mpyËbk exg¢ kË£ßk eÞxZ AwiwËbk FY

fxKk Bxltwo

mpyb iÖdyk-Zed-RÖËtl„ AowóeÞbwxtK ÌPZdw eÞxZÅwk AwËëbwlËdk 3 mpyb„ 1988 owËlk 24 ÌoËïU¹k xoËlËU owóeÞbwxtK mx£ß Qw¢xmxgk-kwRwKwk RwiwtwxZ KøwWwkkw ZwËbk xdiêihwËg Aw¢ßiY KËk„ eËk Zwkw iÙZ×øgkY KËkd„ ÑþñkmwoK GkmwËbk bweU jLd Z×ËŠ xVK ZLd RwiwtwZ-xmxgk P¢ß ÌMwUw ÌbËm ZwËbk AwxceZø eÞxZÅwk iprw ÂkØ KËk„ GkB exkKùedwt xmxgk P¢ß xoËlËUk xgxhdí xmqwŠËd qiZwk bweU ÌbLwËZ awËK„ Zwkw xKQÖ xmqwŠd bLlI KËk Ìdt„ AwItwiy lyM oiaêK gwvlwËbm Qw¢lyËMk oËŠ xmxgËkk xgxq® ovNnêI pt„ AwMÞwoy xmxgk P¢ßËK ÌVKwËZ ogêblyt Qw¢HKø MËr IËV„ Rwob oixaêZ gwvlwËbm Qw¢lyËMk GKxU xixQl jLd mpk eÞbxqY KkxQl xVK ZLdB xmxgk K×rwl-xKxkP-KwUw kwBËfl xdËt S^wxeËt eËr xixQËlk Iek„ Rwob Qw¢lyËMk 3 ZkØY Kiyê iÖdyk-Zed-RÖËtl GB xdiêi ggêkZi Aw¢ßiËYk xmKwk pËt AwZôbwd KËkd„
mpyb GB 3 oZyaêËK oóeÞxZ AwgwkI þôkY KkËld ZwËbk jÖ£ßkwÄÛ eÞgwoy opËjw¦wkw„ xdDBtËKê ÌMl 24 ÌoËïU¹k Ìkwggwk GB 3 mpyËbk þôkËY AwËlwPdw ohwk AwËtwRd Kkw pËtxQl„ xgxhdí AŠkwRø ÌaËK QÖËU GËoxQËld AowóeÞbwxtK ÌPZdwt xgmðwoy gwOwxlkw„ xoËlU ÌRlw Rwob Qw¢lyËMk oËgK ohwexZ ÌRøwxZiêt b£ dyÂk ohwexZËZò AdÖxÅZ AwËlwPdw ohwt †kØZòe×Yê xKQÖ xgnt AwËlwxPZ pËtËQ„ DËV GËoËQ gwvlwËbËmk hxgnøu eÞoŠ„ GB ZkØY eÞRËdôk GKRd owËgK Qw¢ËdZw dwxoi ÌP#cÖky„ xZxd AZøìæ Ìqwh eÞKwm KËk gËld, jwkw kwReËa mpyb pËtËQd ZwËbk Qxg xdR ÌewýUwËk QwxeËt gwvlwËbËm AwR AËdËK Gixe-iìèy pËtËQd„ AaP mpyËbk kË£ßk ÌKwd i×løwtd ptxd„ ÌoB exg¢ kË£ßk oËŠ ÌgCiwxd KËk gwOwxl RwxZk ÌikØb¡ ÌhËO Ìbtwk exkKùedw Kkw pËtËQ„ RxŠgwxbkwB dgøkÕËe ÌPËe goËQ gwvlwËbËmk RdMËYk gÖËKk Iek„ dwxoi ÌP#cÖky LÖg eÞZøt xdËt gËld, ÌdZwËbk Gog xpËew¢ßøwxo g KkËZ pËg„ h¡wxik kwRdyxZB AwR ÌbmËK G exkxþÿxZËZ ÌVËl xbËtËQ„
AwËkKRd eÞgwoy Qw¢ËdZw RwËgb AwpËib gwgÖ AmÞØxo£ß hwnwt gËld, Ìoxbd GB 3 mpyËbk Rdø k£ß xbËZ Awikw pwoewZwËl xMËtxQlwi„ Awiwk kË£ßk MÞØe xiËl jwItwk ekI Awiwk gto Ki awKwt Awiwk k£ß Ìdtw ptxd„ eËk mpyb iÖdyk PËl jwd xPkZËk„ Awxi AwRI ÌoB bwt gpd KËk PËlxQ„ jxb Awxi k£ß xbËZ ewkZwi ZËg ptËZw iÖdyk ÌP#cÖky Ìoxbd Ìg^ËP ÌjËZd„

