eÞcwdiìèyk ÉvKwk, hwxZRwk ApvKwk, iwdíwd hÖ^Btwk Kw Kw,
Awk iÖxRgxgpyd þñwcydZw ...
oËbkw oÖRd

Awiwk ÌlLwËlxL ÂkØ ÌoB KËg 1981 owl ÌaËK„ eÞaËi Ìo#xLd ZwkeËk ÌemwMZ Ggv GLd xfÞløwëo„ ÌbËmk okKwk exkgZêËdk KËZw ewlw ÌbLlwi„ KLËdw MYZËìèk dwËi ÑþñkwPwk, KLËdw MY ÌhwËUk dwËi MY WwKwxZ„ GidxK xgGdxe-RwZytewxUê Ggv AwItwiy lyËMk mwodwiËl Awiwk Kli g¬ pËt awËKxd„ ÌbLlwi ÐþñkwPwky xRtw-GkmwËbk dZ×d bl MVËdk dwËi Ky KËk mZ mZ ÌKwxU ÌKwxU UwKw gøt KËk ZkØd-jÖg oiwR Awk owcwkY iwdÖnËK xbK¸wìæ KkËZ, ÌbxLxQ xRjw-Gkmwb KyKËk-Qw¢-jÖgwËbk Aþè Awk Aaê xbËt xgeËa PwlwËZ, glËZ ÌMËl Aou kwRdyxZk RdK GB bÖB ÑþñkwPwk cËiêk dwËi Ëbm I ÌbËmk iwdÖnËK qZ-xgqZ KËkËQ„  xdËRk xggËK Awk šwd gÖx¦ xbËt jw hwËlw ÌhËgxQ ÌbËmk RdMËYk Rdø xlËLxQ xKìç AwRËKk gwvlwËbËmk eÞxZ bÙxÄ kwLËl Gid KÄ pt Ìj Gid bÖ:op bÔxbêËdk iÖËLwiÖxL Ìbmgwoy Awk KLËdw ptxd jw Awikw ÌbËm-xgËbËm ÌjLwËdB Agþÿwd Kxkdw ÌKd Zw opËRB AdÖËit„ AwR ËbËmk iwdÖËnk RygËdk xdkwe£w ÌdB, AwR iwdÖËnk þñwhwxgK iÙZøÖk ÌKwd ÌMkwxëU ÌdB„ AwR iwdÖËnk þñwcyKwk ÌdB, AwR iwdÖËnk Kaw glwk oÖËjwM ÌdB„ AwR iwdÖËnk iwdxgK AxcKwk ÌdB„ AwR iwdÖËnk oZø glwk AxcKwk ÌdB„ owkw ÌbËmk iwxU iwdÖn, AwKwm gwZwo ogB Ìjd GK A¬KwËkk Mpyd MpµËk xdixŒZ pËZ PlËQ„ AwR Ìjd GK ht‰k bwdg MÞwo KkËQ Zwgu Ìbm„ ZwËbk ÉvKwËk Kw^eËQ Ìbm Rdeb Awk RdMY„

AwiwËbk xeÞt hwgyRwd gwvlwËbËmk iwddyt eÞcwdiìèy ÌgMi LwËlbw xRtw Bbwdyv xgËkwcy bËlk eÞxZ gr Ìgmy ÉvKwk xbËâQd„ Zw^k ÉvKwËk gwvlwËbm Kw^eËQ, Kw^eËQ gwvlwËbËmk iwdÖn„ AgþÿwbÙËÄ iËd pËâQ ÌbËmk AeÞxZËkwcø pZøwjš-cnêY-bÔdyêxZ-ËMÞËdW pwilw-Ëgwiw pwilw- xdjêwZd-bLl- ogêKwËlk ogêËmÛÅ xiaøwPwk-BxZpwo xgKÚxZop bÛgøiÔËløk lwMwipyd MxZ-¢ßofwtwËkk dwËi iwdÖn pZøw-ovLøwlNÖ xdjêwZËdk KwkËY jLd ÌbËmk iwdÖn dwxhmðwo DËVËQ, ZLd owxgêK AwBdmÙáLlw AgdxZk KwkËY xgËkwcybl jLd GK pËt okKwk xgËkwcy AwËëbwlËdk ZygÛ eÞþçxZ xdËâQ ZLd eÞcwdiìèy Ìgowiwl pËt DùUwewùUw gÖxl DrwËâQd„ gwvlwËbËmk eÞcwd xdgêwpy pËtI AMYZwxìèKhwËg ÑþñkwPwky Kaw glËQd„ qiZwt xUËK awKwk Rdø RNdø xiaøwPwk QwrwI mx£ß eÞbmêËd i£ pËt eËrËQd„

