jLd g^wc ÌhËO jwt

fxKk Bxltwo

gdøw ÌcËt AwoËQ gwvlwËbËm„ gdøwk ek ÂkØ pt ipwiwkyop dwdw kKi gøwxc„ oitUw LÖgB eÞxZK�l gËl iËd pËâQ„ xgmxUkI Ìgxm ÌRlw gøweKhwËg eöwxgZ pËtËQ„ XwKwop AwkI ÌgmxKQ× ÌRlw gøweKhwËg qxZMÞþ� pËZ ewËk gËl AwgpwItwxgbkw glËQd„ xUxhËZ oxP¢ eÞxZËgbd†Ëlw ÌbLËl id ÌhËO jwt„ ewxdgxëb iwdÖËnk AwpwRwxk„ okKwk jxbI glËQ, exkxþÿxZ ÌiwKwËglwt ZwËbk owxgêK eÞþçxZ kËtËQ, ZwkekI G gdøw ’88-Gk htwgpZwËK QwxrËt ÌjËZ ewËk gËl cwkYw Kkw pËâQ„ ÌbËm-xgËbËm AgþÿwdkZ ogêËmÛYyk gwOwxlk eÞxZ xgdyZ AdÖËkwc Kxk, þñËbËmk þñRdËbk g^wPwËZ, owpwjø KkËZ GxMËt AwoÖd„ opËjwxMZw Zpxgl MVd KËk eÞgwoy gwOwxlkw Aw¢ßwì� xdR xdR AéËlk iwdÖËnk ewËm b^wrwËZ ewËkd„ AZyËZk iËZw HKøg¦hwËg eÞgwoykw xdR iwZÚh�xi, xdR xmKËrk eÞxZ ogêwZôK owpwËjøk pwZ gwxrËt ÌbËgd gËlB Awiwk eÞZøwmw„
ÌbËmk ÌgmxKQ× AéËl xgxhdí Ìgxrg^wc ÌhËO ewxd ÌXwKwk bÙmø†Ëlw AwiwËK AwgwkI RwMÞZ iwdÖËnk Kaw þôkY KxkËt xbËtËQ„ iwdÖn gwxlk gþ�w xbËt, ewak-BU xgxQËt dwdw g^wc kqwk ÌPÄw ogoitB KËkd„ Ìodw-xgxWAwËkk ÌbmËeÞxiK oboøkw RdMYËK ogoit Gog g^wc xdiêwËY owpwjø KËkd„ ÌoB g^wc KLdI xUËK, KLdI ewxdk ÌZwËr ÌhËo jwt„ ÌhËo jwt exliwxUk cw~wt„ jwkw g^wËc AwxmÛZ iwdÖnRd xQl, Zwkw dZ×d AwmÛt ÌL^wËR„ gdøwk ewxd PËl ÌMËl Awgwk eÖkËdw AwmÛËt xfËk„ KLdI KLdI LÖ^ËR ewt dZ×d AwmÛt„
xKìç GKxU kwÄÛ jxb iwdÖËnk kwRÐdxZK iÖx£ßk AËeqwk g^wc ÌhËO jwt ZLd iwdÖn xK KkËZ ewËk? ÌKwawt xMËt b^wrwËZ ewËk Ìoog AxcKwk gxéZ, lÖxŸZ iwdÖnkw?
