gwOwly oóðˬ oKËlk Mw¢Rðwlw ÌKd
Ìglwl ÌgM
AwËixkKwd kwÄÝbÔZ xgDxUËdo xgbwtKwËl gwOwlyËbk GKxU PiuKwk PKËlU-Ìiwrw
Pr ÌiËk ÌMËQd„ xZxd gËlËQd Awikw AxZxaekwtd, g¬×oÖlh iwdÖn ZËg GKU×
nrjìèeÛgY„ AwiwËbk owvgwxbËKkw 'icÖk AZøwPwk' KËkd„ ÌmnKaw gËlËQd,
AwËixkKw gwvlwËbËmk g¬×, Zwk Awhøìækyd gøwewËk pþæËqe KËkdw„ ÌMwËlwËjwMeÔdê
xgËmnKËk iÖoliwdeÛcwd Ìbm†xlËZ AwËixkKwd lqø I þñwaê eÔkËY xio
xgDËUËdo KÓUdyxZK xpowËg bwkØY bqZw eÛiwY KËkËQd gËl Zw^ËK AwËixkKwd
KÓUdyxZk ogËPËt xgeŒdK Ìq¢ BkwËK ewVwËdw pËtËQ„
KÓUdyxZk hwnw iwLËdk iZ, ckËZ ÌMËl MËl jwt„ H hwnw xbËt gm KkËZ pt„ iøwWwi xgDËUxdËok hwnwk oÖþñwbÖ ÌLwowxU QwxrËt xdËl ÌbLw jwt, xZxd AwiwËbk oóðˬ dZ×d ÌKwd Kaw gËld xd„ AwoËl owiÛwRøgwby gw AwxcewZøgwby KÓUdyxZKËbk dZ×d xKQ× glwk awËK dw, Lwxl ýUwBlUwB dZ×d pt„ AwcÖxdK owiÛwRøgwËbk eÛai bwmêxdK-Zwx£òK I xdgwêpy eÛËtwMKZêw, lWê iøwKËl eÛwt b'Öm gQk AwËM gwOwlyËbk oóðˬ gËlxQËld, "What sting is to a bee, a claw is to a lion, a horn is to a baffalo, deceit is to a Bengalee. Large promises, smooth excuses and elaborate tissue of circumstantial lies, are the weapons of the Bengalee living in the lower Gangetic region"
'Ìi#iwxQk Ìjid Él, xovËpk Ìjid awgw, ÌiwËnk Ìjid xmO,gwOwlyk ÌZid
Ql„ gr gr eÛxZšw, Zw dw-kwLwk xd^LÖZ ARÖpwZ Ggv owRwËdw xiaøwk Rwl- G†xl
pËâQ MŠwk g§yËe gogwoKwky gwOwly RwxZk Aþè'
iøwKËlk G D¦ÚxZUw Awiwk GK AwZòyt, gwvlwËbËmk AgokeÛw® AxZDâPebþÿ
Awilw I kwÄÝbÔËZk KwQ ÌaËK Ìdtw„ G gtËoI xZxd Zw xdLÖ^Z iÖLþÿ glËZ
ewËkd„ Ìmwdwk ek ÌaËK KawxU AwiwËK ÌL^RÖËkk Kw^Uwk iZ xg^cËZxQl MZ
xZd bmK„ Kwkd Awxi Rwxd KawxU ht‰k xiaøw I gwOwly RwxZpZøwk nrjìè„ iøwKËlËK
hwkZgËnê ewVwËdw pËtxQl BýU Bx«tw ÌKwóedyk KwQ ÌaËK pwËZ Z×Ël Ìdtw
DexdËgmUwk Rdø GKxU þÿwty mwod gøgþÿw eÛYtd I eÛxZÅwk Rdø„ AwRËKk
hwkZ gÙxUm-ÌMwlwiyk AËdK xRx™k ÌhËO ÌflËlI gwvlwËbm,ewxKþæwd op eÛw£ßd
gÉ gÙxUm KËlwdyËZ GLdI iøKËl eÛgxZêZ BvËkxR-xhx£K xmqw Ggv AwBd I
xgPwk-gøgþÿw PwlÖ AwËQ„ iøKËlk lqøB xQl ekwxRZ ebwdZ iwdÖn†xlk iMËR
BvËkxR X×xKËt IËbk owiÛwRø exkPwldwt gøgpwk Kkw pËlI IËbkËK id-iwdxoKZwt
ÌMwlwËik ejêwËt kwLËZ pËg„
hwkZgËnêk MwËŠt g-§ye gŠËbm xPkKwl oóeb I eÛwP×Ëjê hkw xQl„
