xKgxktw
pZøwKw« : x¢kËZík GxK Kw« !
lÖufk kpiwd xkUd
ËWBxl
ýUwk oóewbK eÞLøwZ owvgwxbK iwpf×R Awdwi AwItwiy lyËMk GKRd KËVwk oiwËlwPK„
AwItwiy lyMËK xZxd KLËdwB GZU×K× Qwr Ìbd dw„ 27 RwdÖtwxk ÌMÞËdW
pwilwt AwItwiy lyËMk ÌKëbÛyt DeËbÄw owËgK Aaêiìèy mwp G Gi Go xKgxktwk
pZøwKwË«k ek 29 RwdÖtwxk ÌWBxl ýUwËkk eÞai ewZwt iwpf×R Awdwi GKxU iìægø
eÞxZËgbd xlËLËQd„ xmËkwdwi “Itwd
gwB Itwd AexRmd xlWwkoz Awk xgBv xKlzW”„
GB
iìægø eÞxZËgbËd xi: xKgxktwk Ìicw I ÌjwMøZwËK xZxd ÌMÞwxkfwB KËkËQd
Zwk xPkwPxkZ PiuKwk m² I gwKø xgdøwËo„ 2001 owËl xgGdxek ÌdZÚËZò
Pwkblyt ÌRwU okKwk kwÄÛqiZwt AxcxÅZ pËtB AwItwiy lyËMk ÌdZw-Kiêy-oiaêKËbk
pZøw-xdjêwZd Ggv ÌRl RÖlÖËik DuoËg ÌiËZ DËV„ AwItwiy lyËMk ÌdZw
Ggv ZwËbk oiaêK ÌlLK owvgwxbK gÖx¦Rygykw “xgËkwcy bl AwItwiy lyËMk ÌdZwKiêyËbk
pZøw KËk blxUËK Ìicw I ÌdZÚZòmÔdø Kkw pËâQ” gËl Ìj AxhËjwM GËZwxbd
cËk KËk AwoËQd, xgl˹ pËlI ÌbËmk ¢ßwxìæKwËl Pki bÖ:oiËtk iÖËLwiÖxK
b^wxrËt owvgwxbK iwpf×R AwdwiI AwItwiy lyËMk AxhËjwMxUËKB AgËmËn KgÖl KkËld„
iwpf×R Awdwi glËQd-
“One by one Awami League leaders are falling victims to terrorist attacks. Some are being killed in grenade attacks and others like Ahsanullah Master of Gazipur in brushfire by armed hooligans in broad day light in front of hundreds of people. What sort of a democracy are we living in where opposition leaders get killed, their rallies are systematically attacked, their activists constantly brutalised by police and ruling party thugs, and where those who kill opposition leaders and activists are never caught, leave alone punished.”
bÖB.
kgyëbÛ
oŠyZ ÂËd oKwl ÂkØ pËZw mwp G Gi Go xKgxktwk„ gwvlwËbËmk kwRdyxZËZ oKl
AËaêB gøxZ¢ßiy eÖkØn xQËld xZxd„ Aoºg Ìicwgy, Ælwk, AwìæRêwxZK AŠËd
