Ìbm g^wPwËdwk ipwHKø ÌKd Aexkpwjê dt

fxKk Bxltwo

xgMZ AwItwiy lyM okKwk Ìj GKxU MYHËKøk okKwk MrËZ ÌPËtxQl­ Ìo eÞËPÄwk eÞiwY Rwob ÌdZw Aw o i AwgbÖk kg Ggv RwZyt ewxUêk AwËdwtwk ÌpwËod i™ÖËK ixìèexknËb AìZôhÖêx£ß„ ÌPÄw Ìj AwìZôxkK xQl dw, Zw xKì' dt„ xKì' mxkK bl†Ëlwk Rdxhx£ bÖgêl pItwt xKvgw Zwkw AhøìZôkyY ÌKwëbËl RRêxkZ pItwt AwItwiy lyM okKwk ÌbËmk eÞKÚZ Agþÿw AgxpZ ÌaËK bÔËk xQl„ GidxK ZwËbk RdRxke†ËlwI exkPwxlZ pËtxQl ÌLtwlLÖxmiËZw„
xgntxU LÖgB oZø jwkw qiZwt awËKd, Zwkw xdËRËbk ÌPpwkw Awtdwt ÌbLËZ Pwd dw„ eÞwt bÖjÖM ek qiZwt xfËk Awow AwItwiy lyËMk KwËQ MYeÞZøwmw ÌZidxU xQl dw„ AaP xKQÖ blyt fÝwˉdýUwBd ÑZxk pËt xMËtxQl„ Gkw eËkwq owËewUê ÌeËtxQl okKwËkk„ GB Ìj owËewUê, Zw RdMY hwËlwhwËg ÌiËd Ìdtxd„ Gog fÝwˉdýUwBdËbkËK gw…gëby Kkwk Rdø ÌbËmk eÞMxZmyl gÖx¦Rygy oiwR ÌlLwËlxLI KËkxQËld„ xKì' AwItwiy lyM okKwk Zw AwiËl Ìdtxd„
Ìj Rxke†Ëlw exkPwxlZ pËtxQl, Gk xpowg-A‰ xQl hÖl„ KwkY jwkw Rxke exkPwldw KËkxQËld, ZwËbk bÔkbxmêZwk LÖgB Ahwg xQl„ Zwkw AËdKUw okKwkËK LÖxm Kkwk RdøB gËlxQËld, AwItwiy lyM bÖB-ZÚZytwvm Awod xdËt xRZËg 2001-Gk xdgêwPËd„
AwItwiy lyM okKwËkk AdøZi hÖl xQl xgPwkexZ owpwgÖ¥yËdk iËZw GKRd ‘iÖxW’ iwdÖnËK blyt ÌeÞxoËWëU Kkw„ lqYyt xgnt, xgGdxe xKì' KLËdwB ZawKxaZ xdkËeq gøx£ßËK ÌeÞxoËWëU eËb gowtxd„ xi. kpiwd xgmðwo xQËld ZwËbk gwcøRd„ Awk xg. ÌP#cÖky jLdB þñwcyd iZ eÞKwm Kkwk ÌPÄw KËkxQËld ZLd Zwk hwMø ÌKid pËtËQ­ Zw ÌbËLËQ Ìbmgwoy„ AcøweK BtwRDx¥d Awpib, kpiwd xgmðwËokB Qwtw iw¢„ ÌeÞxoËWëU G ÌbËm GKxU Awšwgwpy dwiiw¢ KZêw„ ÌoUw ogwkB Rwdw„ xKì' mwpwgÖx¥d Awpib AwItwiy lyËMk Awšwgp pËZ kwxR pdxd„
RwxZk RdK gŠg¬×k iwËS Ìj mx£ßxU Ìgxm KwR KkËZw Zw pËâQ Zwk gbwdøZw„ xZxd glËZd, ÌjxbËK PwB­ Awiwk ÌlwKB ÌbxL„ KwËK Ky glËgw„ AaP glw LÖg bkKwk xQl„ gøgþÿw MÞpY xQl ZwkËPËtI Rk“xk„ jxb ’72-73 owËl KËVwk gøgþÿw MÞpËYk xbËK RwxZk RdK AMÞok pËZd, ZËg AwRËKk ÌeÞqweU ptËZw xhdí kKi pËZw„ AwItwiy lyM ÌmL pwxodwk ÌdZÚËZò qiZwt GËo ÌZid gbwdøZw ÌbxLËtËQ„