gwvlwËbËmk iwdÖn ÌMl 36xU gQkB iÖx£ßk þñeí ÌbLËZ ÌbLËZ gwkgwk KwZk pËtËQd„ Awgwk MËRêI DËVËQd„ dgµBËtk MYAhÖø¤wd xQl Ìo kKi MËRê IVwk iËZwB„ xKìç kwRÐdxZK ÌPwkwgwxlk f^wËb eËr RdMY Rty pËZ ewËkdxd„ AwiwËbk þáÄ iËd AwËQ Ìo oiËt AwItwiy lyËMk ÌRwU Ggv xgGdxek ÌRwU xZd ÌRwËUk kÕeËkLw dwËi GKxU owgêRdyd ‘kÕeËkLw’ eÞYtd KËkxQl„ xKìç ÌKwd eqB Ìj#ahwËg xKvgw GKKhwËg Z£òwgcwtK okKwk-ekgZyê Ìo kÕeËkLwxU gwþ�gwtd KËkxd„ Kaw xQl RdMËYk qiZwtd eÞxZxÅZ pËg„ Zw ptxd„ Awk ptxd gËlB AwRËKk gwvlwËbËmk GB exkYxZ„
AwiwËbk iËd AwËQ ’90-Gk MYAwËëbwlËd RwiwtwZ dwËik blxU bÖxU eÞcwd ÌRwU ÌaËK b�Ëk xQl„ Zwkw gËlxQl, ‘ÌKtwkËUKwk’ (ZwËbk ÌMw. Awjiyt hwnwt) okKwk xPì�wxU dwxK GKwì� ZwËbkB eÞYtd„ Gkek RwiwtwZ ‘GKlw PËlw’ dyxZ AdÖokY KkËlI Zwkw ZwËbk oiidw Ìi#lgwby mx£ßk oËŠ ÌMweËd A^wZwZ KËkËQ xgxhdí eÞËtwRËd, xgxhdí oiËt„
Itwd-BËlËhd-ekgZyê gwvlwËbËm AwR RwiwtwËZk KawxU G Rdø gwkgwk AwoËQ­ KwkY ZwËbk ÌgmxKQ× ÌdZwB xdËRËbk ‘Ìcwtw Z×lxo ewZw’ bwxg KkËQd„ GxbËK Awikw AwkI AgwK pB jLd gZêiwd ÌjwMwËjwM DeËbÄw ÌiRk ÌRdwËkl (Ag.) GiG ixZd gËld, ‘ptËZw Zwkw ÌZid ÌKwd bÖdyêxZ KËkxd„’ eÞwt GKB oÖËk gËlËQd, AwËkK ÌdZw xexWxek AwpµwtK W. ÌfkËb#o Awpib ÌKwËkmy„ xZxd gËlËQd, RwiwtwËZk PwkRd Gixe ÌRËl, Awk PwkRd elwZK„ ZwpËl ÌZw RwiwtwËZk eéwm mZwvm ÌdZwk xgkØ˦B gøgþÿw Ìdtw pËtËQ„ AZGg, RwiwtwZ ckwËQ^wtwk gwBËk glwUw xVK dt„ KwkY ZwËbk Gixe ovLøwB ÌZw Ki! jxbI DeËbÄw ixZd gËlËQd, KwkI xgkØ˦ bÖdyêxZk eÞiwY ewItw ÌMËl ZwËbk xgkØ˦ gøgþÿw Ìdtw pËg, ZwkekI ‘RwiwtwZ-Ìi#lgwby-RxŠgwby’ ÌiwPêwk xgkØ˦ LÖg ÌRwkwËlw gøgþÿw Ìdtw pËg xK-dw­ Ìo Awm‰w RdiËd ÌKglB gwrËQ xbËd xbËd„

bÖB.