oÖexkxPZ Ggv mÛ˦t kØxP xoíˆ, ovÆÚxZgwd gøx£ßZò xpËoËg xZxd xQËld
AZ×ldyt„ g£ßÚZwk iËé AËpZ×K DâPKª dw pËt gkv iwxRêZ I xgdty hxŠËZ
eÞwcwdø xbËZd jÖx£ßËK„ ÌlLwk ÌqË¢ xQËld GKB kKi xgdty I iwxRêZ,
xKìç Zaø I jÖx£ßxdhêk„ MWfwbwk xQËld dw„ oìèwËok kwRdyxZ xKvgw oìèwoy
lwlËdk kwRdyxZI KkËZd dw„ xg£ Ñghg ARêËdk lËqøI kwRdyxZËZ AwËodxd
xZxd„ Z^wk oìæwdËbk ÌKDB gZêiwd Aaêiìèyk eÖË¢k iËZw oóebMÞwoy xpËoËg
exkxPZ dt„ Z^wk þèy Awoiw xKgxktw gwvlwËbËmk GKRd LøwxZiwd A‰d xmùey„
eÖ¢-KdøwkwI xeZwËK AdÖokY KËk AwìæRêwxZK xmqwŠËd Awed Ìicwt byeøiwd„
Aaêwu eÖËkw exkgwkxUB AwËlwk eËak jw¢y„ GK†âQ AwËlwxKZ iwdÖnËK xNËk
xZxd kPdw KËkxQËld GKxU AwËlwxKZ exkgwk„ cyiwd, eÞwš mwp G Gi Go xKgxktw
Z^wk xPìæwt ÌPZdwt idËd I Ìicwt lwld KkËZd AwËlwxKZ kwRdyxZk þñeí„ oìèwo
xdhêk xmxqZ kØxPgwd iÖ£ß gÖx¦ oóedí Ìicwgy ÌbmËeÞxiKËK opø KkËZ
ewËk dw„ Awk ZwB ÌMÞËdW pwilw KËk xPkZËk þæ³ KËk Ìbtw pËlw Z^wËK„
ÌbmËK AwBtwËi RwËpxltwËZk A¬KwËk xdËqe KkËZ pËl xKgxktwk iËZw AwËlwxKZ
iwdÖnËbkBËZw pZøw KkËZ pËg„ dBËl AwËlwKgxZêKw pwËZ xKgxktwk iËZw
iwdÖËnkw ciêw¬ Ìi#lgwËbk Mws A¬KwËk xdixŒZ Ëbm Ggv RwxZËK iÖx£ßk
ea xdËbêm KkËgd„ ÌmwdwËgd iÖx£ßk Mwd„
xZd.
14
GxeÞl 2001 owËl gwvlw dggnê (01 ÑgmwL 1407) Dbjwed DelËq eËplw ÑgmwL xgËKËl
ZuKwlyd eÞcwdiìèy ÌmL pwxodwk gwohgd MYhgËd AwËtwRd Kkw pËtxQl gYêwXø
GK AdÖÅwËdk„ kwRdyxZxgb, xmùey, owxpxZøK, owvgwxbK, gøgowty ipËlk xgxmÄ
dwMxkKËbk ewmwewxm AdÖÅwËd AwixìèZ xQËld ÑgËbxmK bÔZwgwooiÔËpk kwÄÛbÔZ
I K×UdyxZËKkw„ AdÖÅwdxU Deþÿwedwk bwxtZò xQl AwowbÖŒwiwd dÔk Ggv
Awiwk Iek„ Hxbd oKwËl kidwk gUiÔËl QwtwdËUk HxZpøgwpy dggnê gkY AdÖÅwËd
Ìgwiw pwilw pt„ NUdwþÿËlk k£ßw£ß xQdíxhdí iwggËbËpk Qxg xUxh ebêwt
okwoxk oóeÞPwxkZ pËl owkwËbËmk iwdÖn ÌmwKþæ³ pËt eËr„ gwvlwËbËmk
