Ëp gwvlwk iwdÖn RwËMw, RwËMw eÞxZgwb-eÞxZËkwËc,
pwËtdw-NwZK ggêkËbk xgkØ˦...
oËbkw oÖRd

XwKw xgmðxgbøwlËtk iËdwxgšwËdk Ìicwgy Qw¢y mwóiy AwKZwk pøwey gœ AoiËt PËl ÌMËlw GB oÖëbk eÙxagy ÌaËK„ iÙZøÖk AwËMI ptËZw Ìo ÌhËgËQ eÙxagy oÖëbk xKìç RdôhÔxi Awk oÖëbk ÌdB„ NwZKËbk ebhwËk KxóeZ Rddy RdôhÔxi„ dw pøwxe GB eÙxagy ÌQËr ÌjËZ Pwtxd Ggv jwgwk oitI ptxd NwZK UÛwK Zwk oÖëbk Rygd ÌKËr xdËtËQ gœ AoiËt iwdÖËnk iwS ÌaËK„ AÐgchwËg pøweyËbËk ÌiËk Ìflw pËâQ„ pøweykw ikËQ, eÞxZxbd, eÞxZxdtZ GB Qw¯wdí pwRwk gMêiwBËlk þæËk þæËk„ eÞxZxbd iÙZøÖk gpk ÌgËrB PlËQ„ pøeykw AwËkw ikËg, ikËZ ikËZ og Ìmn pËt jwËg„ awKËg ÂcÖ bwdg pwËtdwkw„ pøweyk AþñwgwxhK AKùexdt-AxPìæxdt AoiËtk iÙZøÖ xdËt XwKw xgmðxgbøwlËt okKwkblyt Qw¢ovMVËdk KøwWwkkw PwlwËâQ dwkKyt Zw«g„ G Zw«Ëgk Ìmn KËg pËg? GkKËik gÉiÖLy iÙZøÖk Ìmn KËg pËg ÌKD RwËd dw„ RwdËg xK KËk jwkw AoiËt AþñwgwxhK iÙZøÖk eÞxZËkwcKwky iwËd ÌbËmk okKwk ÌoB okKwk jxb iÙZøÖk oÙxÄ KËk xKvgw glw jwt BâQw KËkB gÉiÖxL eÞìÿwt ÌiËk ÌflËQ ÌbËmk iwdÖnËK Zw pËl xK glËgw, ÌKwawt iwdgZw, ÌKwawt ciê, ÌKwawt Awbmê Awk oZø oÖëbËkk ea„ AwR gwvlwËbËmk Zwgu iwdxP¢ RÖËr PlËQ iÙZøÖk xixQl„ AeÞxZËkwcøhwËg PlËQ dwkKyt pZøwjš„ Gid iÙZøÖ ptËZw GKw£Ëkk eÔËgê xKvgw eËk Awk ÌKD ÌKwdxbd ÌbËLdxd„„ Gid iwdgZwpyd Ìbm iËd pt eÙxagyËZ Awk ÌKwd Ìbm ÌdB, Ìj ÌbËmk dwi gwvlwËbm„ Ìj ÌbËmk iwdÖËnk iÙZøÖk Lgk GLd owkw xgËmðk eÞxZxbËdk AovLø hwnwk ex¢Kw Awk BxixWtwk xmËkwdwi„  GB ÌoB Ìbm gwvlwËbm„ Ìj ÌbËm iwdÖn eÞxZxbd eÞxZxdtZ iÙZøÖk oËŠ ovMÞwi KËkB PlËQ„ jwkw iÙZøÖk oËŠ ovMÞwi KËk owixtK hwËg Ìg^ËP jwt gw^PËlw, Awk jwkw iËk jwt bÖ’xbd eËk