AwiwËbk ÌhwU,ZwpwËbk ÌhwU

mIMwZ Awly owMk

 ËMÞW fwBËh  er×tw ÌQw› ËiËt xþôZwk pËdø pËt  MÞydewxUêk gBe¢ Awk iËdwMÞwi  ÌL^wRw AwiwËK hyndhwËg xgxþôZ KËk„ GB U×K×d GKxU ÌiËt kwRÐdxZK bËlk gBe¢ L^ÖRËQ ÌKd?  UkËëUwk GKiw¢ gwvlw gBËtk ÌbwKwd ‘AdøËilw’k KYêcwk owby AwpËóib Awiwk xgþôËtk ÌNwk KwUwËdwk ÌPÄw KËkd NUdwk gøwLw xbËt„  xþôZw Z^wkB ÌiËt„ RwZyt xdgêwPËdk AwbËl  Æ×Ël Æ×ËlI xdgêwPdy iprw pËâQ„ xmqKkw  Qw¢ Qw¢yËbk dwdw bËl hwM KËk xbËtËQd„ eÞËZøK MÞØe GLd xdR xdR bËlk  Zaø Dew£ ovMÞp KkËQ„  xþôZwËK Ìflw pËtËQ MÞyd ewxUêËZ„ ZwB Ìo MÞyd ewxUêk KwMRe¢ LÖ^RËQ„ NUdwUw AwiwËK bwkØdhwËg dwrw Ìbt„ ËoUw gQk bÖËtK AwËMk Kaw„  Zwkek oit MxrËtËQ AËdK„ ËK#ZÔpl awKËlI G xdËt eËk ÌL^wRLgk KËk DVw pËt DËV xd„

xKìç Ggwk AëUwxkI’k eÞwËbxmK xdgêwPdUwk xbËK GKxU ÌgxmB iËdwËjwM kwLxQlwi Awxi„ Zwk Agmø GKUw KwkdI AwËQ„ gwvlwËbËm GLd  ovÆwËkk UËYêËWw gBËQ„ Zwk cw~w ÌlËMËQ xdgêwPdy eÞx¢ßtwtI„ AwMwiy gQËkk Ìmn dwMwb RwZyt xdgêwPd pItw xdËt xdúPtZw Awk AxdúPtZwk ÌbwlwPwËl bÖlËQ GLd Ìbm„ ZgÖ ovÆwËkk Dawl ewZwl Sr Awk oºwgø xdgêwPdËK iwawt ÌkËLB exúPiw MdZËìèk AdøZi GKxU Ìbm- GB KwdwWwk xdgêwPd eÞx¢ßtw Ggv eÞwoxŠK Adøwdø xgntwxbk Dek dRk kwLxQlwi„ kwRÐdxZK bl†Ëlwk eÞPwkdwk ckd xgËmn KËk xixWtw xK ckËdk hÔxiKw ewld KËk exúPiw xdgêwPËd ÌoxbËKI Awiwk eÞP« AwMÞp xQËlw„  DË¥mø , Ddítdmyl hŠÖk MdZËìèk ÌbËmk xdgêwPdy eÞx¢ßtwUwk oËŠ exúPiw GKxU ÌbËmk xdgêwPdy eÞx¢ßjwk ZfwuUw LxZËt ÌbLw„ ÌlLwËlxLk oËŠ oóeÙ£ßZwk KwkËdB GB DuowpUw pËtËQ glw jwt„