Awiwk GKxU Kaw ogoit iËd eËr„ ipwZôw GËWwtwWê owCb xdDBtËKêk GKxU ÌoxidwËk Kaw†Ëlw gËlxQËld„ xZxd gËlxQËld, ÑþñkwPwk pËâQ owixtK Awk Ìi#lgwb pËâQ byNêþÿwty„ owCb gËlxQËld, ÑþñkwPwkËK kwRÐdxZK AwËëbwld KËk pUwËdw jwt„ xKì' Ìi#lgwb pËâQ GKxU Z£ò„ Zw pUwËZ pËl PwB Ìj#a kwRÐdxZK-owiwxRK AwËëbwld„
Kaw†Ëlw gwvlwËbËmk Ìglwt LÖg Ìgxm eÞËjwRø„ gwvlwËbËmI ÑþñkwPwk RM¥l ewak pËt ÌPËe gËoxQl„ MYAwËëbwlËdk iwcøËi Zw pUwËdw oºg pËtËQ„ xKì' GLd jwkw qiZwt Gkw pËâQ Ìi#lgwby okKwk„ GËbk Z£ò pËâQ oÔqô owóeÞbwxtKZw oÙxÄ KËk kwRÐdxZK iÖdwfw ARêd„ Zwkw Zw KkËQI„ ZawKxaZ gÉblyt MYZËìèk dwËi ÌR. xRtw ÑþñkwPwky mx£ß gËl Ìi#lgwby RwiwZËK Ìj D£kËYk oÖËjwM KËk xbËtxQËld 2001 owËlk xdgêwPËd Zw ewKwËew£ß pt„ Wwdeìÿy xgGdxe xdËRËbk qiZwk Awod þÿwty KkËZ xMËt eÖËkwËdw Kwtbwt Ìo oLø MËr ÌZwËl„

bÖB.
gwvlwËbËm GB Ìj Aemx£ßk kwÉMÞwo Zw ÌiwKwxglw KkËZ pËg KyhwËg? ÌKwËdw mx£ß xbËt ZwËbk ÌiwKwxglw Kkw jwËg? hwkËZk owóeÞxZK xdgêwPd AwiwËbkËK AwgwËkw Ìo DbwpkY ÌbxLËt xbËtËQ„ xgxhdí AŠkwËRø xgËRxek Ìj Pki hkwWÖxg NËUËQ Zw ÂcÖiw¢ oºg pËtËQ RdZwk MYHËKøk xhx£ËZ„ KwkY hwkZyt RdMY RwËdd MYZìè KyhwËg, ÌKwd kwRÐdxZK mx£ß xbËt oÖkqw KkËZ pt„
gwvlwËbËm, Ìbm g^wPwËdwk HKø AwR LÖgB Aexkpwjê xgnt„ 14 bl Ìj 23 bfw bwxg xdËt iwËV xdËiËQ­ 14 bËlk ÌdZwkw glËQd Zw RdMËYk iÖx£ßk odb„ xKì' lqYyt xgnt pËâQ, GB 14 bËlk gwBËkI Ìgm xKQÖ ÌhwU ÌaËK jwËâQ„ xgËmn KËk owËgK ÑþñkmwoK ÉËoBd iÖpóib GkmwËbk RwZyt ewxUêËK GLËdw eÞZøìZô AéËlk RdMY ÌbËmk ZÚZyt gÙp£i kwRÐdxZK bl gËl iËd KËkd„ GidI GlwKw AwËQ ÌjLwËdk MÞwiyY RdeËbk iwdÖnËK, ÌbËmk ÌeÞxoËWëUËK xRšwow KkËl GLËdw GkmwËbk dwiB gËld„ KwkY Zwkw RwËdd dw­ ÌbËm kwÄÛexZ e¦xZ exkgxZêZ pËt eÞcwdixìèZò PwlÖ pËtËQ„ gwvlwËbËm Gid iwdÖËnk ovLøw eÞP×k jwkw iËd KËkd NwZK Ìi#lgwby mx£ßk ÌPËt ÑþñkwPwky mwodB Z×ldwiÔlK D£i xQl„ GB Ìj GK ÌmÛYyk ‘AwiRdZw’ Gkw xKì' ÌbËm Ìiwl­wZìè ÌVKwËZ g¦exkKk„ oit GËoËQ GËbkËK KwËR lwMwËdwk„
ÌoB xdxkËL RwZyt ewxUê (Gkmwb) MÞ“exU ÌbËm GKxU ÌhwUgøwvK xdtìèY ÌZw KkËQB„ oioøw pËâQ GkmwËbk iwawk Iek S×lËQ iwilwk LrM„ dwi eÞKwËm AxdâQÖK RwZyt ewxUêk GKRd eÞai owxkk ÌdZw AwiwËK gËlxQËld, Ìmn ejêìZô ZwËbk HKø 14 bËlk oËŠB pËg„ ZËg Zw pËg Z£òwgcwtK okKwk qiZwt Awowk ek„