ogwt hÖËl jwt„ GB ÌoB Ìbm ipwKwËlk ipw eÙxagyk og AwBd Aiwdø KËk køwg dwËik GKxU xgmð iwdgZw Awk xgËgËKk mkyËkk lwxa ÌiËk oÙxÄ Kkw pËtËQ eÙxagyk RMdøZi ggêk gwxpdy, jw xbËt eÞxZxbd pZøw Kkw pËâQ xgPwk gxpêhÔZ iwdÖnËK„ Awiwk iËd pt eÂI ptËZw eÂËK GidhwËg xdlŒhwËg pZøw KkËg dw„ iwdÖn ikËQ ËbËmk AwBd mÙáLlw xdtìèYKwky ovþÿw eÖxlËmk pwËZ„ gwvlwËbËmk Aopwt iwdÖn ikËQ orK bÔNêUdwt„ iwdÖn ikËQ lé WÖxgËZ„ iwdÖn ikËQ PwkblytRwiwZ-xgGdxe ÌRwËUk NwZKËbk gÖËlËU, ÌMÞËdËW-Ëgwiwt, iwdÖn ikËQ lé WÖËg, iwdÖn ikËQ xgxÀv cËo, „ Awk iwdÖn ÌKd GLd Pwkblyt Ìi#lgwxb ÌRwËUk pwËZ iwRwËkk xdkwekwc MRwk iwQkwI gw^PËZ ewkËQ dw ciyêt Ddôwbdw Awk ÑemwxPKZwt„ iwdÖn ikËQ Qw¢bl-Qw¢xmxgk dwËik xKQÖ þñmþè KøwWwËbk pwËZ„ GLd gwvlwËbËm lwm eËr awËK eÞxZxbd„ ÌoLwËd iwdgZw eÞbbxlZ pt eÞxZiÔpËZê„ GLd gwvlwËbËm lwËmk bwxgËZ xixQl pt„ gwvlwËbËm GËKk ek GK lé WÖgËQ mZ mZ iwdÖn AoiËt ikËQ, WÖgìæ lé ÌZwlw oºg pËâQdw eÞËtwRdyt jìèewxZk KwkËd, AaËPw okKwk BâQw KkËl Ìoog jìèewxZ xgËbm ÌaËK ¢ßt KkËZ ewËk gw^PwËZ ewËk ÌbËmk Aopwt dby eËak iwdÖnËK„ Ìd#exkgpd iìèy KËdêl AwKgk ÌpwËod lé WÖËg xdpZ exkgwkËbk owËa Ìgtwbxg (Awlöwk ÉK×i pËtËQ ZwB lé WÖËgËQ) kxoKZw I xdiêi exkpwo AwiwËK AgwK KËk„  Awiwk iËd pt eÙxagyk GKiw¢ Ìbm Ìj ÌbËm lwËmk bwxgËZ xixQl pËtËQ„ AaËPw AoiËt lwm Aopwt iwdÖn Ìfku ewtxd, ewËgIdw ÌKwdxbd„ xdËRk þñRd, xdËRk iwdÖn ikËl lwmI ewItw jwËgdw, bwxg KkËl gwvlwËbËmk eÖxlm dwËik iwdÖnpyd xKQÖ bwdg eÂkw dwËgwËSB Aw¢ßid KkËg Aopwt iwdÖËnk Iek„ AaËPw GB eÖxlmkw RwËddw IkwI iwdÖn„ IkwI gwvlwËbËmk iwdÖËnk KÄwxRêZ UøwË…k ÌgZdËhwxM„ ÂcÖ gøgpwk pËâQ bwdgËbk pwËZ„