ËhwËUk eËkk xbd ex¢Kwk ewZwt ÌhwËUk  flwfl L^ÖRËZ xMËt  Awgwk cw~w LwItwk ewlw„ xdkvK×m ovLøwMxkÅZw ( Gkw gËl gøwK U× gøwK ÌiRxkxU) ewItw xlgwËkl ewxUêk ÌdZw  AëUwxkI’k xeÞxitwk iøw†BdxU Awk Zwk þèyk bÖB Bxé bÔkËZò IÅjÖMl ÌkËL P×iÖ LwItwt DbøZ  hxŠiwk AcêewZwk Qxgk dyËP xdgêwPdy dwdw xgËmönd awKËlI xgRty eÞwaêyËbk Awlwbw ZwxlKwI Qwew pËtËQ„ xKìç eÙaK GKxU ZwxlKw ÌbËLB Awxi LwxdKUw xgxþôZ pËtxQlwi„ GKxU Awol xdgêwPËdk fl, AdøxU xdgêwPdy iprwk flwfl„ xdgêwPdy iprw? pø^w„ eÖËkw eÞËbmRÖËr jLd xdgêwPdy lrwB PlËQ eÞwËbxmK okKwk MVËdk RËdø, RdMd ÌhwUËKËëbÛ QÖËU jwËâQd eQËëbk eÞwaêyËK ÌhwU xbËt xRxZËt xdËZ„ ZLd oiwìækwËl AdÖxÅZ pËtËQ GKxU iprw ÌhwU„ ÌoxU pËtËQ eÞËbËmk eÞwt 2 lwL 58 pwRwk Æ×Ël„ Æ×Ëlk xmqwaêykw Awol ÌhwËUk iËZw KËkB ZwËbk ÌhwUwxcKwk eÞËtwM KËkËQd„  eÞxZxU Æ×Ëlk xmqwaêykw ZwËbk Æ×lxU ÌjB xdgêwPdy GlwKwt AgxþÿZ ÌoB GlwKwk Awol  eÞwaêyËbkB ÌhwU xbËtËQd„ ÌoB  ÌhwËU  Kwkw xdgêwxPZ pËtËQd ÌoB flwflI xixWtwËZ eÞKwm ÌeËtËQ„ ÂcÖ oxZøKwËkk xgRty xdcêwkËdk Ìglwt GB  ÌhwU†Ëlw xgËgPdwk gwBËk kwLw pËtËQ„

AwVwËkw gQk gto pËlB Ìj ÌKwËdw dwMxkK KwdwWwt ÌhwU xbËZ ewËkd„ oŠZKwkËdB KËlR xgmðxgbøwlÌtk xmqwaêyËbk  AËdËKB ÌhwUwk„ ZwËbk oóeÙ£ßZwI kËtËQ kwRdyxZk oËŠ„ gwvlwËbËm Qw¢kwRdyxZ  xdËt byNê xbd cËkB GKUw xgZKê PlËQ„ Qw¢Ëbk AwËb# kwRdyxZ Kkw DxPu Ky dw Zw xdËt GKUw xgZKê Z×Ël Qw¢Ëbk kwRÐdxZK AxcKwk Lgê KËk ÌbItwk GKUw eÞËPÄw byNêxbd cËkB PlËQ„ GLd Agmø LwxdKUw NÖxkËt glw pt, Qw¢Ëbk blyt kwRdyxZ xKvgw ÌlRÖkgÙx£k kwRdyxZ Kkw DxPu dt„ GB og Kaw jwkw gËld, Zwkw AwoËl Ìj xK gÖSwËZ Pwd Zw AwiwËbk KwËQ exkûKwk dt„ Qw¢kw jxb blyt kwRdyxZ dw KËk Zw pËl xKËok kwRdyxZ KkËg? kwRdyxZ iwËdB ÌZw bl„ bËlk gwBËk ÌKwd ckËdk kwRdyxZ AwËQ ÌoxU Agmø GB iËZk eÞg£ßwkw ÌLwlwow KËk gËld dw„

jÖ£ßkwÄÛ, jÖ£ßkwRø KwdwWwop ÌgmK’xU exúPiw ÌbËmk kwRÐdxZK bl Ggv ZwËbk MVd I KiêKwVwËiw ejêwËlwPdw Kkwk oÖËjwM pËtËQ Awiwk„ Awxi xgxþôZ pËtxQ DdíZ xgËmðk GB og mx£ßmwly ÌbËmI Qw¢kw kwRdyxZ KËk, kwRÐdxZK bËlk oboø pt„ ewaêKø ÂcÖ gwvlwËbËm Qw¢ ovMVd†Ëlw þñZìè  dwi xdËt AwZôeÞKwm KËk„ xKìç GB og ÌbËm Qw¢ ovMVËdk eÙaK ÌKwËdw þñ£òw ÌdB„ Zwkw iÔl kwRËdxZK bËlkB oboø pt„  Ìo†Ëlw ‘ýU×ËWëU fÝëU’ xpËoËg xPxpßZ pËlI iÔl kwRÐdxZK bËlk Kwjê¢ßËik oËŠB oóeÙ£ß awËK„bËlk ÌdZÚZò xdgêwPdop xgxhdí†kØZòeÔYê BoÔøËZ Qw¢Ëbk g£ßgø jwËZ Aìæhê pt Ìo gøwewËk bËlk ÌdZÚZòI oËPZd awËK„