bÖB.
GKxU ÌbËmk eÞxZ, GKxU owiwxRK AwbËmêk eÞxZ GB Ìj exk¦ KxiUËiëU ZwB f×ËU DËVËQ ZkØY eÞRËdôk dwxoi ÌP#cÖky xKv RwËgb AwpËib gwgÖ’k g£ßËgø„ Ìj dwxoi-RwËgbkw AowóeÞbwxtK, ÌmwnYpyd I MYiwdÖËnk gwvlwËbËmk þñeí ÌbLËZd Zwkw AwR RygËdk eÞËtwRËd Axhgwoy pËtËQd; xKìç GLdI ZwËbk idËd, ÌPZdwt, xgmðwËo gwvlwËbm, gwvlwk iwdÖn„ gwvlwk dby, f×l, ewxL, ogÖR møwixliw„
1988 owËl iÖdyk-Zed-RÖËtl eÞwY xbËtxQËld„ 18 gQk PËl ÌMËQ„ xKìç Ky ÌeËtËQ gwvlwËbm? Ky ÌeËtËQ gwOwxl RwxZ? owóeÞbwxtK boÖøkw MÞwo KkËZ ÌPËtËQ ÌMwUw gwvlwËbm„ oiMÞ ÌbmRÖËr Ìgwiw pwilw pËtËQ GKËjwËM„ ZwkekI qiZwoydkw obËeê qiZwt xUËK ÌaËKËQ„ ÌKwd AwËëbwldB ZwËbk UdK drwËZ ewËkxd„ eËkwqhwËg qiZwoydkwB og Ìgwiw pwilwk ‘Ìgxdxfxmtwxk’ pËtËQ„ Gid ¢ßwxìæKwl AxZ¢ßi Kkwk ekI oxóixlZ xgËkwcybl GKxU ZygÛ MYAwËëbwld MËr Z×lËZ ewËkxd; gkv xgxhdí kwRÐdxZK ÌK#mËlk KwËQI Zwkw ÌpËk jwËâQ ¢ßËi„ AxZ oóeÞxZ AwItwiy lyËMk owcwkY oóþöwbK AwgbÖl RxlËlk GKxU Dx£ß gøweKhwËg AwËlwxPZ pËâQ Ìbm-xgËbËm„  xZxd gËlËQd­ ‘ptËZw AwiwËbk xgRty pËZ pËg, dw pt xd:Ëmn pËt jwg„’ pVwu KËk xd:Ëmn pËt jwItwk Kaw ÌKd Z×lËQd AwItwiy lyËMk owcwkY oóþöwbK? 21 AwMËýUk Ìj exkKxùeZ Ìgwiw pwilw pËtxQl Gk ÌdeËaø RxŠËbk oËŠ gŠg×k LÖxdËbk Bd xQl„ Gog Kaw ex¢Kwt ÌlLwËlxL pËâQ„ GB oZø LÖgB ÌRwkwËlw, jxb 21 AwMËýUk Ìgwiw pwilwKwkykw oóþöÔYê owaêK pËZ ewkZ„ ZËg AwItwiy lyM AwkI GKm’ gQk xexQËt ÌjZ„ eÞMxZgwby xPìæw ÌPZdwk ea Ggv AowóeÞbwxtK kwRdyxZk cwkw xPkZËk g KËk Ìbtwk RdøB IBxbd Ìgwiw pwilw Kkw pËtxQl„ xKìç LÖgB bÖ:ËLk Kaw AwBxh kpiwËdk iËZw eÞšwgwd RdËd¢yop AËdK ZwRw eÞwY SËk jwItwk ekI AwItwiy lyM gwvlwËbËm bÖgêwk AwËëbwld MËr Z×lËZ ewËkxd„
GidxK gZêiwd oiËt GËo qiZwoyd okKwk xgbwËtk iw¢ GKiwo oiËtk iËcø I eÞcwd xgËkwcybl AwItwiy lyM okKwkËK owiwdøZiI UlwËZ ewËkxd„ ÌbËmk eÞcwdiìèy gËlËQd, ÌKD xgmÙeLlw oÙxÄ KkËl Z£òwgcwtK okKwk ZwËbk eÞxZ KËVwk gøgþÿw ÌdËg„ gZêiwd eÞcwdiìèy Gid hxgnø§wYy KkËQd KyhwËg? xZxdB AwMwiy Z£òwgcwtK okKwk eÞcwËdk Ìdeaø xdtìèK?
Awiwk jw iËd pËâQ, GKxU exkKxùeZ f^wËb AwUKwËdwk ÌPÄw Kkw pËâQ AwItwiy lyMop 14 blËK„ Gkmwb ekek ÌgmK’xU iwilw ÌaËK iÖx£ß ÌeËtI LÖg LÖxm dd„ xZxd Pwd eÖËkw iÖ£ß Rygd„ GidxK Zwk xgkØ˦ xgPwËkk kwtI gwxZl KkËZ Pwd xZxd„ LwËtm kwRÐdxZKhwËgI Zwk AËdK„ jxb 14 bl xdgêwPËd Avm dw Ìdt, ZËg Zwk RwZyt ewxUê eÞcwd xgËkwcybl xpËoËg xdgêwPd Kkwk eÞþæxZ xdËâQ„ Gid Kaw xZxd AwgwkI eÖdgêø£ß KËkËQd„ Zw dw pËl Awod hwM gåUËdk Ìbdbkgwk KkËgd Gkmwb„ ÌblItwk-mwpRwpwd xokwR-goÖxdtw-Ww. xild-d×k ÌpwËoËdk pZøwKwky ÑþñkmwoK, AwRËKk gwvlwËbËm Ìj Wwlewlw xgþæÚZ KËk awgw xbËZ PwBËQ, ZwB xK MYZËìèk eÞKÚZ AwKweqw? GB oZøxU AdÖcwgd Kkw LÖg eÞËtwRd AwR AwiwËbk„