GB xghyxnKwit MYpZøw Awk MY xdjêwZd Awk KZxbd PlËg gwvlwËbËmk iwdxPË¢„ G ÌKwd Ìbm, Ìj ÌbËm xgPwkKkw Rwl owxUêxfËKU xbËt xgPwkK pt, G ÌKwd A¨ÖZ Ìbm xgPwkKkw ÌNwn ÌLËt AÐgchwËg xgPwËkk kwt Ìbt AaËPw ZwËbk xgkØ˦ Kaw glw jwËg dw, eÞxZgwb Kkw jwËg dw G ÌKwd KwËlw AwBd G ÌKwd RŠxl mwod G ÌKwd iwdgZwpyd xgcwd? gwvlwËbËmk iwdÖn xK GBhwËgB oËpjwËg Gid dwkKyt Zw«g Awk iwdgZwpyd KiêKw«?

Ëbm ÌaËK pwRwk pwRwk iwBl bÔËk awKËlI AwiwËbk xeÞt RdôhÔxiËZ Gid gyhuo iÙZøÖk ipwiwxk ÌbËL xdËRk ARwËìæ AmÞØRl ÌdËi AwËo AeÞxZËkwcøhwËg„ gwvlwk iwdÖn Gid Aopwt Awk ÌKwd xbd ÌbxLxd„ 1952-Gk hwnw AwËëbwld ÌbxLxd, Rdô ptxd gËl ÌbLwk oÖËjwM ptxd xKìç ÂËdxQ owlwi-gkKZ-kxfK RgµwËkk gykZòMw^aw AgbwËdk Kaw„ 1971 owËlk htwgp iÖx£ßjÖ¦ ÑmmËgk ZykËQw^rw ÌbËLxQ„ ÌbËLxQ ÐþñkwPwky xRtw Gkmwb-Gk xgkØ˦ MY iwdÖËnk AwËëbwld, ÌbËLxQ ÑþñkwPwk xgËkwcy AwËëbwlËd xdpZ Ìoxli-ËbËlwtwk-xZZwo-iËtRDx¥d-xbewlyowpw-Kwéd-ËiwRwËóil- dÔkËpwËod-gwgÖl fw£wp- Ww.xildop AovLø jÖgwk k裧 kx™Z gwvlw„ gwvlwk iwdÖnËZw gkwgkB xgeögy-Ëjw¦w„ KZ ÑþñkwPwk NwZKËbk xgkØ˦ kYZÓRê xdËt eÞxZgwb KËkËQ, ÌhËo ÌMËQ LrK×ËUk iËZw KËZwdw eÞhwgmwly qiZwck NwZK ÑþñkwPwkkw, xKìç ÌKd Gid pËâQ AwR? AwR owkw Ìbm Ìjd iÙZøÖk xghyxnKwit jËš xdixŒZ„  ÌbËmk ÌmÛÅ oìæwdËbËk gœ AoiËt ÌiËk Ìflw pËâQ þñwcydZw xgËkwcy NwZKkw qiZwt xPkþÿwtyhwËg awKwk Rdø„ ÌKwawt AwR eÞMxZgwbykw? ÌKwawt AwR ÌlLK-owvgwxbK-owxpxZøK iÖ£ßiËdk iwdÖnkw? ÌKwawt AwR ÌoB HxpZøËNkw Qw¢oiwR? ÌKwawt AwR 1971 owËlk gyk lrwK× iÖx£ßËjw¦whwBËtkw? ÌKwawt AwR þñwcydZwk þñeíbÛÄwbl AwItwiy lyËMk xgeögy ÌdZw-Kiyêkw? ogwBKy AcêiÙZ? G gw^Pwk Ky iÔlø AwËQ? þñwcydZw iÖx£ßjÖ˦k eËqk hwB-ËgwdËbk glËZ PwB GB Ìbm gŠg¬× oÙxÄ KkËlI gŠg¬× ÌhwM KËk ÌjËZ ewËkdxd„ ÌhwM KkËQ þñwcydZw AwËëbwlËdk Ll dwtK xRtw exkgwk Awk þñwcydZw xgËkwcy NwZK pwËtdw kwRwKwk iBZøw kwRwKwkkw„

P›MÞwËik mynê oìèwoy xmxgk KøwWwk mZwcyK pZøw iwilwk Awowiy Aþè gøwgowty iwxftw Ìj gøx£ß bwxrU×xe Awk fËZwtw eËr iwdÖnËg ÌgK lwxMËt PwxlËt ÌjZ eÙxagyk ogËPËt RNdøZi ggêkZw ÌoB iBZøwkwRwKwËkk Ìowdwk oìæwd 38 gQËkk Ìeögt xMtwo pwRwxkKwËK (3.6.2005) køwg cËk ¢ßofwtwËk ËiËkËQ, dw ËiËk Dewt ÌdB, KwkY RygyZ awKËl Zwk RygËdk Daòwd Ggv Zwk MW fwbwkËbk dwi eÞKwm pËt ÌjZ„ KwkY Ìo xmxgk KËk„ AwR køwg glËQ Ìo P›MÞwËik bmUÛwK Aþè AwUËKk oËŠ RxrZ xQËlw, ZwpËl okKwËkk xmùeiìèy ixZDk kpiwd xdRwiy ogB RwdËZd Ggv Zwk ekwiËmêB Zw Awdw pËtxQËlw ÌbËmk og eÞMxZ Awk iÖ£ßiËdk iwdÖnËK pZøw Kkwk Rdø„ pZøw Kkwk exkKùedw ptËZw xQËlw ÌbËmk eÞcwdiìèy-eÞcwdiìèyk eÖ¢ pwItwhgËdk KYêcwk ZwËkdKxRtwËKI„ KwkY ixZDk kpiwd xdRwiy iBZøw kwRwKwk xKvgw GKw£Ëkk NwZK ixZDk kpiwd xmùeiìèyk bwxtZò ewgwk ekB Zwk AxcËd eÞxkPwxlZ ÌRxWËZ Aþè GËoËQ„ AaËPw ÌoUw xQËlw LÖgB xdkwe£wËgxÄZ„