ogËP gYêwXø Ggv AowóeÞbwxtK AkwRÐdxZK Ggv owvÆÚxZK oiwËgËm GkKi pwilw
Ggv gÉ iwdÖËnk eÞwYpwxd Ggv AwpZ pgwk KwkËY xgËKËlk MYhgËdk gnêgkËYk
AwdëbwdÖÅwdxU GKxU ÌmwK oiwËgËm exkdZ pt„ GxbËK AwixìèZ Ìbmy-xgËbmy
AxZxakw ogwB GËo eËrËQd„ xKìç AwowbÖŒwiwd dÔk ZLËdw GËo Ìe^#Qwdxd„
iwddyt eÞcwdiìèy AwiwËK AdÖÅwd ÂkØ KkËZ glËld„ oÖoxŒZ GKxU ié
xQl„ eÞcwdiìèyk xo¦wËìæ iËé ÌKwËdw ÌPtwk kwLw pËlw dw„ xZxd glËld,
xZxd b^wxrËtB awKËgd iËé„ eÞcwdiìèyk xdËbêËm Awxi gnêgkËYk AwdëbwdÖÅwdxU
gwxZËlk ÌeÞqweU gYêdw KËk DexþÿZ oÖcygÙëbËK xdpZËbk þôkËY b^wxrËt
GK xixdU xdkgZw ewlËdk AdÖËkwc Rwdwlwi„ AhøwMZËbk iËcø QwtwdËUk eÞcwd
owdxRbw LwZ×dI xQËld„ eÞcwdiìèxk xdËbêËm Awxi Z^wËK AdÖËkwc Rwdwlwi
iËé GËo xKQÖ glËZ„ AwRËKk AdÖÅwËd xZxdB GKiw¢ g£ßw„ Awk ÌKD g£ßÚZw
KkËgd dw, ÂcÖ eÞcwdiìèy xKQÖ Kaw glËgd„ owdxRbw Awew eÖËkw NUdwk iiêþemêy
xggkY xbËld„ Gkek iwddyt eÞcwdiìèyk ewlw„ xKìç xZxd AwiwËK glËld,
xKgxktw owËpgËK iËé WwËKw„ GLwËd xgËbmy K×UdyxZËKkw AwËQd„ xgËmo
KËk ZwËbk DË¥Ëmø xKgxktw owËpg Aùe Kawt xKQÖ glËgd„ Awxi Aaiìèy
xKgxktw owËpgËK iËé Awpµwd Kklwi„ BËZwiËcø dÔk hwB pìæb« pËt iËé
GËo b^wrwËld AwiwËbk oËŠ„ Aaêiìèy mwp G Gi Go xKgxktw Z^wk þñhwgoÖlh
gwKhxŠiwt PiuKwk BvËkRyËZ GKxUI gwÉlø m² gw gwKø gøgpwk dw KËk LÖgB Aùe
Kawt gwvlwËbËm GKw£Ëkk iÖx£ßjÖ˦ ekwxRZ ciêw¬ Ìi#lgwby ÌMwÅyk
þñwcydZw xgËkwcy Ggv gwOwxl ovÆÚxZ xgËkwcy nrjËìèk xgntxU Z×Ël ckËld„
(ÌoB AdÖÅwËd AwËixkKwd kwÄÛbÔZ ËixkAøwd xeUwwoêËK LÖgB ox¢ßt ÌbËLxQlwi„
ekgZêyËZ ÌRwU okKwk kwÄÛqiZwt GËl xZxd gwvlwËbmËK “iWwËkU iÖoxli KwxëUÛ”
ZKiwt hÔxnZ KËk„) pwt, Ìoxbd xK Awikw ÌKD hwgËZ ÌeËkxQlwi Ìj Ìgwiw ÌiËk
iwdÖn pZøwk eÞxZgwbKwky, Ìj#x£ßK xgËmönYKwky xi: xKgxktwËKI Zwkw Ìgwiw
ÌiËkB pZøw KkËg !!
Pwk.
