xdgêwoËd
owvgwxbK, xdjêwxZZ owvgwxbKZw
fxKk
Bxltwo
xgxhdí ÌbËm owvgwxbKkw ÌjhwËg xdjêwxZZ pËâQd Zw Awm‰wRdK„ owvgwxbKËbkËK
kqwt AwìZôRêwxZK ÌqË¢ gøweK DËbøwM ÌdB„ GB iìZôgø KËkËQd ikË~wk
Kwowgw‰w ÌaËK eÞKwxmZ ‘Ìl Rwdêwl ÌpgËWwËiËWk’-Gk eÞKwmK xi.
AwgÖgKk Rwiwl„ xZxd GLd xdgêwxoZ Rygdjwed KkËQd„ GB AwìZôRêwxZK gÖËlxUËd
iøwxaI ÌpdËodËK ÌbItw GK owqwuKwËk ikË~wk GB eÞKwmK ikË~wk mwoK xKv
pwowËdkI ZygÛ oiwËlwPdw KËkËQd„ Ìj Ìbm†ËlwËZ owvgwxbKZw iÖL aÖgËr
erËQ Zwk GKxU owóeÞxZK ZwxlKwI eÞKwm KËkËQ xoxeËR„ xgxhdí kwÄÛ Ggv
mwoKËbk xdjêwZËd owvgwxbKËbk þñËbm ZøwËMk ovLøw ¢ßim gwrËQ„ Gkw eÞwY
g^wPwËZ, ZwËbk exkgwk-exkRd kqwËaê xgxhdí ÌbËm xMËt kwRÐdxZK AwmÛt xdËâQd„
MÞpY KkËQd xdgêwxoZ Rygd„ 2001 owl ÌaËK gZêiwd oit ejêìZô ÌiwU 243
Rd owvgwxbK xdjêwxZZ pËtËQd gËl Zaø eÞKwm KËkËQ AwìZôRêwxZK ovMVd
‘KxixU U× eÞËUƒ RwdêwxlýUo’ (xoxeËR)„ GxlRwËga DBËPl I KøwËkd
xfxleo xlxLZ GKxU oiyqw xkËewËUê glw pËtËQ Gog owvgwxbK xgËmðk xgxhdí ÌbËmk
kwÄÛeq KZêÙK pZøw, ÌRl-RÖlÖi, owiwxRK ptkwxd Ggv kwRÐdxZK xdjêwZËdk
xmKwk„ fËl ZwËbk xdgêwxoZ Rygd MÞpY Qwrw Adø ÌKwËdw ea ÌLwlw xQl dw„
RxkËe ÌbLw ÌMËQ, xdgêwxoZ dZ×d RygËd Gog owvgwxbKËbk eÞwt mZhwMB ZwËbk
xdR owvgwxbKZw Ìemw cËk kwLËZ ewËkdxd„ xoxeËRk oiyqwt ÌbLw ÌMËQ 94 Rd
owvgwxbK Pki ÉixKk iÖËL ZwËbk þñËbm ZøwËM gwcø pËtËQd„ Gk iËcø
Klx¹tw, pwBxZ, AwfMwxdþZôwd Ggv kâQw«w pËâQ S×^xKeÔYê Ìbm„ ÌixU
36xU ÌbËmk 243 Rd owvgwxbK xdgêwxoZ pËlI Gk AËcêK pËâQd xR¹wgÖËt,
BxaIxetw, Bxkx¢tw, Klx¹tw Ggv DRËgxKþZôwd ÌaËK„ oiyqwt AwËkw ÌbLw ÌMËQ,
243 RËdk iËcø 34 Rd xdgêwod ÌaËK þñËbËm xfËk ÌMËQd„ 209 Rd GLËdw
xdgêwoËd kËtËQd„ xdgêwoËd awKw owvgwxbKËbk iËcø AwËQd xR¹wgÖËt ÌaËK
48 Rd, BxaIxetw ÌaËK 34 Rd, Bxkx¢tw ÌaËK 19 Rd, Klx¹tw ÌaËK 17 Rd, DRËgxKþZôwd
ÌaËK 16 Rd, pwBxZ ÌaËK 14 Rd, AwfMwxdþZôwd Ggv lwBËgxktw ÌaËK 10 Rd, kâQw«w