 AaËPw Gk bÖ’xbd AwËM XwKwk elöxgËZ køwg pZøw KËkËQ ¢ßofwtwËkk dwËi GK Aopwt ou I eËkweKwky ÌQËl oÖidËK„ Ky Aekwc xQËlw Zwk? Zw^k xgkØ˦ owkw ÌbËmk ÌKwd awdwt ÌKwd iwilw ÌdB, AxhËjwM ÌdB„ Zwk Aekwc ÂcÖ Ìo AwItwiy lyM KËk„ ewVK hwgÖd G ÌKwd dkK K׫Ö, G KZ d¹k ÌbwRËKk Aw†Ëd RòlËQ xeÞt þñËbmhÔxi„

oóexZ XwKw xgmðxgbøwlËk Ìicwgy Qw¢y pøwey pZøwk eÞxZgwËb oZyaê owcwkY Qw¢Qw¢ykw jLd ZwËK Ìmn mÛ¦w RwdwËZ xMËtxQËlw ZLd gwvlwËbËmk ggêk eÖxlm Awk okKwkblyt KøwWwk Qw¢ ovMVd Qw¢bËlk oìèwoy gwxpdy Ky AiwdÖxnKhwËK ggêËkwxPZ pwilw Pwlwt„ jw owkw ÌbËm xgËbËmk xgËgKhwd iwdÖnËK þæxºZ KËkËQ„ G ÌKwd icøjÖxMt ggêkZwk Mpyd MpµËk xdixŒZ pËZ PlËQ gwvlwËbm„ ixëUÛtËl gËo jLd GxUGd gwvlw PøwËdlop xgxhdí xUxh PøwËdl Awk RwZyt ÑbxdK eÞx¢Kwt ovgwb I Qxg ÌbLxQlwi PwkØKlw BdxÄxUDU Awk XwKw xgmðxgbøwlËt ÑþñkwPwky LwËlbw-xdRwiy okKwËkk ÌeËUwtw gwxpdy Ky xdlŒhwËg owcwkY Qw¢Qw¢yËbËk lwxUËeUw, iwxUËZ ÌfËl lwxa-eÞpwk KkËQ, Qw¢yËbk IrdwcËk UwdËQ, P×Ëlk iÖxV cËk Uwdwpø^wPrw Awk lwx˜Z Kkwk bÙmø„ jxbI GbÙmø dZ×d dt XwKw xgmðxgbøwlËt Qw¢bËlk þñmþè KøwWwkËbk gwkgwkB Aw¢ßwìæ pËâQ owcwkY Qw¢Qw¢y Awk eÞMxZmyl ovMVËdk ÌdZwKiyêkw„ Gog bÙmø ÌbËL hwgxQlwi ggêkkwIKy XwKw xgmðxgbøwlËtk Qw¢? Gkw ÌKwd xmqwt xmxqZ pËâQ? IËbk KiêKw« ÌbËL ËKwd xgËgKhwd iwdÖn ZwËbkËK iwdÖn gËl exkPt ÌbËg dw„ AwxfÝKwk RŠËlk pwËtdwkwI Gog NwZK KøwWwkËbk ÌPËt ÌXk hwËlw„   GB ÑþñkwPwky Ìi#lgwby okKwËkk Gog RNdø iwdgZw xgËkwcy ggêkZwk xgkØ˦ NÙYw Rwdwgwk hwnw ÌdB, ÂcÖ eÞgwo ÌaËK glËgw Ëp gwvlwk iwdÖn RwËMw, RwËMw eÞxZgwb-eÞxZËkwËc, pwËtdw-NwZK ggêkËbk xgkØ˦...

ixëUÛtl 5.6.2005
oËbkw oÖRd xfÝløwëo ovgwbe¢ Kiyê, oóewbK ÌbmxbMìæ„
deshdiganta@sympatico.ca