xgedí xgRËtk oËŠ gogwo

fxKk Bxltwo

KwdwWwk UËkËëUw ÌaËK eÞKwxmZ ow®wxpK ‘ÌbËm-xgËbËm’ Gk eÞcwd oóewbK dRkØl Bolwi xiëU×k oËŠ ÌfwËd Kaw pËlB gwvlwËbËmk kwRdyxZk xgnËt eÞwcwdø awËK„ Rdwg xiëU× iwËS iwËS LÖg AwËqe KËk gËld, kwRÐdxZK bydZw xdËt hwgËZ hwgËZB ÌZw RygËdk AxcK oitxU gøt pËt ÌMl„ oÙRdmyl, oÙxÄit Kiê†Ëlwk xbËK iËdwËjwM ÌbtwB pËlw dw„ xZxd iwËS iwËS GËZwB Dûôw eÞKwm KËkd jw Awiwk iËdwxPìæËdI Ìbwlw Ìbt„ AwoËl ÌZw ZwB„ GB D£k eÞRËdôk Rdø Awikw xK ÌkËL ÌjËZ ewkxQ? gwvlwËbËmk gwOwxlËbk jxb GB kwRÐdxZK R™wl ÌewpwËZ dw pËZw ZËg Ìbm, RwxZ, kwÄÛZìè ptËZw oÙRdmyl AwkI AËdK xKQÖB KkËZ ewkZ„ xgmð jLd ipwKwm RËtk ximd†Ëlw GËKk ek GK xdxúPZ KkËQ, ZLd gwvlwËbËmk RdMYËK bwxg AwbwËt pkZwl AgËkwc ÌewpwËZ pËâQ„ kwËÄÛk oËgêwâP Awod blyt ÑþñkwPwk bLl KËk ÌkËLËQ„ MYZìè xgedí„ xgedí gwvlwËbËmk ipwd xgRËtk ÌoB þñeíwgly„
xWËo¹k Awiwk KwËQ AZøìæ þôkYyt iwo„ eÞaiZ GB iwËo RdôMÞpY KËkxQ Awxi„ 1962 owËl jLd RdôMÞpY Kxk, ZLd gwOwxl RwxZ xQl GKxU exkKxùeZ bwdgZËìèk mwodwcyd„ ‘Z×xiI iÖoxli, AwxiI iÖoxli’ (Z×ixh iÖoxli, pwixh iÖoxli) cÖtw Z×Ël ewxKþæwdy mwoKkw ewaËkk iËZw ÌPËe gËoxQl gwOwxlËbk e^wRËkk Iek„ xWËo¹k iwoxU Awiwk KwËQ AwkI þôkYyt pËt jwt jLd 1971 owËlk 16 xWËo¹k GKxU þñwcyd þñwgêËh#i kwÄÛ xpËoËg gwvlwËbËmk AhÖøbt NËU xgËmðk iwdxPË¢„ xZxkm lwL mpyËbk k£ß Awk bÖ’lwL iw-ÌgwËdk oó¸Ëik xgxdiËt gwOwxl RwxZ ewt GKxU eZwKw, GKxU iwdxP¢„ GB iwoxU GËlB Awiwk xdËRk Ìjid gtËo GKxU gQke×Yê pt ÌZixd RwxZo£wk GKRd oËPZd cwkK xpËoËg Awxi dZ×d KËk b^wrwËdwk owpo ewB„ AwiwËbk eÞRËdôk Rdø, AwiwËbk HxZpø ohøZwk Rdø dZ×d KËk KiêjËšk ÌeÞkYw xbËt jwt xWËo¹k iwo„
gwvlwËbm dwiK kwÄÛxUk gto Ki ptxd„ 1971 ÌaËK 2006„ e^tx¢m gQk PËl ÌMËQ„ xKìç GB e^tx¢m gQËk RwxZ xK b^wrwËZ ÌeËkËQ? ÌbËmk Awewik iwdÖn xK xgRËtk ÌoB þñeí†Ëlw e×kY KkËZ ÌeËkËQd? dw, ewËkdxd„ dw ewkwk eÞcwd KwkY pËâQ exkKxùeZhwËg RwxZxUËK eŠÖ KËk kwLwk AeËPÄw Kkw pËtËQ ogêbw„ Ìj exúPiw ewKRwìæwkw gwOwxlËbk Z^wËgbwk KËk kwLwk ÌPÄw KËkxQl Zwkw xgbwt xdËtËQ xVKB„ xKìç GB gwvlwt ÌkËL ÌMËQ ZwËbk ÌeÞZwZôw„ Gog ÌeÞZwZôwkw xgxhdíhwËg RwxZk AMÞokiwd Rygdjw¢wËK awxiËt xbËZ ÌPËtËQ„ 1975 owËl RwxZk RdK gŠg×ËK oexkgwËk pZøwjËšk iwcøËi ÂkØ pt ÌoB cµvoKiê„ cwkwgwxpKZw AgøwpZ kËtËQ AwRI„