mwp
G Gi Go xKgxktwk iËZw ÌbËmk GKRd KÚxZ oìæwdËK ÌMÞËdW pwilwt pZøwk ek
ÌRwU okKwËkk iìèyËbk xggÙxZ eËr Ggv xgxgxoËK ZwËbk KwËkw KwËkw g£ßgø
ÂËd NÙdwt lŒwt AeiwËd xggxinw RwËM„ iIbÖb, iwdíwd hÔ^Btw Ggv eÞcwdiìèyk
hwnøKwk pwxkËQk Kawt giËdwËbÛK pt„ RdKª, jÖMwìækop xgxhdí ÑbxdËKk
29 RwdÖtwxk ovLøwk BëUwkËdU GxWoËd ÌbËLxQ gwvlwËbËmk AwBdiìèy gøxkýUwk
iIbÖb Awpib glËQd- ‘jwkw ÌbmËK Ìi#lgwby I AKwjêKk kwÄÛ gËl Zwkw ÌMÞËdW
pwilwt RxrZ„’
eÞcwiìèy
LwËlbw xRtwk eÞyxZhwRd ÌiwowË¥K Awly fwlÖk ÑbxdK Awiwk Ìbm ÌaËK iIbÖbËK
D¦ÙZ KkxQ- ‘jwkw gwvlwËbmËK ÌbËm xgËbËm GKxU gøaê kwÄÛ xpËoËg
xPxpßZ KkËZ Pwt, jwkw gËl gZêiwd okKwk pËâQ GKxU Ìi#lgwby I oìèwoy
okKwk, ZwkwB ÌMÞËdW pwilwk iËZw RNdø KwËRk oËŠ RxrZ„’ iIbÖËbk hwnøiËZ
GB ÌMÞËWd pwilwI (21 AwMËýUk ÌMÞËdW pwilwk iËZwB) KËkËQ AwItwiy
lyM„ KwkY AwItwiy lyM ÌRwU okKwkËK Ìi#lgwby I oìèwoy okKwk gËl„ iIbÖËbk
G kKi BZk gwKø Awk KËZwKwl opø KkËZ pËg AwiwËbk? AwItwiy lyM ÌMÞËdW
Aagw Ìgwiw ÌiËk pZøw KkËZ Pwt ÌmL pwxodwËK, pwxodwop ÌKëbÛyt oiþæ ÌdZwËK
! AwItwiy lyMB pZøw KËkxQ AwBxh kpiwdËK, ÌoB oËŠ AwËkw GK×mRdËK !
AwItwiy lyMB pZøw KËkËQ mwp G Gi Go xKgxktwËK, Z^wËKop AwËkw KieËq xZdRdËK
! AwItwiy lyMB pZøw KËkËQ Awpowd Dlöwp iwýUwkËK, i™ÖkÕk BiwiËK, iiZwR
D¥ydËK, AcøweK BDdÖoËK, ÉiwtÔd AwRwbËK !
e^wP.
iIbÖb-iwdíwd-pwxkQ
x¢kZí mÛ¦wûeËbnÖ, P›MÞwËi ckw erw 10 UÛwK AËþèk iËcø e^xQi
pwRwk ÌMÞËdW xQl„ xgËmn d¹k I xPpß o¹xlZ ÌoB ÌMÞËdWB xgËýfwxkZ pËtËQ
21 AwMýU„ GKB ÌMÞËdW gøgpÕZ pËtËQ xKgxktw pZøwKwË«I„ GB e^xPm
pwRwk ÌMÞËdËWk xovphwM GLËdw xgËýfwxkZ ptxd„ G†Ëlw xdúPtB RwbÖNËk
ovkqY I eÞbmêËdk Rdø Awdw ptxd„ ÌLwbw dw KkØd, AwMwiyËZ, x¢kZí,
Awedwkw jLd qiZwt awKËgd dw ZLdI ptËZw GkKi ÌMÞ« pwilw pËg„ (Ìi#lgwbykw
GLd AwedwËbk P×iÖ ÌLËlI hxgnøËZ oit iËZw AwedwkwI IËbk pwËZ xdËKm pËt
jwËgd„) ÌMÞËdW pwilwt Awedwkw AwpZ pËgd„ xi: xKgxktwk iËZw ZLd ÌMÞËdËWk
xþeÞëUwËk AwedwËbk dwxrhÔxrI xQdí xhdí pËg„ f×of×o xgbyYê pËg, pÕbxe«
f×ËUw pËt jwËg„ S^wSrw pËt jwËg DkØ-p^wU×-ew„ Mwl Ìhb KËk xþeÞëUwk
