþæwËd kËtËQ„ Ioiwd xgpwky ÌbËm Ìfkwk ek RÐdK MËYËmk iwcøËi hwkZ ÌaËK ÌPwkwPwlwdyk iwcøËi Kwer GËd gøgow KËk„ gwvlwËbËm gogwo KkËlI hwkËZk gykhÔi ÌRlwk kwieÖkpwËU 10 xgNw RxiËZ gwxr xdiêwY I AËdK ÌbwKwd MËrËQ„ ÌKwlKwZwt Zwk AËdËK Rxi kËtËQ„ GQwrwI Ioiwd xgpwkyk Pwk oìæwd Awolwi ÌpwËod, BKgwl ÌpwËod, mwxKl AwpËib I ÌiwþæwK AwpËib Rd gwvlwËbËmk Gxmtwd ÌU…UwBl xil cµvo Kkwk Rdø 1996 ÌaËK 2001 owl ejêìæ hwkËZk xgxhdí eÞxZÅwËdk bwlwly KËk gËl AxhËjwM Kkw pËtËQ„ Zwkw hwkZ ÌaËK o®wËp 3/4 ÌKwxU UwKwk Kwer AwdËZw„ mpyb dwËi GK gøgowty BKgwËlk KwËQ GLdI 19 lwL UwKw ewt„ G gøwewËk Ioiwd xgpwky I Zwk exkgwËkk oboøËbk ÌKwd g£ßgø ewItw jwtxd„

AdøxbËK jÖ¦wekwcyËbk xgPwËkk bwxg gwþægwtËd Ìbmgøwey ofËkk Avm xpËoËg GKw£Ëkk Ìoƒk Kiw«wkkw gÖcgwk o¬øwt g†rw GËoËQd„ gÙpþexZgwk oKwËl g†rw xRlw Æ×l AxWËUwxktwËi iZxgxdit ohw AdÖxÅZ pËg„ ÌoLwËd g†rw ÌRlwk xgxhdí DeËRlwk jÖ¦wekwcyËbk ZwxlKw eÞKwm Kkw pËg„ IB ZwxlKwt Ioiwd xgpwkyk dwi awKËg gËl Ìoƒk Kiw«wkoz Ìfwkwi iÖx£ßjÖ¦ ’71Gk iZxgxdit ohw eÞþçxZ KxixUk ÌdZwkw RwxdËtËQ„

g†rw jÖ¦wekwcy xgPwk gwþægwtd KxixUk AwpgwtK ZwËkK pwowd ew¯Ö Rwdwd, Ioiwd xgpwkyop 30 Rd jÖ¦wekwcyËbk xgkØ˦ AwkI 3xU pZøw, 3xU dwky xdjêwZd, 2xU lÖUewU, 2xU iwxd l«wxkvop ÌiwU 11xU iwilw bwËtËkk eÞþçxZ Ìdtw pËâQ„ AwMwiy Ìbr iwËok iËcø iwilw†Ëlw bwËtk Kkw pËg gËl xZxd RwxdËtËQd„ G gøwewËk xZxd iÖx£ßjÖ˦k þñeËqk oKËlk opËjwxMZw Kwidw KËkËQd„