qiZwk xdtwiK Gkmwb dw RdMY

fxKk Bxltwo

RdMËYk ebjw¢w Ìmn pËtËQ„ lwËLw iwdÖËnk ebjw¢wt iÖLxkZ pËt DËVxQl gwvlwËbm„ RdMY jLd kwReËa xVK ZLdB kئ§wk kwRdyxZËZ ÌiËZxQËld ÌbËmk owËgK ÑþñkmwoK Gkmwb„ xgGdxek Ìdeaø dyxZxdcêwkK ZwËkK kpiwd Zwk gdzc× þñkwÄÛ eÞxZiìèyËK xdËt xMËtxQËld Gkmwb hgËd„ ÌoLwËdB PÔrwìæ pËtËQ Gkmwb xgGdxe ÌRwËU ÌjwM ÌbËgd„ Gkmwb Ìj PwkbËl jwËgd GUw xQl IËed xoË¢ßU„ xKìç ZwkekI AwItwiy lyËMk ÌdZÚËZò ÌP#¥blyt ÌRwËUk dyxZxdcêwkKkw ÌKd Ìj Awmwgwby xQËld, Zw Awiwk KwËQ ÌgwcMiø xQl dw ÌKwdiËZB„ KwkY GkmwËbk NwËr ÌgwSw AËdK„ GB ÌgwSw lwNg KkËZ Zwk GKwìæ eÞËtwRd okKwËkk ‘owcwkY qiw’„ Awk Ìo qiwbwËd ÌgMi xRtwB GkmwËbk eÞcwd Agl¹d Zw DhteqB hwl RwËdd„
GkmwËbk Pxk¢ ÌKid, Zw Zwk xdËRk Kawt xdËRB gÉgwk eÞiwY KËkËQd gwvlwËbËm„ oóeÞxZ xZxd gËlËQd, Awxi ÌRËl jwg Awk Awiwk bËlk ÌdZwkw Gixe pËg Zw pËZ ewËk  dw„ Awiwk xo¦wìæ eQëb dw pËl Rwew ÌaËK ÌgxkËt ÌjËZ ewËkd„ Gkmwb GidxK Zwk hwB xRGi KwËbkËKI kveÖËk xdxn¦ ÌNwnYw Kkwk Kaw gËlËQd„ ÌiwUKaw Gkmwbyt ÌLlw Ìgm hwlB RËi DËVËQ„ Zwk oËŠ kËtËQd KwRy Rwfk Ggv kØÉl Awiyd pwIlwbwËkk iËZw oÖxgcwgwby kwRdyxZKkwI„
Gkmwb ÌRwËU ÌjËZ Ìj bm bfw bwxg ‘ZwËkK-gwgk’ËK xbËtËQd Zwk AdøZi eÞcwd xZdxU pËâQ­ ZwËK kwÄÛexZ eb xbËZ pËg„ 60xU ovobyt AwoËd RwewËK xdgêwPdy xoU Ggv AwdÖewxZK pwËk ixìèZò xbËZ pËg„ GkmwËbk xgkØ˦ 18xU iwilw Z×Ël xdËZ pËg„
‘ZwËkK-gwgk’ eq ÌaËK RwxdËt Ìbtw pËtËQ eÞai Ggv x§Zyt bÖxU bwxg iwdËZ iøwWwi xRtw kwxR pËZ ewËkd„ xKìç ZÚZytxU Aaêwu 18xU iwilw Z×Ël Ìdtwk gøwewËk kwÄÛ xo¦wìæ ÌdËg„ þñkwÄÛ eÞxZiìèy gËlËQd, iwilwk gøwewËk okKwk ÌKwd pþæËqe KkËg dw„
Kaw†Ëlw LÖg opR Ggv PiuKwk ÌmwdwËlI iwilwk gøwewËk Awmðþæ pItwk ÌKwd KwkYB kwËÄÛk RdMËYk ÌdB„ Gkmwb AÐgchwËg qiZw bLl KËkxQËld, Rwob ohwexZ pwowdÖl pK BdÖ gwxb pËt GKxU iwilw KËkxQËld Ìo xgnËt„ GB GKxU iwilwB GkmwËbk kwRÐdxZK Køwxktwk Ggv bË¡k Rdø jËaÄ, jxb AwBd Zwk xdRþñ MxZËZ PËl„ xKìç Kaw pËâQ Gog iwilwk ÌKwd MxZB ÌZw ÌdB, xgPwËkk KwVMrwt b^wr KkwËdwk ÌKwd DËbøwMI ÌdB„ gkv iwilw†Ëlw kwRÐdxZK pwxZtwk xpËoËgB gøgpwk Kkw pËâQ„