gwvlwk eÛwP×Ëjêk Kaw iÖNl AwiËl oÖËgbwk Bolwi Lw^ GKxU ÌZwkY xdiêwd KËk
Zwk MwËt xlxeg¦ KËk xMËtxQËld BxZpwËok Rdø„ gwOwlyËbk ohøZw I cdoóeËbk
LøwxZB xgËbmy gxYK I ejêUKËbk GËbËm AwoËZ jÖËM jÖËM eÛlÖ¦ KËkxQl„
ÌoRdøB ÌbxL hwkËZk exúPi ZyËk AgZkd Kkw iw¢B BDËkweyt gxYËKkw gwŠwlwk
DË¥Ëmø Q×ËU GËoËQ„ þeÄZ: ZLdKwk eÙxagyk GKxU ÌmÛÅ eÛxZhwgwd I
Kiêgyk RwxZ xQl RðydRwZ gÖx¦iwd GB gwOwly RwxZ„ icøjÔMyt hwkgËnêk kwRÐdxZK
bÔgêlZwk oÖËjwËM ekwcyd pËt erw gwOwlyËbk Rdø dZ×d eÛh×Ëbk ÌMwlwxi
þñZ:ýfÓZêhwËg ÌiËd Ìdtw opR xQldw„ ipwkwR dëbK×iwËkk iZ gÉ iwdÖnËK
ÌKgliw¢ cdy pgwk KwkËd fw^xoËZ ikËZ ÌbËL xg£gwd gwOwlyËbk oZKê pItw
Qwrw Dewt xQl dw„ lÖËUkw, xdbêt bLlbwËkk xgkØË¦ 'Ql-PwZ×ky, xiaøwk
PwlwxK Qwrw AwZòkqwk Awk ÌKwd Dewt xQldw iøKËlËbk ovþeËmê Awow gwŠlyk„
iwdgZw-ÌLËKw iøwKËl jxb owcwkd gwOwlyËbk oiejêwËtk gÖx¦ kwLËZd, ZwpËl
ÌoxbËd ÌbLw gwOwlyk Lwkwe †Y†xlk Adø gøLøw xbËZd„ glËZd gwOwlyËbk
cw¯w Ìbtw oºg dt, iÖL ÌLwlwk AwËMB Ikw og gÖËS ÌfËl„ ipwkwR dëbK×iwËkk
lwxVtwlËbk jxb Ìgwiw gwdwËdwk šwd awKZ, DxiPw^b, RMuËmVËbk iZ AaêMÙcÖ
AgwOwlykw gwvlwt dw awKZ, gÉgQk eËk iwÄwk bw oÔjêËoËdk Qw¢Ëbk hËt Pw^UMwk
mwbwPwirwk iwdÖn†xl ÌjhwËg eÛwYhËt ewxlËtxQl. ÌZixd ewlwZ KõwBh-ÌpxÄvo
RwZyt xiaø×K AZøwPwky hwrwËU jÖ¦gwRkw„
gwOwlykw Ìj KZ eÛxZhwgwd RwxZ Zwk eÛiwY, Ìj gÙxUm ZwËbk Acyd KËkxQl,
ÌRl-RÖlÖi opø KËk, fw^xoËZ-†xlËZ iËk, šwd-xgšwd PPêw KËk qiZwgwd pËt
DVwt iÔlZ: ZwËbk hËtB gÙxUm kwRø ÌQËr ewxlËtxQl„ ogêhwkZyt ÌdZw ÌNwLËl
gËlB ÌfËlËQd, ÌgŠl AwR jw hwËg gwKy hwkZgnê Zw hwËg eËk„ gwOwlyËbk
eÛxZhwk Awk GKxU †kØZòeÔdê eÛiwY Gxmtwk Awk ÌKwd RwxZk hwËMø GLd ejêìæ
3xU ÌdwËgl eÖkÆwk ÌRwËUxd„ ewxKþæwd xoxhl owxhêo ekyqwt oËgêwâPþÿwd†xl
og oit gwOwxlkwB ÌeZ„
iwdgZw, þñwxcdZw, oÙRdmylZw, þñKytZw I AwZòijêbwËgwc gwOwlyk kË£ßk
cwkw„ G oËg gwcw GËl AwiwËbk kgyëbÛdwa gËld, ''gwcw xbËlB gw^cËg lrwB''„
AwiwËbk dRkØl gËld, ''gl gyk xPk DdíZ ii xmk, xmk Ìdpwxk Awiwk, dZxmk H
xmLk xpiwbÛyk'' ''Awxi iwxddwK ÌKwd AwBd, Awxi hyi hwoiwd iwBd''„ BxZpwo glËg
hwkgËnêk þñwcydZw iÔlZ: gwOwlyk ARêd„ ÌmniÔpÔËZê iøwKËlk gvmckMd
Ìmn Pwl xbËt owiÛbwxtKZwk xhx£ËZ hwkZgnêËK Lx«Z KËk bÔgêl KËk ÌkËL
