fxKk
Bxltwo
jËmwËk
DbyPyk AdÖÅwËd Ìgwiw pwilw iwilwk 23 Awowxi ÌgKoÖk Lwlwo ÌeËt ÌMËQ„
ZwËbk xgkØ˦ ÌKwd AxhËjwM eÞiwxYZ ptxd„ iwddyt xgPwkK gËlËQd gwxbeq
jawaê ÌKwd eÞiwY pwxRk KkËZ ewËkdxd„ 1999 owËlk 6 iwPê jËmwk UwDd pl
itbwËd DbyPyk AdÖÅwËd mx£ßmwly bÖËUw Ìgwiw fwUwËdw pt„ GËZ 10 Rd
xdpZ pd„ AwpZ pd mZwxcK„ GËbk ÌKD ÌKD eŠÖZògkY KËk Ìg^ËP AwËQd„
Ìgwiw Ìj fwUwËdw pËtxQl Zw Ìbm-xgËbËmk iwdÖn ÌbËLËQd, ÌRËdËQd„
xKìç ÌK ÌiËkËQ Gk ÌKwd eÞiwY ÌdB! ÌKwd eÞiwY D¦wk Kkw jwtxd! KkËZ
ewËkxd okKwkeq oÖÅ× Zbìæ„
cnêY iwilw xdËt xgmðgøwey
GK oit GKxU NÓYêwgZê xQl„ Ìj cnêYKwky, Ìo ÌKwd eÞiwY ÌkËL jwtxd„
GB xdúPtZw xdËt Ìo ÌgiwlÖi xdxúPËìæ xbd KwUwZ„ Awk xjxd cxnêZ, xZxd
lŒwt Kaw glËZ PwBËZd dw„ Zwk exkgwËkk eq ÌaËK ÌPËe jwItwk ÌPÄw Kkw pËZw„
pwËl xgËmð G Agþaw gbËl ÌMËQ„ gZêiwd xgËmð cnêY GKxU RNdø Aekwc gËl
xgËgxPZ„ Awk Ìj cnêYKwky Ìo xdxúPZhwËg ÌRËdB KËk, Zwk mwxþæ GKxbd pËgB„
ZwkekI xgKwkMÞþæ pËl iwdÖn ogB ÌZw ewËk„
GKxU owóeÞxZK DbwpkY iËd
erËQ„ 1986 owËl ÌfõwxkWw AŠkwËRøk iwtwxi xgËP GK o¬øwt cxnêZ pËtxQËld
xio xltwd Ìdxl„ xio Ìdxl þñùegodw pËt oiÖËbÛ oÓjêwþæ bmêd KkxQËld„
Zwk Iek AZxKêËZ S^wxeËt eËr GK ewn¡„ cnêYKwky bÛØZ ewxlËt jwt„ xio
Ìdxl eÖxlËmk pþæËqËe pwoewZwËl þawdwìæxkZ pd„ cnêËYk og AwlwiZ Ww£ßwxk
eÞx¢ßtwt ovkqY Kkw pt„
ÌoB cnêYKwky xQËld
kØowd xgi dwËi GK jÖgK„ ÌoB iwilwt 2006 owËlk iwPê iwËo ZwËK ÌMÞfZwk
Kkw pËtËQ daê KøwËkwxldw AŠkwRø ÌaËK„ kØowd xgi Zwk þèy-exkgwk xdËt
AwdËëbB gogwo KkxQËld„ Zwk eÖ¢Kdøw 3 Rd„ þèyk oËŠ SMrwk AxhËjwËM
ZwËK ÌMÞfZwk KËk eÖxlm„ þèy AxhËjwM KËkd, Zwk þñwiy ekKytwt eËr ZwËK
xdjêwZd KkËQ„ ÌoB PøwËlË™k iÖËL eËr xWGdG ÌUýU Kkwk ekB Ìf^Ëo
jwd kØowd xgi„ xgm gQk AwËM cnêY iwilwk AwlwiZ†Ëlw owiËd PËl AwËo„
Ìf^Ëo jwd xZxd„ ÌoxbËdk cxnêZ xio ÌdxlI QÖËU AwËod AwbwlËZ„