GB Ìj oºwgdw, Zw xKì' gZêiwd 4 blyt ÌRwUI RwËd„ Awk ZwB ZwkwI GkmwËbk RwZyt ewxUêËK ZwËbk ÌiwPêwt ÌdItwk Rdø dwdw ÌK#ml PwxlËt jwËâQ„ e¢ex¢Kwt eÞKwxmZ ovgwb AdÖjwty Rwew (Gkmwb) 116xU AwoËd ZwËbk eÞwayê PÔrwìZô KËkËQ„ ÌbLw jwËâQ Zwkw GKKhwËgB xdgêwPËd Avm ÌdItwk eÞþ'xZ xdËâQ„ 4 blyt ÌRwU Ìmn Kwir xbËg, GkmwbËK ÌeÞxoËWËëUk ebxU ÌbItwk Afwk xbËZI ewËk„ Zw G iÖpÔËZê DxrËt ÌbItwk dt„ Ìo oËŠ GkmwËbk xgk“˦ bwËtkKÚZ iwilw†ËlwI pwItw pËt ÌjËZ ewËk„ GB Ìj kwRÐdxZK ÌLlw­ Ìo ÌLlwxU ÌLlËZ PwBËQd xgGdxek eÞgyY ÌdZwkw„ xKì' gwb owcËQ xgËmn hgËdk ibbeÖÄ Zk“Y ÌdZÚZò„ Zwkw iËd KËkd RwewËK gwb xbËtB 4 blyt ÌRwU AwMwiy xdgêwPËd xRZËZ ewkËg„
Awk RwiwZËK Ìj xgGdxe QwrËg dw­ Zw AwgwËkw þeÄ KkËZ RwxdËt xbËtËQd iwdíwd hÖ^Btw„ xZxd gËlËQd, RwiwZËK gwb ÌbItw oºg dt„ lqYyt Kxbd AwËM Bolwiy HKøËRwËUk ÌdZwkw eÞcwdiìèyk oËŠ ÌbLw KËk KIxi iwbÛwow eÞawËK okKwxk þñyKÚxZ ÌbItwk bwxg RwxdËtxQËld„ Gk ekekB fwËRl I KwËilËK xWxMÞ I iwýUwËoêk oiwd iÔløwtd KËk okKwxk eÞšwgwdKwky pËZ jwËâQ„ bkKwk pËl mxktw AwBdËKI ‘RwËtR’ KkËZ KoÖk KkËg dw GB okKwk„ Ìj bwxgxUI HKøËRwU ÌdZwkw RwxdËtËQd„ ‘KwËil I fwËRl’ËK þñyKÚxZ RwiwZ xdËRËbk AwËkK bfw xgRtB iËd KkËQ„
GB Ìj xgRt†Ëlw, Zw Ìbm g^wPwËdwk HKø xmMxMkB oÖovopZ Kkwk ZwxMb xbËâQ„ ZxkKZ ÌfWwËkmËdk iIlwdw dxRgÖl gmk xKvgw xgKùe cwkwk xg. ÌP#cÖkyk bÖxU cwkwËKB Ìbmgwoy LÖg hwËlw gËld„ iIlwdw dxRgÖl gmk iwBRhw¡wky AwItwiy lyËMk owvob xQËld„ eËk xZxd xgGdxeËZ ÌjwM Ìbd„ ÌoLwËd Zwk þÿwd ptxd„ þÿwd Ìj pËg dw Zw Zwk AwËMB Rwdw DxPZ xQl„ GLd xZxd MVd KËkËQd ZxkKZ ÌfWwËkmd„
eÞwt GKB Kaw glw jwt eÞMxZmyl iwdÖËnk ‘xgËgK’ gËl exkxPZ W. Kwiwl ÌpwËoËdk ÌglwtI„ W. Kwiwl jËZwUw AwìZôRêwxZK LøwxZoóedí, ZËZwUw xZxd RdxeÞt kwRdyxZK dd„ jxb pËZ ewkËZd ZËg Zwk MYËfwkwi AwR GKxU hwËlw Agþÿwd ÌeËZ ewkËZw„ xKì' Zw ewtxd„
ZwkekI Ìj eÞËtwRdyt KawUw AwR owiËd AwoËQ gwkgwk, Zw pËâQ, RwiwZ-RwZytZwgwb GB bÖ:mwod ÌaËK RwxZËK iÖx£ß xbËZ pËl eÞMxZmyl kwRÐdxZK bl†Ëlw KËZwUw Qwr xbËZ kwxR AwËQd?