 gwvlwËbËm jwkw Qw¢kwRdyxZ xgËkwcyZw KËkd, Zwkw KLËdwB exúPiw kwRdyxZk MVd I Kwjê¢ßi xdËt  LwxdKUw LxZËt ÌbËL xdËtËQd Ky dw Zw AwiwËbk Rwdw ÌdB„ ZËg DdíZxgËmð  kwRdyxZËZ Qw¢Ëbk ox¢ßt AvmMÞpd awKËl gwvlwËbËmk iËZw AdÖdíZ ÌbËm ÌZw awKËZB ewËk„ Agmø kwRdyxZk Pxk¢ xdËt AwËlwPdw pËZ ewËk , Qw¢ kwRdyxZ g¬ Kkw xdËt dt„

Agmø exúPiw kwRdyxZk gr xgnt pËâQ erwÂdw„ kwRdyxZ,AaêdyxZ, oiwRdyxZ xdËt Mhyk erwÂdw Qwrw exúPËi kwRdyxZ Kkw KxVd„ dwMxkKkw Ìjd kwRdyxZ, kwRÐdxZK bl GidxK kwRËdxZK ÌdZwËbk oóeËKêI xgmb RwdËZ ewËkd ÌLwb kwÄÛB Zwk gøgþÿw KËk„ KËlR xgmðxbøwlËtk Qw¢Ëbk ÌZw gËUI gwâPw gwâPw ÌQËlËiËtËbkI Zwkw kwRdyxZk ewV xbËt Ìbt RygËdk oÔPdwËZB„ ÌoB eÞËPÄwk Avm xpËoËgB BËlKmd KwdwWw (xdgêwPd Kximd)  eÞgZêd KËkËQ ‘Æ×l ÌhwËUk’ „ 2003 owËl AdÖxÅZ eÞwËbxmK xdgêwPd xbËt ÂkØ pt  ‘Æ×l ÌhwËUk’ jw¢w„ Zwkek ÌfWwËkl, eÞwËbxmK xixlËt G ejêìæ  6xU ‘Æ×l ÌhwU’ AdÖxÅZ pËtËQ KwdwWwt„ owkw ÌbËmk Æ×Ëlk ÌMÞW 5 ÌaËK ÌMÞW 12 Gk xmqwaêykw GB KiêoÔPyk AwIZwt xdgêwPdy Kwjê¢ßËi Avm Ìdt„ eÞwBiwky Æ×l ÌaËKB xmqwaêyËbk kwRdyxZ, kwRÐdxZK bl Ggv ÌhwU eÞx¢ßtw oóeËKê ItwxKgpwl KkËZB  GB DËbøwËMk oÔPdw„ 

eÞxZxU eÞwËbxmK I ÌfWwËkl xdgêwPËdk oit ÌbËmk eÞxZxU Æ×Ël Awlwbw KËk GKxU xdgêwPd pt„ IB xdgêwPËd ÌhwU ÌbItw ÌaËK ÂkØ KËk xdgêwPd exkPwldw, ogB KËk ovxmöÄ Æ×Ëlk Qw¢ Qw¢ykw„ xmqKkw awËKd ejêËgqËKk hÔxiKwt„ ÌhwËUk AwËM   xmqKkw Qw¢Ëbk dwdw kwRÐdxZK bËlk oiaêK xpËoËg hwM KËk Ìbd„ ZwËbk icø ÌaËK  ÌdZw gw eÞxZxdxcI gwQwB Kkw pt„ AwËkKxU MÞØe  awËK xdgêwPdy KiêKZêw xpËoËg„ kwRÐdxZK bËlk oiaêK MÞØe†Ëlw xdR xdR bËlk MVdZìè, KiêoÔPy, AdøbËlk KiêoÔPy xdËt  erwÂdw, MËgndw KËk„ Æ×Ël Æ×Ël xmqKËbk  icøþÿZwt pt xgZKê„ RwZyj ejêwËt Ìjid ÌdZwkw ekûeËkk KiêoÔPy xdËt xgZKê KËk RdMdËK xdËRËbk KiêoÔPyk gøwewËk Awmðþÿ Kkwk ÌPÄw KËkd, Æ×Ëlk Qw¢kwI ZwB KËk„ KõwËm KõwËm xMËt xdR bËlk eËq ÌhwU ÌbItwk RËdø Qw¢Ëbk D§Ö¦ KËk„ ZËg Qw¢kw ÌKD GB xdgêwPËd eÞwaêy pt dw„ Æ×lxU Ìj xdgêwPdy GlwKwt AgxþÿZ IB GlwKwk eÞwaêyËbkB Zwkw ÌhwU Ìbt„