ewey GhwËgB mdw£ß pËt
jwt„ GKxbd dw GKxbd ÌgxkËt eËrB Aekwcyk iÖËLwm, jxb kwÄÛ Zbìæ eÞx¢ßtw
AgøwpZ kwËL„ xKìç kwÄÛB jxb NwZKËbk eÙÅËewnK pt ZËg ZbìæUw KkËg
ÌK? DbyPyk NUdwk oóeÔYê bwt Kwk Iek erËg xKvgw erËZ ewËk Zw oÖÅ× Zbìæ
Qwrw ÌKwdxbdB Ìgk pËg dw„ ZËg ÌjËpZ× pwilwxU 1999 owËl AwItwiy lyËMk
qiZwKwËl NËUxQl, ZwB gZêiwd ÌRwU okKwk glËZ PwBËQ ZuKwlyd AwItwiy lyM
okKwk gøweK Ggv oÖÅ× Zbìæ dw Kkwk KwkËYB Awowxikw mwxþæ Ìel dw„
iwddyt þñkwÄÛ eÞxZiìèy gËlËQd DbyPy pZøw iwilwk eÖd:Zbìæ pËg„ eËkwqhwËg
iìèy GUwB glËZ ÌPËtËQd RdMY jxb Awgwk ÌRwU okKwkËK qiZwt ewVwt ZËg ÌRwU
okKwk AgmøB Gk eÖd:Zbìæ KkËg„ Ky PiuKwk xaIxk! GLd ÂcÖ ÌRwU okKwkËK
qiZwt xfxkËt AwdËlB pËlw„ DbyPyk oboøkw þñkwÄÛ eÞxZiìèyk owìæòdwt
Awmðwþæ pËgd ÑgxK! Zwkw Gk ÌPËt Ìgxm Awk xK-Bgw KkËZ ewËkd!
bÖB.
‘eÞcwdiìèy ebK’ AdÖÅwËd
Ìicwgy Qw¢Qw¢yËbk ebK xbËld ÌbËmk eÞcwdiìèy„ xZxd gËlËQd, bliZ
xdxgêËmËn G eÞRdôËK AwËlwxKZ KkËZ ogwBËK GxMËt AwoËZ pËg„ eÞcwdiìèyk
g£ßgøxU LÖg Zwuejêe×Yê„ p^øw, eÞRËdôk Rdø, AwËlwxKZ hxgnøËZk Rdø
ogwBËK KwR KkËZ pËg„ HKøg¦ pËZ pËg„ xKìç GRdø gZêiwd ÌRwU okKwk
KkËQUw Ky?
okKwxk gB ÌKdw eÞKùe xdËt
xgZKê pËt ÌMl iw¢ K’o®wp AwËM„ okKwk Ìjog gBËtk pwRwk pwRwk Kxe xKdËQ,
ÌoB gB†Ëlw xK AwËlwxKZ ÌPZdwk bxll? jwkw gB†Ëlw xlËLËQd GkwB xK ÌbËmk
AwËlwxKZ ÌlLK? Ky A¨ÖZ ÌbËm gwo KkËQd gwOwxlkw! jwkw kwËÄÛk AwËlwxKZ
ÌlLK, jwËbk ÌlLw AwìæRêwxZK iwdoóedí ZwËbk KwkI GKxU gBI ÌKdwk ZwxlKw
KËkxd okKwk„ Zwkw GZUwB DËexqZ Ìj ZwËbk dwixUB KwËlw ZwxlKwhÖ£ß KËk
ÌkËLËQ ‘okKwxk gB ÌKdw KxixU’„ KwkY GUwI pËâQ kwÄÛyt Aaê lÖUewËUk
ipweÞKùe„ QwBewmiwKêw gB xgx¢ß KËk kwZwkwxZ lwLexZ gËd jwËâQ okKwxk
PwU×Kwk ÌlLKkw„ ÌoB kwËÄÛ HKøg¦hwËg ‘AwËlwxKZ iwdÖn’ Mrwk KiêxU
KyhwËg Kkw jwËg? KyhwËg GxMËt AwoËgd ogêþæËkk xg£gwd iwdÖn?