jÖ£ßkwËÄÛk KvËMÞoiøwd, xoËdUk xKvgw ÌýUU xWewUêËiËëU jLdB Awxi gwvlwËbm xgnËt ÌKwËdw Kaw gËlxQ­ ZLdB Zwkw GKxU ekwimêB xbËZ ÌPËtËQd„ Awk Zw pËâQ­ RdMYËK NÖËk b^wrwËZ pËg„ RdMYËKB xdcêwkY KkËZ pËg Zwkw KwËK ÌdZw gwdwËgd„ ÌKd gwdwËgd„ iwxKêd kwRdyxZKËbk hwnø LÖg exkûKwk„ ÌbmUwËZw RdMËYk„ ZwB xo¦wìZô ZwËbkËKB xbËZ pËg„
2007 owËlk xdgêwPdËK owiËd ÌkËL gwvlwËbm AwItwiy lyËMk xgxhdí AéËlk ÌdZwKiyêkw KËZwUw Qwr xbËgd­ Ìo xgntxUI AwËlwPdwt AwoËZ Âk“ KËkËQ„ KwkY ÌjLwËd AwItwiy lyËMk m¢“ AwItwiy lyM ÌoB Awod†ËlwËK UwËMêU KËk ÌRwU okKwk, AwItwiy lyMËK AwËkw bÖgêl KËk ÌbItwk Rdø iwËV ÌdËiËQ ÌRwËkËmwËk„ G ÌqË¢ AwMwiy xbËdk ÌdZwKiyêËbk iËd kwLËZ pËg gøx£ß dt, bËlk þñwaêB gËrw„ jxb bl qiZwt dw ÌjËZ ewËk ZËg Awbmê g^wPwËdwI KxVd pËt erËg„ G Rdø pwBKiw«ËK opËjwxMZw Kkw Qwrw Adø ÌKwËdw xgKùe ea ÌLwlw ÌdB„
AËdKËKB glËZ ÂdxQ, ÌbtwËl xeV ÌVËK ÌMËQ„ jxb ZwB pt­ ZËg KËiê Zw eÞiwY Kk“d„ iËd kwLw DxPZ Ìj ÌbËm RygìZô eÞwY ÌZw ÉixKk oóiÖLyd gËUB, eyk AwDxltwk iwRwk mxkfI Ìgwiw pwilw¢ßwìZô pËtËQ„ Ìo ÌbËm GKxbd eÞMxZgwby gÖx¦Rygy kwRdyxZKËbk KgkI †^xrËt xbËZ PwBËg Gog owóeÞbwxtK Ìi#lgwby mx£ß„ GkËPËt bÖ:oit, GkËPËt htwgp Awk Ky pËZ ewËk? eÞxZxU ÌbmËeÞxiK bl I kwRdyxZKkw GKxU MYHËKøk xbËK G†Ëgd­ RwxZ Ìo eÞZøwmwB KkËQ„

xdDBtKê, 18 Ìi 2006
fxKk Bxltwo : Kxg, Klwi ÌlLK„