RwZyt xdgêwPËdk xdcêwxkZ xbd eÞxZxU Æ×ËlB ÌhwU pt„ BËlKmd KwdwWw Gog ÌKËëbÛ gøwlU Ìeewk, ÌhwUwk g…op xdgêwPËdk ÌRdø AdÖoxŠK KwMRe¢ ewxVËt Ìbt„ ÌoB og gøwlU ËeewËk Æ×lxU ÌjB xdgêwPdy GlwKwt AgxþÿZ ÌoB GlwKwk oxZøKwËkk eÞwaêyËbk dwiB awËK„ Qw¢kw ZwËbkB ÌhwU Ìbd„

‘Kõwo fwBËh er×tw ÌKwËdw GKxU ÌQËl gw ÌiËt ÌKwËdw kwRÐdxZK bËlk gBe¢ erËQ, xKvgw gtÆ KwËkw KwQ ÌaËK GB oóeËKê ÌKwËdw ZaøDew£ ovMÞp KkËQ’- gwvlwËbËm Ky Gid GKxU bÙmø Kùedw KkwI oºg„ ÌKwËdw xmqKI jxb Æ×Ël ÌKwËdw kwRÐdxZK bl oóeËKê xmqw ÌbItwk ÌPÄw KËkd Zw pËl Zwk AgþÿwUw xK pËg Zw Awxi Kùedw KËkI xþÿk KkËZ ewxk xd„ xgmðgøwvK, AwBGiGf Gk iËZw gÉRwxZK ovþÿw †Ëlwk  AwMÞËp DdítdmylËbËmk Æ×l†ËlwËZ Ìj#dþñwþÿ xmqw eÞPlËdk GKUw ÌPÄw PlËQ gQk KËtK cËk„ xKìç AxcKwvm Ddítdmyl ÌbËmB ÌoB DËbøwMxU AxhhwgKËbk KwQ ÌaËKB gwcwk oóiÖLyd pËâQ„ ‘kwRdyxZ xmqw’Uw oºgZ Zwk ÌPËt Awex£Kk xKvgw AxeÞt GKxU xgnt xpËoËg xgËgxPZ pt gwvlwËbËmk AxhhwgK I kwÄÛexkPwlKËbk KwËQ„

xKìç KwdwWwt Æ×Ëlk xmqKkw ZwËbk Qw¢Ëbk kwRÐdxZK bËlk MVdZìè, KiêoÔPy xdËt xmqwaêyËbk cwkdw xbËâQd, kwRÐdxZK bl†Ëlwk KiêoÔPy, xdgêwPdy BmËZpwk xdËt ZKê xgZKê pËâQ, Gk AwËM ÌKwd kwRÐdxZK  bl eÞxZmÞØxZ hŠ KËkËQ GB og xdËt AwËlwPdw ejêwËlwPdw  pËâQ„ GidxK Qw¢kw xdËRËbk iËcø Awœw xKvgw AwËlwPdwk ‘UxKv eËtëU’ pËt ÌMËQ kwRdyxZ„ AìæZ ÌhwËUk oitUwt„