XÖËK erËg ixþæËûKI„ fËl k£ßewZ pËg Kwd xbËt„ AwedwËbk pwoewZwËl
xdËZ QÖËU AwoËg Gøw¹ÖËlëo xKìç wZËZ ÌZl awKËg dw„ ÌpxlKïUwk
awKËlI PwlK LÖ^ËR ewItw jwËg dw„ ÌlwKwl pwoewZwËl Ìdtw pËlI ILwËd ÌKwËdw
xPxKuow ewËgd dw„ Gid xK GKxU oøwlwBdI ÌbËgd dw Ww£ßwk„ ZLd AwedwËbk
ewVwËdw pËg gr ÌKwËdw pwoewZwËl„ ÌoB pwoewZwËl Ìe^#QÖËZ Ìe^#QÖËZ
Axgkwi k£ßqkdRxdZ KwkËY ¢ßim: xdËþæR pËZ pËZ eËaB Awedwkw iÙZ×øk
ÌKwËl XËl erËgd„ ZLd ÌKwËdw GK iìèy LÖg þñwhwxgK ÌUwËd glËgd,
‘Awlöwpk iwl Awlöwt xdËt ÌMËQ„ ZLd KøwxoI ÌUwËd ÌKwËdw GK þñkwÄÛ
eÞxZiìèy glËgd, ‘DB Awk lÖxKv fk m¢Ø„’ ÌKwËdw GK iìèy glËgd,
Awedwkw blyt ÌKwëbËl iwkw eËrËQd„ AwedwËbk bËlk eq ÌaËKB AwedwËbk
Iek ÌMÞËdW ÌQ^wrw pËtËQ„ AwedwËbk ÌmwKoìæ® exkgwk-exkRd pZøwKwkyËbk
ÌMÞfZwk I mwxþæ bwgy KkËl htwgp AwéxlK ÌUwËd pwxo pwxo iÖËL ÌKwËdw
GK iìèy glËgd, ‘Zwkw GLd AwËgM ZwxrZ pËt AËdK KawB glËQ„ NUdw oBZø
dw„ ekiwd dw ewItw ekjìæ xKQÖB glw jwËg dw„’
Qt.
XwKwt
xgÛxUm pwB Kximdwk gwOwxl AwËdwtwk ÌP#cÖkyËKI Ikw Ìgwiw ÌiËk pZøw KkËZ
ÌPËtËQ„ AËùek Rdø kqw ÌeËtËQd xZxd„ AwËixkKwd kwÄÛbÔZ pøwxk
Uiwo owËpg, AwexdI xK xdkweb? gwvlw hwBk xgkØË¦ Awedwk Ggv AwedwËbk okKwËk
ÌRpwby iËdwhwg ÌoB oËŠ eÞcwdiìèy LwËlbw xRtwk xdËbêm oËZòI gwvlw
hwBk ÌKwËdw pxbo dw ewItwk NUdwt Dx§Mí dw pËt ewkw jwt dw„ Ìi#lgwbykw
gwvlwËbmËK GKxU ZwËlgwdy kwÄÛ gwdwËZ Pwt„ AwfMwxdþæwËd Kwkw ZwËlgwd
eÞxZÅw KËkxQl Awikw Rwxd„ Kwkw ZwËlgwdËbk DuLwZ KkËZ AwfMwxdþæwËd
N^wxU ÌMËrxQl ZwI KwËkw ARwdw dt„ BkwËK ow¥wËik ÌkxRi eÞxZÅw Ggv ÌoB
ÌkxRi DuLwËZk Rdø Kwkw ÌoLwËd N^wxU ÌMËr gËoËQd ZwI KwËkw ARwdw dt„
xi: pøwxk Uiwo, ÌKwËdw ÌKwËdw Ìi#lgwby ÌMwÅy gwvlwËbËm AwedwËKI ÉixK
xbËâQ føw…-BËiBl Awk xggÙxZk iwcøËi„ GB Agþÿwt gwvlwËbËm AwexdI
xdkweb dd„ GLd Awedwk xdkwe£w xgcwËdk RËdø xK GfxgAwBËK gwvlwËbËm
ewpwkw gowËgd?
Nk
Ìewrw MkØ xo^bÖËk ÌiN ÌbLËl ht ewt„ AwfMwxdþæwd Awk BkwËKk NUdwgly
ÌbËL AwiwËbk AgþÿwI GLd AËdKUw ÌokKi„
riton_bangladesh@yahoo.ca
AËUwt,
KwdwWw€ 30 RwdÖtwxk 2005