ÌodweÞcwd xi. iBd D AwpËib xKQ×xbd AwËM gËlxQËld, GKw£Ëkk jÖ¦wekwcyËbk xgkØ˦ gøgþÿw Ìdtw pËg„ Gk ÌKwd AwlwiZI Awikw G ejêì� ÌbLxQ dw„ ÌRwU okKwËkk AwiËlk KÚxn Ggv oiwRKløwY iì�Ywlt bÖxUk bÖdyêxZ, Nwelwk xgkØ˦I G ejêì� ÌKwd gøgþÿw MÙpyZ ptxd„ ‘Bolwiy gøwvK’ RxŠ Aaê ibbbwËd xgxhdí h�xiKw ÌkËLËQ gËl Awikw xkËewUê ÌbËLxQ e¢ex¢Kwt„ G NUdw†Ëlw eÖd:ZbËì�k bwxg kwËL„ ÌRwU okKwËkk Ìmn oiËt ‘xgxW f×Wo’ dwËik GKxU k®wxdKwkK ovþÿw xgÛËUËd ÌpËkwBd ewPwk KiêKwË¡ RxrZ gËlI ovgwb ÌgxkËtxQl„ ÌbËmk RdMY GB iwilwk ogêËmn AweËWU Ggv MÙpyZ gøgþÿwgxl RwdËZ Pwd„
gwvlwËbËmk ÂcÖ ÌdeËaøB dt, eÞKwËmø kwReËa Kwkw RxŠ ibb xbËâQ Gk oxP¢ eÞxZËgbd ‘ow®wxpK xgxP¢w’, ‘ow®wxpK 2000’op xgxhdí RwZyt ÑbxdËK Qwew pËtËQ„ AwBd eÞËtwMKwky ovþÿwk iwddyt KiêKZêwkw Ìoog eÖkËdw ÑbxdK-ow®wxpKy†Ëlw LÖlËlB dwi-Qxg ogB ewËgd„ Kwkw gwtZ×l ÌiwKwkkËik ÌMËU ɉwk xbËtxQl„ Awiwk ÌgwcMiø pt dw ZwkekI KyhwËg RwiwtwxZ ibËbk pxbo LÖ^ËR ewd dw gZêiwd iwddyt DeËbÄwi¡ly„
gwvlwËbËm GLd Gid AËdK xKQ×B pËâQ jwk GËK, AdøxUk oËŠ oŠxZ ÌdB„ P^wbwgwxRk iwilwk Awowxi ZwxlKwt ÌmL Ìkpwdwk dwi jÖ£ß Kkw pËtËQ„ AaP ÌmL Ìkpwdw glËQd, xZxd Ìo oit xgËbËm xQËld„ xZxd G xgnËt xKQ×B RwËdd dw„ ZwpËl xK ÌdeËaø Adø ÌKwd BâQw KwR KkËQ? jxb ZwB pt ZËg ÌZw ÌoB BâQwk fol Âh dw pËZ ewËk„ Ñgniø Awikw AwkI ÌbLxQ„ GKxU eÞcwd kwRÐdxZK bËlk ohwexZ, owcwkY oóáwbK bÖ’RËdB KwkwMwËk„ Adø ÌKwd gr bËlk ÌdZwËbk Ìglwt GidxU ÌbLxQ dw„ GKxU gr bl xgGdxek ipwoxPg oblgËl ovÆwËkk dwËi eÞwt eÞxZxbdB ÌKwd dw ÌKwd g£ßgø xbËt ÌgrwËâQd„ ZwËK jwkw Awewbiþ�K oiaêd KkËQd­ ZwkwI GLd Ìjd ovÆwËkk dgø Ìgewxk„ iw¢ GK gQk AwËM Zwkw xK KËkËQd Ìoog xhxWIxP¢†Ëlw LÖ^ËR ÌbLËlB ZwËbk oóáËKê Ab�k AZyZ Rwdw jwËg„
GUw iËd pItwB þñwhwxgK Ìj, okKwk Ìj ÌKwdhwËg GKxU iZgwb PwxeËt Ìbtwk Rdø AweÞwY ÌPÄw KkËQ„ Awikw ogwB Rwxd, ÌRdwËkl Gkmwb qiZwt GËoI xVK GKBhwËg Zwk xdËRk iZgwb, xdËRk †YKyZêd eÞPwk Kkwk eÞtoy pËtxQËld eÞZøq Ggv eËkwqhwËg„ Gkmwb xdËR Kxg pËt RwZyt ÑbxdËKk owxpZø ewZw Ìjid bLl KËkxQËld, MyxZKwk pËt ÌZixd Mwd ÌkKWê KxkËt bLl KËkxQËld ÌkxWI-xUxh„ gwvlwËbËm GLd xK GkmwËbk KxgZw eËr? ÌKD xK gwRwt Zwk ÌlLw Mwd? AaP Gkmwb owËpg glËZd, AwR Awxi þñËeí AwxbÄ pËt AwedwËbk oËŠ GB ioxRËb RÖiwk dwiwR erËZ GËoxQ„ Zwk ÌKwd gÖxlB RdMËYk iËd bwM KwUËZ ewËkxd„ Gkmwb Zwk Ryg¥mwtB eÞwt iÖËQ ÌMËQd kwRdyxZ ÌaËK, iwdÖËnk id ÌaËK„
AdøxbËK Awikw ÌbLxQ, AwItwiy lyM ohwËd¢y ÌmL pwxodwËK ‘LwËiwm’ KËk Ìbtwk Rdø dwdw eÞËPÄw Kkw pËâQ„ eÞËPÄw G Rdø glxQ, oóeÞxZ GKxU P^wbwgwxRk iwilwt pwBËKwUê gËlËQ, G iwilw RwxidËjwMø„ AaP iwilwxU xgËmn xgxciwlwt Aì�hÖê£ß Kkwk ÌPÄw Kkw pËtxQl„ ÌKd GidxU Kkw pËâQ? iwilw Ìj ýUøwUwo ewItwk Kaw ÌoB ejêwËtB awKl dw ÌKd?