RwxýUd eøwËUl dwËik 10 gQËkk GKRd  QwË¢k  eÞxZx¢ßtw eÞKwm KËkËQ UkËëUw ýUwk„ RwxýUd IB ex¢KwËK gËlËQ, ‘RwËdw xdgêwPd xdËt Awxi GZwUwB DË£xRZ (G…wBËUW) pËt DËVxQlwi Ìj Awxi eÞxZxbdB gwowt gwgw iwk oËŠ ÌhwËU xK pËZ ewËk, ÌKwd bl xK ckËdk  eÞxZmÞØxZ xbËâQ Zw xdËt AwËlwPdw KkZwi„ xKìç ÌhwËUk AwËMk kwËZ Awiwk DË£RdwUw AwËkw ÌgËr jwt„ Awxi gÖËS DVËZ ewkxQlwi dw Awiwk gwgw iw AwoËl KwËbk ÌhwU ÌbËg„ kwËZ NÖiwËZ xMËtI Awiwk QUfUwxd KiËlw dw„ ÌmËn xgQwdw ÌQËr DËV gwgwk NËk xMËt dK Kxk„ ZwËK gxl, gwgw Z×xi xK RwËdw xlgwËkl ewxUê Ggwk xmqweÞxZÅwËd Aaêwtd gwrwËdwk eÞxZmÞØxZ xbËtËQ„ gwgw p^øw oÔPK iwaw dwrËld„ ZwpËl ÌZw xlgwËkl ewxUêËKB AwiwËbk ÌhwU ÌbItw DxPu„ gwgw mÖdËld, ÌKwËdw Kaw glËld dw„ Awxi PwBxQlwi gwgwI xlgwËkl ewxUêk pËt Kaw glÖK„ ’

ZwpËl KwdwWwk iËZw GKxU Ìbm kwRdyxZËK ÌMÞW fwBËhk gwâPwËbk KwËQ xdËt ÌMËlw ÌKd? Gk RgwgI xbËtËQd GB ýU×ËWëU ÌhwËUk D¨wgK  ÌUBlk Mwd„ xZxd gËld, RygËdk Awk e^wPxU  eÞËtwRdyt NUdwk iËZwB ÌhwU GKxU eÞËtwRdyt xgnt„  eÞxZxU dwMxkËKkB Gk eÞx¢ßtw oóeËKê xgmb Rwdw awKw bkKwk„ Awk ÌhwËUk †kØZòeÔYê Avmybwk pËâQ kwRÐdxZK bl„ Ìbm exkPwldwk, RdMdËK ÌdZÚZò ÌbItwk bwxtZò jwËbk Dek AxeêZ pËg ZwËbk oóeËKê ÌZw byNê oit cËkB eVd ewVd RkØky„ xZxd gËld, ÌbLÖd, Qw¢Ëbk ÌhwU  xKìç KwDËK xgRjy KËk ovoËb ewVwt dw„ xdgêwPËdk flwfËl Gk ÌKwËdw eÞhwg ÌdB„  ZËg  p^øw, Æ×lËhwËUk flwfËlk  iËcø AwMÞwiy eÞRËdôk iËdwhwËgk GKUw eÞxZfld NËU„ fËl kwRdyxZxgbkw GB ÌhwËUk flwflËK MhykhwËg xgËmönd KËk ZwËbk Kiêeìÿw xdcêwkd KkËZ ewËkd„

 gwvlwËbËmk dyxZxdcêwkKËbk KwËQ GB ckËdk ÌKwËdw xKQÖ eÞZøwmw Kkw jwt Kydw Zw Awiwk cwkdwt ÌdB„ xKìç gwvlwËbËmk kwRdyxZËZ Ìj Agqt gUgÙËqk AwKwk cwkd KËk kwRÐdxZK eÞx¢ßtwËKB GKxU bÖÄqËZ exkYZ KËkËQ, Awk ÌoB bÖÄqZ owkwËdwk  ovÆwËkk  dwËi ÌLwb kwRdyxZËK cµvo KËk ÌbItwk DËbøwM AwËtwRËdk xgekyËZ kwRdyxZËK  xmqwaêyËbk erwk ËUxgËl xdËt jwItwk WwK KwËkw KwËdB ptËZw Ìe#QÖËg dw„  xKìç dZ×d eÞRdôËK kwRdyxZ, kwRÐdxZK eÞx¢ßtw Ggv kwRÐdxZK bËlk KiZuekZw oóeËKê ItwxKgpwl KËk  ÌZwlwk DËbøwM ÌdItw pËl ptËZw gw kwRdyxZËZ Zwk GKUw BxZgwPK eÞhwg erËZI ewËk„  eÞmí pËâQ, Awikw AwËb# kwRdyxZËZ BxZgwPK ÌKwËdw exkgZêd PwB Ky dw!

 ËlLK: KwdwWw eÞgwoy owvgwxbK

shaugat@gmail.com