ÌaËK 9 Rd, Mwx¹tw ÌaËK 6 Rd Ggv Bkwd ÌaËK 5 Rd„ Gog owvgwxbKËbk 72 Rd
jÖ£ßkwËÄÛ, 24 Rd xgÛËUËd, 21 Rd ÌKxdtwt, 20 Rd KwdwWwt, Ggv 14 Rd
owDbwaê AwxfÝKwk xgxhdí AéËl kwRÐdxZK AwmÛt xdËtËQd„ gwvlwËbm, ewxKþZôwd
Ggv mÛyl‰w ÌaËKI Ìgm xKQÖ owvgwxbK BDËkwe AwËixkKwt ‘G…wBl lwBf’
ÌgËQ xdËtËQd gËl xgxhdí oixaêZ oÔ¢ xdxúPZ KkËlI xoxeËRk oiyqwt Gk ÌKwËdw
DËlL ÌdB„ G xgnËt xoxeËR ÌKwËdw f×UËdwUI eÞbwd KËkxd„ ZËg owóeÞxZKKwËl
xgËmn KËk xgMZ ÌRwU mwodwiËl gwvlwËbËm owvgwxbK pZøw, xdjêwZd, xdeyrd AwìZôRêwxZK
D˧ËMk KwkY pËtËQ„ KËtKRd eÞxZZjaw owvgwxbK pZøwk xgPwk eÞx¢ßtw S×Ël
AwËQ„
GxbËK ‘ÌW™wkwo AøwowBdËiëUo’ dwiK gwxnêK gÖËlxUd oóeÞxZ eÞKwm
KËkËQ xoxeËR„ ‘Khwxkv bø ÌMwgwl ÌeÞo xfÝWi ýUÛwM’ xgnËt MÞyûôKwlyd
2007 GB ovLøwt xgËmðk xgxhdí ÌbËm ovgwb Ìoëok Ggv owvgwxbK xdeyrËdk xP¢
Z×Ël ckw pËtËQ„
BkwËK 2006 owËl 32 Rd KiêkZ owvgwxbK iÙZ×øgkY KËkËQd„ 2003 ÌaËK
2006 ejêìZô BkwËK ÌiwU 115 Rd owvgwxbKËK pZøw Kkw pËtËQ„ ÌMwUw xgËmð
2006 owËl ÌiwU 55 Rd owvgwxbKËK pZøw Kkw pËtËQ„ 2006 owËl Ìjog DËlLËjwMø
owvgwxbKËK pZøw Kkw pËtËQ Gk iËcø kËtËQd kwxmtwd owvgwxbK xio Awdw
exlUËKwËhwxÆ, oÖbwËdk Awl ItfwK oóewbK Ìiwpwóib Zwpw„ xiokyt BëUwkËdU
ÌlLK Aw²Öl Kxki ÌowlwBiwdËK KwkwbË¡ bx¡Z KËkd xiokyt ÌeÞxoËWëU Ìpwoxd
ÌiwgwkK„ jw xQl AwËlwxPZ NUdw„ ‘BkwxK owvgwxbKËbk KwËQ AwiwËbk FY’
xmËkwdwËi RRê ÌeKwk GKxU iiêþemyê xdg¬ xlËLËQd GB gÖËlxUËd„ Ìiwpwóib
Awl gwd (iÙZ×ø 13 dËh¹k 2006), AwoItwd AwpËib lÖuf×lwp (iÙZ×ø 12 xWËo¹k
2006), dwKxmd pwóiw kwxmb (iÙZ×ø 29 A˃wgk 2006), AwpËib pwxb dwxR (iÙZ×ø
5 RwdÖtwxk 2007), LwËiBl Lwlwf (iÙZ×ø 5 GxeÞl 2007), Ioiwd Awl iwmwbwxd (iÙZ×ø
6 GxeÞl 2006) GËbk pZøwKw¡ËK gËrw xdiêihwËg gYêdw KËkËQd ÌlLK„
xgËmðk xgxhdí ÌbËm owvgwxbKkw ÌjhwËg xdjêwxZZ pËâQd Zw Awm‰wRdK„
owvgwxbKËbkËK kqwt AwìZôRêwxZK ÌqË¢ gøweK DËbøwM ÌdB„ GB iìZôgø
KËkËQd ikË~wk Kwowgw‰w ÌaËK eÞKwxmZ ‘Ìl Rwdêwl ÌpgËWwËiËWk’-Gk