Zwkek owixkK mwoËdk ÌlgwËo, ekwxRZ Ìi#lgwby kwRwKwk mx£ßËKB xo^xr xpËoËg gøgpwk Kkw pt qiZwt jwItwk Ggv qiZwt xUËK awKwk„ Ìo eÞËPÄwI AgøwpZ AwËQ AwRI„ 1975 ÌaËK 1990 GB eËdËkwxU gQk eÞZøq Ggv eËkwqhwËg owixkK Rwìæwkw gwvlwËbËm Ìj KwRxU KÚxZËZòk oËŠ KËkËQ, Zw pËâQ Ìi#lgwby owóeÞbwxtK mx£ßk xgþæwk„
Zwkek MYZwxìèK Awgp ÑZxk KËk xdgêwPd pËlI ekwxRZ Ìi#lgwby mx£ß ÌdeËaø ÌaËK KlKwxV ÌdËrËQ„ 2001 ÌaËK 2006 owl ejêìæ e^wP gQËk ÌbËm RxŠgwby KwËlw oweËbk Ìj bweU lqø Kkw ÌMËQ­ GËbk eÞcwd eÙÅËewnK xKìç xQl ÌoB ÑþñkwPwky owixkKZìè Ggv ZwËbk Zwx£òKkw„

bÖB. GKxU þñwcyd ÌbËm GKËjwËM og ÌRlwt Ìgwiw pwilwt KËk jwkw mx£ß ekyqw KËkxQl, Zwkw xK ogwB AcêxmxqZ Ìiwlöwgwby? dw, GidxU hwgwk ÌKwd AgKwm ÌdB„ KwkY GKxU gÙpu mx£ßk oiaêd Qwrw GidxU oºg xQl dw KLËdwB„ GKaw Ìbm-xgËbËmk oìèwo xgËmnškw gwk gwk gËlËQd„ xKìç Ìoog MWfwbwkkw ckwËQ^wtwk gwBËkB ÌaËK ÌMËQ„ RwxZk RdK gŠg× Ggv Zwk exkgwkgMê, RwZyt Pwk ÌdZwop AËdK gËkYø KÚZy gøx£ßZòËK eÞZøq Ggv eËkwqhwËg GB gwvlwt pZøw Kkw pËtËQ„ GoËgk ÌKwd oÖxgPwk ptxd„ GB bwt Ggv Ìbdw xdËtB PlËQ GKxU RwxZ„ gr pËâQ GKxU eÞRdô„
Pliwd, iddmyl Ggv AwcÖxdK eÞMxZk cwkwËK Kwkw gwkgwk gwvlwËbm þæ³ KËk xbËZ ÌPËtËQ Zw KwkI ARwdw awKwk Kaw dt„ xKìç AwúPËjêk Kaw pËâQ, Gog Ìi#lgwbykw LÖg ÌK#mËl kwÄÛ qiZw þþömê KkËZ ÌeËkËQ„ jwkw MÞwËi-MË™ fËZwtw xbËt MÞwiyY RdeËbk DdítdËK g KËk xbËZ ÌPËtËQ ZwkwB xdËRËbk eÞËtwRËd gÖxl ewxùUËtËQ gwkgwk„ Gkw ÌZw ÌoB pyd Ìi#lgwby jwkw GK oit MÞwËik iwËV UÛwƒk xbËt PwnwgwbËK ‘dwRwËtR’ gËl AwLøwxtZ KËkxQl„ Zwkw gËlxQl UÛwƒk dwxK kwÄÛyt oÖËbk UwKwt ÌKdw pt„ ZwB UÛwƒËk Pwn Kkw cwd†Ëlw pwkwi„ þñwcydZw D£k gwvlwËbËm IBog ewn¡Ëbk Gog fËZwtwk Kaw AwiwËbk GLËdw iËd AwËQ„ ÌoB fËZwtwgwRkwB, ÌoB Awlgbk NwZKkwB RwZyt eZwKw MwxrËZ lwxMËt ‘DxRk’ pËtËQ gwvlwËbËmk iwxUËZ„ AaP ZwËbk pwZ ÌaËK mpyb gÖx¦RygyËbk exg¢ kË£ßk bwM ÂKwtxd„ GB id:eyrw xdËtB jwxeZ pËâQ gwOwxlk Rygd„ ÌmwËK iÖpøiwd pËâQd gyk iÖx£ßËjw¦wkw„