eÞwaxiK xmqKkw Lwxl pwËZ
xfËk ÌMËQd AdmËdk itbwd ÌaËK„ GxUB ÌPËtxQl ÌRwU okKwk„ eÞwaxiK
xmqKkw gZêiwd ÌRwU okKwËkk KwQ ÌaËK Ìj lw˜dw-eÞgédw ÌeËt ÌMËld Zwkw
xK Zw iËd kwLËgd? iËd ZwËbk kwLËZB pËg„ GB eÞwaxiK xgbøwlËtk xmqKËbkB
xKìç bkKwk erËg iw¢ Q’iwo ek„ KwkY GkwB pËgd AwMwiy xdgêwPËdk Ìewxlv,
xeÞRwBxWv, ÌhwU KwxýUv Axfowk„ kwËÄÛk eÞËtwRËd xmqKkw xVKB AxZxk£ß
KwËR gøgpÕZ pd„ xKìç xmqKËbk eÞËtwRËd kwÄÛyt opËjwxMZw LÖgB AeÞZ×l„
GB owiwxRK eyrw Awk KZ opø KkËgd ÌbËmk xmqK oiwR? AwËlwxKZ iwdÖn ÑZxkk
KwxkMk ÌK? xmqKkw, dwxK kwRdyxZxgbkw?
xZd.
ÌRwU okKwk pwËl ewxd dw ÌeËt
¢ßËiB Ìj ixktw pËt DVËQ Zw eÞxZxbd eÞiwxYZ pËâQ„ ÌMl Ìkwggwk (2 RÖlwB
2006) 14 bËlk AgËkwc AwËëbwlËdk Iek S^wxeËt eËrËQ okKwxk KøwWwk I eÖxlm
gwxpdy„ ÌþñâQwËogK lyËMk GKRd ÌdZw xildËK pZøw Kkw pËtËQ„ xdpZ pËtËQd
GKRd eÖxlËmk GGoAwB„ xgËkwcybl Awgwk pkZwËlk WwK xbËtËQ„
kwËÄÛk RdMY jLd Pki
pZwmwt Aw¢ßwìæ pËt eËr ZLd AgËkwËck iwcøËi ÌoB eÞZyKy AoËìæwn dw
ÌbxLËt ÌKwd Dewt awËK dw„ ÌmL pwxodw hwkZ ofk KËkËQd gøx£ßMZ ofk xpËoËg„
Gkek hwkZ gwvlwËbËm k®wxd dyxZËZ xKQÖ exkgZêd AwËd„ okKwxk oiaêKkw gËlËQ
GUw ÌmL pwxodwk KwR„ AaP hwkËZk gwxYRø iìèYwlt gËlËQ G eÞx¢ßtw AwËM
ÌaËKB PlxQl„ KwjêKky Kkw pËtËQ iw¢ K’xbd AwËM„ eÞmí pËâQ, ÌmL
pwxodw xK hwkËZk gwxYRø dyxZ xdtìèY KËkd? dw, KËkd dw„ ZwpËl ZwËK G Ìbwn
xbËZ pËg ÌKd?
AaP GUw ÌK dw RwËd, hwkËZk
oËŠ og gwxYRø P×x£ßk xovphwM oóedí pËtËQ xgGdxe-ÌRwU okKwËkk qiZwKwËlB„
xbtwmlwB, xPxd, Wwl, owgwd ÌaËK ÂkØ KËk hwkZyt MkØ ejêìæ bLl KËkËQ
gwvlwËbËmk pwUgwRwk„ UwUw P×x£ßxU ÌZw hwMgwËUwtwkwk ÌNkwËUwËe ÌfËl
AwUxKËt ÌkËLËQ GB ÌRwU okKwkB„ ZwkekI og Ìbwn AwItwiy lyËMk?