bÖB.
kwËÄÛk owËgK xgPwkexZ I AwBdRygykw glËQd, okKwk PwBËlB iwilw†Ëlw Z×Ël xdËZ ewËk dw„ AdøxbËK BËZwiËcø Lgk ÌgxkËtËQ bÖdyêxZ bid KximdËK dwdwhwËg gmyKkY iìè erwËdwk Rdø DËV eËr ÌlËMËQ GKxU ipl„ GB ipl Ìj okKwËkk gZêiwd Ìdeaø xdcêwkK Zw KwkI ARwdw dt„ ZwkekI iwilw Z×Ël Ìdtw pËg dw G xdúPtZw kwËÄÛk RdMY ewËg KyhwËg? G MøwkwxëU  ÌK ÌbËg, qiZw ZøwËMk AwËMB og iwilw Kwjê¢ßi Zwiwxb KËkB ÌRwU okKwk xgbwt ÌdËg dw, gkv ÌZid oºwgdw ¢ßËiB DŒòl pËZ ÂkØ KËkËQ ÌMl K’xbËdk kwRÐdxZK NÔxYêewËK„
GkmwËbk gøwewËk AwItwiy lyM Ìj AwMÞpy xQl dw Zw glw jwËg dw„ lyM ÌdZw KwRy RwfkDlöwp Gixe ÌMl K’xbd AwËMB gËlxQËld Gkmwb ZwËbk oËŠB AwoËgd„ Gog g£ßgø, xixWtwt GkmwbxgntK KhwËkR GkmwbËK Ìgm †kØZòeÔYê KËk Z×ËlxQl K’xbd ÌaËKB„ pVwu jLd Gkmwb ÌbLËld xZxd lwBilwBËU PËl GËoËQd, ZLdB xZxd Zw KwËR lwMwËld ZwËkK-gwgkËK AwiìèY(?) RwxdËt„ GkmwËbk dwdw KÔU PwËlk Kaw xK ÌmL pwxodw RwdËZd dw? p^øw, Zwk ÌZw Rwdwk Kaw„ KwkY Gkmwb GhwËgB Klw ÌbxLËt 1988-Gk xdgêwPËd AwItwiy lyMËK xdgêwPdy ÌUwËe ÌfËlxQËld„ Awk ÌgMi xRtw pËt xMËtxQËld ‘Aweopyd ÌbmËd¢y’„ Gkmwb ÌZw ÌoB ÌLlw Ìj ÌKwd oit ÌLËl xdËRk NwËrk ÌgwSw KiwËZ xKvgw oóeÔYê ÌiwPd KËk xbËZ PwBËgd„ Zw ÌmL pwxodw RwdËgd dw ÌKd?