eÞKwmK xi. AwgÖgKk Rwiwl„ xZxd GLd xdgêwxoZ Rygdjwed KkËQd„ GB AwìZôRêwxZK
gÖËlxUËd iøwxaI ÌpdËodËK ÌbItw GK owqwuKwËk ikË~wk GB eÞKwmK, ikË~wk
mwoK xKv pwowËdkI ZygÛ oiwËlwPdw KËkËQd„ Ìj Ìbm†ËlwËZ owvgwxbKZw iÖL
aÖgËr erËQ Zwk GKxU owóeÞxZK ZwxlKwI eÞKwm KËkËQ xoxeËR„ 3 Ìi 2007
ItwÀê ÌeÞo xfÝWi ÌW DelËq eÞKwxmZ GB ZwxlKwt glw pËtËQ ÌMËlw e^wP
gQk Gk RxkËe bmxU Ìbm dwdwhwËg ovgwbe¢, MYiwcøi I owvgwxbKËbkËK NwËtl
Kkwk iËZw RNdø KwR KËkËQ„ GB ZwxlKwk eÞai ÌbmxU pËâQ BxaIxetw„ jwk
ÌdZÚËZò kËtËQd ÌiËlo ÌRdwDxt„ xZxd 18 Rd owvgwxbKËK Kwkwb¡ xbËtËQd„
eÞwt 100 owvgwxbKËK ÌRwkeÔgêK xgËbËm xdgêwoËd ewVwËdw pËtËQ„ xgËbmy
Ìgm KRd owvgwxbKËK Zwk Ìbm ÌaËK xgZwxrZ KËkËQd„ KËtKxU ovgwbe¢, ovgwb
IËtg g¬ KËk xbËtËQd ÌMËlw gQËk„ oÖdwi q×Yí pItw ZwxlKwk x§Zyt ÌbmxU
pËâQ Mwx¹tw„ kwÄÛeÞcwËdk dwi Btwxptw RwËip„ oóewbK ÌWtWw pwtbwkwËK
LÖd Kkw pt 2004 owËl„ 2006 ejêìZô 11 Rd owvgwxbKËK ÌRËl ewVwËdw pËtËQ„
‘bø Bx«ËedËWëU’ dwËik eÞhwgmwly ovgwbe¢xU g¬ Kkw pËtËQ okKwxk
xdeyrËdk iwcøËi„
ZÚZyt ÌbmxU pËâQ kwxmtw„ kwÄÛeÞcwd hwxbxik eÖxZd„ xZdxU xUxh PøwËdlB
GLd kwÄÛ xdtìèYwcyd„ 11 Rd owvgwxbKËK pZøw Kkw pËtËQ ÌMËlw e^wP gQËk„
ÌKwËdw døwtxgPwk ptxd„ xZdRd owvgwxbK KwkwbË¡ bx¡Z pËtËQd„ PZ×aê
ÌbmxU pËâQ ÌWËiwË¢ßxUK xkewgxlK Af KËŠw„ kwÄÛeÞcwd ÌRwËmf
Kwxglw„ ÌMËlw bÖ gQËk bÖRd owvgwxbK LÖd pËtËQd„ 9 RËdk Iek Aw¢ßiY
Kkw pËtËQ„ owvgwxbKËbkËK x¢ßxidwl Gøw˃ ÌMÞ®wËkk eÞgYZw ÌgËrËQ
AxcK pwËk„ eéi ÌbmxU pËâQ xKDgw„ hwkeÞw® kwÄÛeÞcwd kwDl KwËýUÛw„
2003 owËlk ¢ßøwK WwDËd 29 Rd owvgwxbKËK ÌRËl XÖKwËdw pt„ 2005 owËlk
AexRmd xixUv Khwxkv Kkwk bwËt e^wPRd xgËbmy owvgwxbK H Ìbm ÌaËK ZwxrZ pd„
2006 owËl xfËbl KwËýUÛw ÌkwMw¢ßwìZô pËl 10 Rd owvgwxbK ovgwb ovMÞp
Kkwk oiËt xdMÙpyZ pd„ nÅ ÌbmxU
pËâQ ewxKþZôwd„ kwÄÛeÞcwd ewkËhR iÖmwkkf„ ÌMËlw e^wP gQËk 8 Rd