GxbËK kwRÐdxZK ÌK#mËlk
Ìb#ËrI dwdw Ìlwh-ÌUwËek Pwl xbËâQ ÌRwËUk mynê Kiw«„ ÑþñkmwoK ÌRdwËkl
Gkmwb ÌbLw KËkËQd eÞcwdiìèyk oËŠ„ G oit xgGdxek AdøZi eÞcwd dyxZxdcêwkK
ZwËkK kpiwdI DexþaZ xQËld„ ÑgVK pËtËQ eÞwt Ìowtw NåUw„ G xgnËt
GKxU Kaw iËd erËQ„ oóeÞxZ jÖ£ßkwÄÛ ofk KËk ÌMËQd eÞcwdiìèyk kwRÐdxZK
oxPg pwxkQ ÌP#cÖky„ xZxd xdDBtËKê GK eÞËmík RgwËg gËlËQd, Gkmwb ÌKwawt
jwËgd Zw AËeqw KkØd Ggv ÌbLÖd„
GUw ogwB RwËdd, Gkmwb Awk
ÌRËl ÌjËZ Pwd dw„ Awk AwbËmêk xbK xbËtI Rwewk LÖgB NxdÅ bl pËâQ
xgGdxe„ xgntxU LÖgB þeÄ, Gkmwb Zwk ÑþñkwPwky mwodKwËl I kwRÐdxZK RygËdk
ÂkØ ÌaËKB og oit ‘oÖxgcwgwb’ ÌhwM KËk AwoËQd„ RwiwtwZ jxbI iËd KkËQ
Gkmwb ÌRwËU XÖËK erËl ZwËbk (RwiwtwxZËbk) Kbk xgGdxek KwËQ KËi ÌjËZ
ewËk, ZwkekI RwewËK KwËQ UwdËZ xgGdxek hgdItwlwkwI Zuek„ Zwkw Pwd WwËd
RwiwtwZ Awk gwËi Rwew (Gkmwb) xdËtB ÌRwU KkËZ„
kwRdyxZËZ Ìmn ÌLlw glËZ
xKQÖ ÌdB„ gÛwxRl Ggv AwËRêxëUdwk xgbwËtk ek Rwiêwxd xgmðKwe-2006 Ìjid
dZ×d oiyKkËY xdexZZ pËtËQ, gwvlwËbËmk 2007 owËlk xdgêwPdI ÌZixd ÌikØKkY
AwdËZB ewËk„ ZËg m‰wk Kaw pËâQ ÌbËmk gwBËk AgþawdKwky mynê oìèwoykw
ÌbËm PËl GËo dwmKZwk eÞþçxZ ÌdËg GB Ìj ovgwb ÌgkØËâQ, GËbk kwËÄÛk
RdMY KyhwËg eÞxZpZ KkËg?
ZÙYi×l ejêwËtk ÌdZwkw
14 blyt Ìd¢y ÌmL pwxodwËK GKxU †kØZòe×Yê Kaw gËlËQd„ Zwkw xgxhdí
ZÚYi×l ejêwËtk ÑgVËK gËlËQd, Awikw 14 bËlk eËq MÞwi-MÞwiwìæËk ÌhwU
KwxýUv Kkwg„ xKìç kwÄÛyt KwkP×xe, kwÄÛyt dyldKmw AwedwËK L¡d KkËZ pËg„
GUw xbËd xbËd þeÄ pËâQ dwdw ckËdk eÞxZgKZw oÙxÄ KËk, ÑdkwRø oÙxÄ
KËk, bÛgøi×lø gwrwËdwk iwcøËi iÖdwfw lÖËU xdgêwPd ÌLlËZ Pwt ÌRwU
okKwk„ G BëbÛRwl xQdí KkËZ KZUw eÞþçZ 14 bl, Ìo eÞmíxU AwoËQ gwkgwk„