xZd.
Awxi iËd Kxk, ÌmL pwxodw Zwk kwRÐdxZK PwËl bÖxU gr hÖl oóeÞxZ KËkËQd„ GK pËâQ kwÄÛexZ BtwRDx¥d xgnËt dwdw ckËdk Kaw gËl, kwÄÛexZËK AxcK †kØZò xbËt„ ÌmL pwxodwk DxPZ xQl dykg ÌaËK G xgnËt exkxþaxZ AgËlwKd Kkw„ Awk bÖB pËâQ GkmwËbk gøwewËk AwItwiy lyËM Zaw ÌP#¥bËlk AwMÞp ÌbLwËdwI xQl GKxU gr hÖl„ ÌmL pwxodw AwkI hÖl KkËQd GLd Gkmwb ‘ÌPwk’, ‘KwËlw UwKwk iwxlK’, ‘xRtw pZøwKwky’ eÞhÙxZ Axhcwt Axhxn£ß KËk„ KwkY Gkmwb jxb ÌP#¥blyt ÌRwËU AwoËZd ZËg xK pwxodw Gog Kaw glËZd­ GB eÞmíxU D¤wxeZ pËZ ÂkØ KËkËQ ÌbËm-xgËbËm„
Gkmwb ÌZw ÌKwd owcÖ PxkË¢k eÞxZxdxc dd„ xZxd dwdw kËOk, dwdw gÖxlk gÉkÕey iwdÖn Zwk gøx£ß RygËd, Zwk kwRÐdxZK RygËd, Zwk kwRÐdxZK bmêËd„ xZxd ÌKid ÑþñkmwoK Zw xdúPtB Ìbmgwoy hÖËl jwdxd„ Awk jwdxd gËlB ¢ßËiB ÌbËm Zwk ovobyt Awod KËiËQ„ Zwk owËgK owvobkw ÌjwM xbËâQd Adøwdø kwRÐdxZK bËl„ ZÚYiÔl ejêwËt Ìe^#ËQ xMËt Gkmwb kwRÐdxZK MËYm ewËùU ÌbËgd­ Gid cwkYw GLd AwKwm K×oÖi Kùedw Qwrw Awk xKQÖB dt„ ÌoB xpËoËg kwRÐdxZK xgPwËk GkmwËbk ÌhwU GLd ÌbËm KiËQ eÞxZxbdB„
Zwk Iek Gkmwb GLd 18xU kwÄÛyt iwilw Z×Ël xbËt DxrËt xbËZ ÌRwËU jwËâQd, G ovgwb kwËÄÛk RdMY xdúPtB oÖLKk AxhšZwt MÞpY KkËgd dw AZyËZk AwËlwËK„
GLwËd AwËkKxU xgnt lqYyt„ GkmwËbk ÌRwËU AwMidËK xKìç RwiwtwZ ÌiwËUB hwl ÌPwËL xdËâQ dw„ dw Ìdtwk KwkY pËâQ RwiwtwZ Pwt dw ÌRwËU Awk ÌKD ZwËbk eÞxZ§ë§y ÌpwK„ KwkY GËZ RwiwtwËZk Kbk KËi ÌjËZ ewËk xgGdxek KwËQ„ AdøxbËK ZwËkK kpiwd PwBËQd WwËd RwiwtwZ Awk gwËi Rwew xdËtB GxMËt ÌjËZ„ GRdøB xZxd eÞxZ§ë§y kwËRmðk pËt AwxghÔêZ pËZ PwBËQd AwMwiyk Rdø„
‘30 RÖlwB G okKwËkk eZd pËgB’­ G hwnËYk eÞg£ßw AwgbÖl Rxll GLdI dwdw hxgnø§wYy KËk ÌgrwËâQd xgxhdí RwZyt ÑbxdËK„ ZwËK xgdyZ AdÖËkwc Kxk, owcwkY oóewbK xpËoËg gøaêZw xKìç Awexd Ki ÌbLwdxd ÌMl e^wP gQËk„ Ggwk GKU× ovjZ pËl hwl pt„ gkv Gk ÌPËt ÌbËmk RdMYËK oÖovMxVZ Kkwk KwËR AwZôxdËtwM KkØd„ iËd kwLw DxPZ gZêiwd kwRdyxZk Ggv hxgnøu qiZwk xdtwiK xKìç Gkmwb dt„ hxgnøu qiZwk xdtwiK kwËÄÛk RdMY, Ìj RdMYB AwËëbwld KËk ’91 owËl Gkmwbyt RM¥l ÑþñkmwoËdk eZd NxUËtxQl„
 ÌoB RdMYB Ñþñk-Ìi#lgwby-RxŠZìèy ÌRwUËK ÌiwKwËglw KkËg ÌbËmk eÞxZxU ovobyt AwoËd„ GRdø ovMxVZ KkËZ pËg RdMYËK„ xdiÔêl KkËZ pËg AwItwiy lyËMk AhøìækyY ÌKwëbl„ jwkw ÌbmËK hwlgwËod, jwkw ÌbËm RxŠZìè Pwt dw­ ÌoB RdiwdÖn jxb HKøg¦ pt ZËg ZwËbk xgRt AgmøB oÖxdxúPZ„ ÌP#¥bl jxb kwRÐdxZK eÞšw xdËt AMÞok pËZ ewËk ZËg Gkmwb ÌKd, Adø ÌKwd Ñþñkmx£ß Pwkblyt ÌRwËU ÌjwM xbËtI ZwËbk eZd ÌVKwËZ ewkËg dw„

[xdDBtKê, 31 RÖlwB 2006]