jwt„ gwOwly iÖoliwdËbk eúPwbeb AvËmk ovLøwMxkÅZwk KwkËd MdZwxìèK xdtËi
AwRËKk gwvlwËbm BýU ewxKþæwd pËtxQl„ gwOwlyk þñwxcdZwËgwc I AowieÛbwxtK
MdZwxìèKZwk eÛxZ odôwd ÌbLwËdwk ÌjwMøZw I Ìicw ewxKþæwËdk kwRdyxZK I
mwoKËbk iËcø KLËdw ÌbLw jwtxd„ iøwKËlk AdÖMZ RwkR oìæwd gËlB Zwkw
gwOwlyk hwnw, ovÆÚxZ, Zwk pwRwk gQËkk oiÙx¦ I HúPêËjøk eÛxZ odôwd ÌbLwËZ
Aoiaê pËtËQ„ gwOwly ÌmL iÖxRg gw AwItwxi lyM xK Zwkw KLdB gÖËSxd„
Ìicw I iddMZ AËjwMøZw xKvgw AšZw
xKvgw AiwdxgK bÙxÄhxŠk KwkËdB AwBtÖg, Btwxptw, h×Ë›w, iøKËl,
xgDxUxdokw gwOwlyËK gÖSËZ ewËkd xd„
gwOwlyËK gÖSËZ pËl gwOwlyk eÛwPyd BxZpwËo xfËk ÌjËZ pËg„ gÖSËZ
pËg gŠhÓxiËZ GKgwk GËl ÌKd ÌKD Awk xfËk ÌjËZ PwBZ dw„ '' Bpwkw MÙËpk
bkRw-Rwdwlw ÌLwlw kwxLtw mtd Kxktw awËK; BpwËbk Mgwxbe BZþæZ: Pxrtw Ìgrwt,
ÌKD KwpwËkw xRxdo cËk dw„ P×xk KwpwËK gËl, Bpwkw gÖËSdw'' 1206 LÙÄw˲
iÖoliwd ÌodwexZ gLxZtwk xLlRyk gŠËbm Aw¢ßiËYk eÛwt ew^Pm gQk AwËM Pydw
exkgÛwRK fw-BËtËdk H gYêdwk gwOwly ewVwd, iÖNl I gÙxUm KZÚK ¢ßiwMZ lÖxªZ,
AZøwPwxkZ I eÛZwxkZ pËt AwRËKk G ejêwËt GËoËQ„ AwRËK xgËbmy Z bÔËkk
Kaw, gwOwlykwB gwOwlyËK xgmðwo KËk dw„ gwOwlyËK gwOwly KZÚK KZ gr Aeiwd„
ZwBZ AwR ÌbxL '' Ìp Ìiwk bÔhêMw Ìbm, jwpwËbk KËkQ Aeiwd, AeiwËd pËZ pËg
ZwpwËbk ogwk oiwd''„
gwOwlyk þñwxcdZw gwOwlyËK AwËkw GKgwk gwOwly pgwk oÖËjwM KËk xbËtQ„
gwOwly xRðdMZhwËg þñwcydËPZw, AwZòijêbwmyl, Ìicwgy, oÙRdmyl, exkmÛiy I
iwdgZwgwby G KawxU gwk gwk glËZ pËg„
gwOwly cdgwby oiwËRk KyxZê-DŒðl þôwUê 'iwdÖn' dt; kgyëbÛdwËak
hwnwt :
''owZ ÌKwxU oìæwËdËk Ìp iÖM¦ Rddy, ÌkËLQ gwOwly KËk iwdÖn Kkxd''„
gwOwlyËK iwdÖn pËZ pËl iøwKËl, AwBtÖg, xgDËUxdo eÛiÖL xgËbmyËbk 'þñMê
pËZ xgbwt' xdËt Zwk Rddyk KwËQ,
Ìþôp-iwtw, ÌeÛi-eÛyxZ, ZøwM-xZxZqw, mÛ¦whx£ßk xmKËr xfËk ÌjËZ pËg„
'Awgwk ÌZwkw iwdÖn p' WwK ÂËd gwOwxl jxb Zwk AwZòmx£ß I Ìi#xlKZw xdËt
ÌRËM DVËZ ewËk, ZËg GKxbd AwiwËbkI xbd AwoËg ZwËbk ÂxdËt xbËZ Ìj Ìp
AwËixkKwgwoy, ÌZwikw AiwdÖn-xpËkwoyiw-dwMwowxKËZ ÌZwikw Ìgwiw ÌfËlQ, Ìp
gÙxUm- ÌZwikw lÖËUkw, xiaø×K- A¬KÓe pZøwk xiaøw QxrËt ÌZwikw AwiwËbk
dwËi Kl‰ kxUËtQ, Ìp ewxKþæwd Z×xi 30 lq gwOwly pZøw KËkQ, Ìp Ìþexdm,
ÌZwikw AwiwËbk iwdÖnËbk pwËZk ZwlÖ f×ËUw KËk bwo gwxdËt xdËt ÌMQ, ÌZwikw
ogwB AwiwËbk KwËQ qiw PwI„