xZd.
gwvlwËbËm mpyËbk kË£ßk i×løwtd ptxd xKìç kwRwKwk I Awl gbkËbk i×løwtd pËtËQ„ kwRwKwk, Awlgbk, ZwËbk Ìbwok jwkw xgxhdí oiËt pZøwk xmKwk pËtËQ ZwËbk iwxoK hwZw xbËt jwËâQ„ ZwËbk exkgwkkw xgxhdí oÖËjwM-oÖxgcw ewËâQ„ RwiwtwxZ xPxKuowlËt ZwËbk exkgwkkw xgdwi×Ëlø xKvgw dwiiw¢ i×Ëlø xPxKuowk oÖËjwM ÌeËt awËK„ AdøxbËK ‘eÞMxZgwby’ dwicwkykw mpyËbk kË£ßk xo^xr ÌgËt qiZwt xMËt ZwËbk FËYk Kaw hÖËl jwd, xKvgw Ìo Kaw ÌPËe jwd ÌgiwlÖi„ GB Ìj kwRÐdxZK bydZw ZwB xKìç AwR owóeÞbwxtK, RxŠgwby mx£ßËK gwvlwËbËm eÞxZÅwt gøweK owpwjø KËkËQ„
30 lwL mpyËbk k裧 þñwcydZw ÌeËtxQl gwvlwËbm„ Gkek AxcKwËkk Rdø, MYZËìèk Rdø, ÑþñkmwoKËbk pUwËdwk Rdø GËZw k£ß Skwk Kaw xQl dw„ xKìç 1972 ÌaËK AwR ejêìæ AwkI eÞwt lwËLw eÞwY SËkËQ gwvlwËbËm xgxhdí AwËëbwld, xixQl I oiwËgËm„ KZ dwi dw Rwdw mpyb AwZôwÉxZ xbËtËQd GB g-§yeËK hwlËgËo„
iÖx£ßk Rdø Ìj ovMÞwi Awikw ZwËKB iÖx£ß ovMÞwi gxl„ AxcKwk AwbwËtk Rdø Ìj ovMÞwi Awikw ZwËKB MYAxcKwk AwbwËtk ovMÞwi gxl„ gwvlwËbËm GLd bÖxU eq„ GK eq þñwcydZwKwiy I AxcKwk AwbwtKwiy iwdÖn„ Awk AdøeqxU MYiwdÖËnk Ìi#xlK ÌPZdwËK kØËL xbËZ DbøZ„ Zwkw KLdI Ìi#lgwby, KLdI owóeÞbwxtK, KLdI RxŠgwby kÕe cËk S^wxeËt erËQ ÌbËmk iÖx£ßKwiy iwdÖËnk Iek„ jwk fËl Ixl-AwDxltwk iwRwk xKvgw e×Rwi¡e xKQÖB AwR Awk xdkweb dt„ jxb gwvlwËbËm mpybwËdk kË£ßk jawja i×løwtd pËZw, ZËg AwR ptËZw Gid htwgpZw oÙxÄ pËZw dw„

xdDBtKê, 26 ÌoËïU¹k 2006