gwvlwËbËmk AwR Gid Agþÿw ÌKd? ÌKd GKxU RwxZk hxgnøu GËZw Ìgxm m‰we×Yê? Awiwk KLËdw KLËdw iËd pt ekewËk ÌaËK, dkËKk Iewk pËZ LÖxd AwBDg-BtwxptwkwI Ìgwc pt gwvlwËbËmk AwRËKk Agþÿw ÌbËL ÌpËo DËV iwËS iwËS„ ZwËbk pwowk eÞcwd KwkY pËâQ Zwkw GB gwvlwËbËm ZwËbk ÌjwMø (!) D£kwxcKwkyËbk ÌkËL ÌjËZ ÌeËkËQ„ jwkw AwR gwvlwËbËmk RdMËYk Awmw-AwKweqwËK ebbxlZ KËk GKxU ggêkZi RxŠgwËbk cwkw-DecwkwËK gwOwxlk Iek PwxeËt xbËZ ÌPËtËQ Zwkw AwBDg Btwxptwk ÌPËtI RNdø dt xK? gwOwxl RwxZËK GB xgntxU LÖg MhykhwËg AdÖcwgd Kkwk oit gËt jwËâQ„

xZd. lqø KkËl ÌbLw jwËg e^tx¢m gQËkk gwvlwËbËm ÌeÞw-ewxKþæwd cwkw KwËtËik Rdø Ìj ÌMwÅyxU ZwËbk xdRþñ iZgwËbk Zfxol ÌNwnYw KËk gËo AwËQ ZwËbk xmKr LÖg MhykhwËg xgþæÚZ„ Gkw eÞwtB gwvlwËbËm gøweK Ddítd pËtËQ Ggv pËâQ ÌoöwMwd Z×Ël dwdw DbwpkY Ìbt„
Zwkw ÌiwgwBl xgeög, eöU-fõøwU xgeög, MwËiêëUo xmùe xgeög, AwBxU, xPxKuow, xmqw, gwxYRø dwdw ÌoƒËkk Kaw owiËd xdËt GËo RdMËYk ÌPwËL cwëbw lwMwËZ Pwt„ RdMYËK owìæòædwk gwYy ÂxdËt xdËRËbk gwxYRø xgeYd eÞawk eÞowk gwrwËZ Pwt„ gwvlwËbËmk ÌlwKovLøw GLd eÞwt ÌP#¥ ÌKwxU„ ÌoB ÌbËm gZêiwËd bm lwL ÌKwxUexZ RËdôËQ gËl xgxhdí o×¢ iZeÞKwm KËk„ GB bm lwL ÌKwxUexZ RdôwËdw xKhwËg? ÌmwnËYk Ìj dykg bvmd, Zw-B xKìç iÖ£ß gwxYËRøk Xwl-ZËlwtwËkk xdËP kwRÐdxZK bÖgÙê£ Ñgky KËkËQ„ Awk GB bÖgÙê£kwB þñdwËi ÌgdwËi lÖËU eÖËU xdËRËbk Dbke×xZê KËkËQ„ Awewik RdowcwkY ÌaËK ÌMËQd bxkbÛoyiwk xdËP„ jxb kwËÄÛk Ddítd, RwxZo£wk DdíxZk Kaw cxk, ZËg AwBKd xpËoËg iwlËtxmtw, iwl§ye xKvgw xoŠweÖËkk dwi DËlöL Kkw jwt„ AwR gwvlwËbËmk pwRwk pwRwk mÛxiK iwlËtxmtwt jwËâQd Kiê ÌL^wËR„ kwÄÛo£wk Ddítd pËl gwvlwËbm iwlËtxmtwk ÌPËt x§†Y oiÙ¦ pËZ ewkZ„ kwÄÛËK ÌoB AMÞokiwdZwt xdËt jwItwk eÞËPÄwB Kkw ptxd„ gkv GKxU ZËlwtwËkk xdËP bwxgËt kwLwk ÌPÄw Kkw pËtËQ 35 gQËkk AxcKwvm oit„