owvgwxbK LÖd pËtËQd„ ÌbËmk ÌMwËtëbw ovþÿw†Ëlw owvgwxbKËbkËK
þñwcyd iZeÞKwËmk ÌPZdwËK k“¦ Kkwk eÞtwoy pËâQ xgxhdíhwËg„ GB
ZwxlKwk o®i ÌbmxU pËâQ xiok„ kwÄÛeÞcwd Ìpwoxd ÌiwgwkK„ oóewbK Ìkbw
ÌplwlËK xdËL^wR ÌNwnYw Kkw pt 2003 owËl„ okKwxk ÌMwËtëbw GËRëUkw BëUwkËdU,
ovgwb iwcøi Ggv xfÝ løwëo owvgwxbKËbkËK xdjêwZd KkËQ xgxhdíhwËg„
AÄi ÌbmxU pËâQ AwRwkgwBRwd„ kwÄÛeÞcwd pËâQd Blpwi AwlyËth„ oóewbK
Gliwk ÌpwËoBdh LÖd pd 2005 owËl„ 14 Rd owvgwxbËKk xgk“˦ bÖdyêxZ,
¢ßwBËik owRwËdw iwilw bwËtk Kkw pt„ bÖRd xoxdtk owvgwxbKËK xKWdøwe Kkw
pt 2006 owËl„ Ìgm KRd owvgwxbKËK pZøwk ÉixK xbËtB jwËâQ ÌK gw Kwkw„
dgi ÌbmxU pËâQ ikË~w„ kwÄÛeÞcwd pËâQd, xKv Ìiwpwóib (nÅ)„ ÌbmxU
GLd Awkg xgËmðk ‘owvgwxbKËbk KwkwMwk’ gËl LøwxZ ÌeËtËQ„ xZdRd
xoxdtk owvgwxbKËK xiaøw iwilw xbËt ptkwxd Kkw pËtËQ„ þeøwxdm hwnwhwny
‘Awl ÌeBo’ ex¢KwxU gøw« Kkw pËtËQ„ oóewbK Awly lwikwËgUËK Zwk oóewbdwk
bwxtZò ÌaËK 10 gQËkk Rdø oxkËt ÌbItw pËtËQ„ bmi ÌbmxU pËâQ awBløw«„
gZêiwd mwoK pËâQd oÖkwBtÖW P×lwdëU„ GB owixkK RwìZôw GKiw¢ eÞwBËhU
xUxh PøwËdlxUk xdRþñ Lgk eÞPwk g¬ KËk xbËtËQ„ okKwxk ovþÿw KZêÙK
okgkwpKÚZ ovgwb eÞPwËk gwcø Kkw pËâQ„ ovgwbe¢ I owvgwxbKËbk þñwcydZw
iÖL aÖgËr eËrËQ iwkwZôKhwËg„ GB bmxU Ìbm QwrwI ÌhËdRÖËtlw, Z×kÆ,
Ìix…ËKw, Ìek“, BkwdËKI owvgwxbKËbk m¢“kwÄÛ gËl xPxpßZ Kkw pËtËQ„
xoxeËRk Gx…xKDxUh xWËkƒk xi. RËtl owBid gËlËQd, GB AMÞokiwd MYZwxìèK
xgËmð owvgwxbKkw Kaw glËZ ewkËgd dw, okKwËkk Lgk xlLËZ ewkËgd dw Zw MÞpYËjwMø
pËZ ewËk dw„ xgmðgøwey GB AxcKwk ÌowâPwk KËk ÌZwlwk lËqøB xoxeËR
KwR KËk jwËâQ„
DËÁLø, xoxeËR eÞxZ gQk xdDBtËKê ‘ÌeÞo xfÝWi AøwItwWê’ xbËt
awËK„ G gQk 20 dËh¹k 2007 iŠlgwk GB AøwItwWê ÌbItw pËg ItwÀê GËýUwxktw
dwiK AwìZôRêwxZK ÌpwËUËlk MÞøw« kØËi„ oZø I døwËtk eËq PlËgB
AwiwËbk Kli GB eÞZøt xdËt GgwËkw pwRwk pwRwk owvgwxbK oiËgZ pËgd xdDBtËKê„
xdDBtKê, 27 RÖd 2007„
fxKk Bxltwo : Kxg, owvgwxbK„