GKxU iwilwt pwxodw Rwxid ÌeËlI dÖk Awly dwiK GKRd gøgowtyk bwËtk Kkw iwilwt ZwËK ÌMÞfZwk ÌbxLËt KwkwMwËk kwLwk ÌPÄw Kkw pËâQ„ AwkI 13xU iwilw eÞþçZ gËl Lgk ÌgkØËâQ„ Zwk gøx£ßMZ Mwxr ¢ßt, gŠg× UÛwýU xgntKop ÌgmxKQ× iwilw kØRÖ Kkwk ÌPÄw Kkw pËâQ„ ogËPËt iiêwxì�K Kaw pËâQ AwËM AwUK eËk AiÖK iwilwt ÌMÞfZwk ÌbLwËdwk eÞaw xK ohø ÌKwd oiwR iwdËZ ewËk? Gixd GKxU x§iÖLydyxZ PwxeËt xbËt xK KwDËK MYiwdÖËnk KwQ ÌaËK b�Ëk oxkËt kwLw jwËg?
AgmøB kwËÄÛk iwxlK RdMY„ kwËÄÛk hwMø xdcêwkËYk bwxtZòI ZwËbk pwËZ„ xKìç PwxeËt Ìbtw ÌKwd BRiB ÌKwd ÌbËmk iwdÖn ÌiËd Ìdd dw„ jxb xdËZd ZËg GLdI xgËmðk Ìbm†Ëlw xgÛxUm xKvgw þáøwxdm, fÝwëo KËlwxd xpËoËgB ÌaËK ÌjZ„
ÂkØËZB gËlxQ, g^wc ÌhËO ÌMËlI iwdÖn owpo xdËt Awgwk Awgwb MËr g^wËck Iek„ ÌoB g^wchwOw MYËoÛwZ KLdI KLdI dZ×d oÔËjêk eaxbmwI Ìbt„ Ìjid xbËtËQ ’47, ’52, ’69 I ’71 xKvgw ’90 owËlI„ RdMY kØËL b^wxrËt oËZøk eËq xdmwd DxrËtËQ„ ptËZw kwRÐdxZKhwËg eÞZwxkZ pËtËQ AwgwkI­ xKìç eÞRdô pwl QwËrxd„ GUw ÌhËg AgwKB pËZ pt jLd xgmðgøwey GLdI dwuoygwbyËbk LÖ^ËR LÖ^ËR xgËgËKk KwVMrwt b^wr KkwËdw pËâQ, ZLd gwvlwËbËmk NwZK-bwlwlËbk xgkØ˦ ÌKwd ‘Aekwc’-B LÖ^ËR ewËâQd dw gZêiwd qiZwoydkw„ GKxU RwxZËK oËZøk iÖËLwiÖxL eÞxZxÅZ Kkwk RdøB Gog AekwcyËbk xgPwk eÞËtwRd„ oxgdËt gxl, gZêiwd okKwk Ìjd GB HxZpwxoK bwxtZòxU ewld KËk jwd„

xdDBtKê, 31 RÖlwB 2007