GUw LÖgB lŒwk Kaw, gwvlwËbËmk xgPwk gøgþÿw, AwBËdk mwodËK blyt þñwËaê gøgpwk Kkw pËtËQ„ ovxgcwd ovËmwcd KËk xgPwk Kwjê kxpZ Kkw pËtËQ„ oËZøk Kgk kPdw KËk BxZpwoËK pydþñwËaê xgKÚZ Kkwk ÌPÄw Kkw pËtËQ„ RdMY eÞPxlZ kwRÐdxZK cwkwk eÞxZ Awþÿw pwxkËtËQ gwkgwk„ jwk fËl xdbêlyt xdkËeq Z£òwgcwtK okKwk §wkw xdgêwPd exkPwldwk gøgþÿw KkËZ pËtËQ„ eÞmí pËâQ ZwkekI xK gwvlwËbËmk iwdÖËnk ÌhwUwxcKwk xdxúPZ pËtËQ? dw ptxd„ 2006 owËlk Z£òwgcwtK okKwk eÞcwd BtwRDx¥d gwvlwËbËmk RdMËYk oËŠ, kwËÄÛk KwVwËiw-AgKwVwËiwk oËŠ eÞZwkYw KkËld RNdøhwËg„ exkxþÿxZ GËZw dwRÖK KËkËQd GB kwÄÛexZ, Zwk xdR exknËbk bmRd DeËbÄw ejêìæ ZwËK xgmðwo KkËZ ewkËQd dw„ Z£òwgcwtK okKwËkk DeËbÄwËbk ebZøwËMk ÉixK KLd AwoËZ ewËk Zw gwOwxl RwxZk dw Rwdwk Kaw dt„ ÌZixd GKxU ht jwk RxUl, KwjêZwe×Yê exkxþÿxZ ÑZxk KËkËQd Z£òwgcwtK okKwk eÞcwd„ xgRËtk GB iwËo GKxU RwxZk Rdø Gk ÌPËt Pki xgedíZw Awk xK pËZ ewËk? Gog iwdgZwk xgedí Kaw AËdK ÌlLw jwËg„ xKìç xlËL ÌKwd lwh pËâQ xK? RwxZ xK Gog AdÖcwgd KËk HKøg¦ pËZ ÌeËkËQ? Gog eÞmí†Ëlw gwkgwk Ìbwlw Ìbt„
ÌbËmk Agþÿw Ìj KZ htwgp Zw AwgwkI eÞiwxYZ pËtËQ 2006-Gk GB xgRËtk iwËo PwkRd DeËbÄw ebZøwËMk ovgwËb„ GKRd BtwRDx¥d ÌbmËK ÌKwawt xdËt ÌMËQd Ìo eÞmí Awk KËk ÌKwd lwh ÌdB„ xK RNdø iwdxoKZw xdËt BtwRDx¥d Z£òwgcwtK eÞcwd Awod bLl KËkËQd Zw xZxd LÖg xdlêŒhwËg eÞiwY KËkËQd„ Z£òwgcwtK DeËbÄw oboøËbk ebZøwM gwvlwËbËm GB eÞai NUl„ gŠhgËdk AhøìæËk xK nrjìè pËâQ, Zw KZ iwkwZôK Zw ÌbËmk RdMYËK xgËgPdwt AwdËZ pËg„ BtwRDx¥d PwBËQd ÌP#¥bl jwËZ xdgêwPËd Avm dw Ìdt„ ZwpËl xZxd GK ZkfwhwËgB Pwkblyt RwiwtwZ-xgGdxe ÌMwÅyk pwËZ qiZw xbËtB Zwk †kØ bwxtËZòk (!) jgxdKw UwdËgd„
gwvlwËbËmk Awewik RdMYËK G RNdø nrjìè kØLËZ NÖËk b^wrwËZ pËg„ owixkK gwxpdy dwxiËt BtwRDx¥d RdMËYk KŸ þæ³ KËk Ìbtwk exkKùedw KËkËQd„ Ìodw oboøkw G ÌbËmkB oìæwd„ Zwkw kwÄÛ Ggv RdMËYk Awmw-AwKweqwk þñeËqB b^wrwËgd GB eÞZøwmw Ìbmgwoyk„
Kaw xQl mpyËbk k裧 ÌhRw gwvlwËbËm MYiwdÖËnk þñeí e×kY pËZ mZhwM„ xKìç GB xoxKhwMI ptxd„ gkv GB xoxKhwMËKB pkY KkËZ Zuek ÌoB eÖkËdw mK×d„
xgËmðk Ddítdmyl Ìbm†Ëlwk D£kY Ggv AMÞokZw ÌbLËl idUw gwkgwk ÌK^Ëb IËV„ gwOwxl gr KiêV RwxZ„ xKìç G RwxZËK xovphwM oit gøt KkËZ pËâQ mK×d Ggv xmtwl ZwrwËZ„ Ìp xeÞt eÞRdô, Ìp gwOwxlk D£ko×xk ÌKgl ÌZwikwB ewkËg xgRËtk eÞKÚZ þñwb eÞxZxU ÌbwrËMwrwt Ìe^#ËQ xbËZ„ ogwBËK ipwd xgRt xbgËok Axhdëbd I ÂËhâQw„

xdDBtKê, 12 xWËo¹k 2006