GB ÌZw Ìoxbd eÞcwdiìèy GKxU Rdohwt gËlËQd (oºgZ BË£fwK 13/2/2005) xgGdxe ÌdZwKiyêËbk DË¥Ëm ‘xgGdxe AwMwiy xdgêwPËd qiZwt dw ÌMËl ÌKwd ÌdZw-KiyêkwB ËbËm-xgËbËm ewxlËtI eÞwY kqw Kkw jwËg dw’ Gkek gËlËQd xgGdxek eÞxZxU ÌdZwKiyêËK eÞþçZ pËZ pËg jwËZ Ëj ËKwd DewËt qiZw ÌjËZ pËg„ ewVK, ZwpËl gÖS×d AwiwËbk iwddyt eÞcwdiìèy xKhwËg Zwk bËlk ÌdZwKiyêËbËk DoKwdy xbËâQd xgËkwcy bËlk xgkØ˦„ eÞcwdiìèy xdËR gÖSËZ ewkËQd Ìj xgGdxe RwiwZ ÌRwU okKwk Ìbm PwlwËZ gøaê, ZwËbk ÐþñkwPwky Awk Ìi#lgwby Zw«Ëg Ëbmgwoy AwR Aopwt, owkwËbËmk iwdÖn AwR okKwk xgËkwcy pËt DVËQ fËlB xZxd AwMwiy xdgêwPËd QËl-gËl-ËK#mËl qiZwt jwgwk Rdø idgwodw gø£ß KËkËQd„ AwgwËkw 15B ÌfgÛØtwkykk iËZw ÌhwUwk xgpyd Rty pËZ Pwd„   AxZ oóeÞxZ x¢mwËlk GKxU ohwt (gwvlwËbËmk oKl ÑbxdK 2/3/2005) xZxd eÞcwd AxZxak g£ßgø xbËZ xMËt AwItwiy lyËMk okKwk xgËkwcy AwËëbwlËdk ZygÛ xdëbw KËk gËlËQd ‘IËbk qiZwt Awowk ea xPkZËk kئ KËk xbËZ pËg, Ikw jwËZ Awk ÌKwdxbd qiZwt dw AwoËZ ewËk ÌoB gøgþÿw KkËZ pËg„’ xeÞt ewVK, Awmw Kxk gÖSËZ AoÖxgcw pËâQ dw xK iwkwZôK AMYZwxìèK kwÄÛxgËkwcy Ggv ovxgcwd xgËkwcy Kaw xZxd gËlËQd eÞcwdiìèyk iËZw GKxU ÌbËmk ogêDâP eËb Agþÿwd KËk„ þñwcydZw-iÖx£ßjÖ¦ Zaw iÖ£ßiËdk iwdÖn-xgËkwcy blyt ÌdZwKiyê Awk ovLøwlNÖ xdcdjš PwxlËt jwgwk eÞKwËmø ÉixK xbËld„ eÞcwdiìèyk GB ÉvKwËkk cwkwgwxKZwk xgxp:eÞKwm NUËQ køwg-KøwU-xPZw gwN Awk KøwWwk eÖxlm xbËt AeÞxZËkwcøhwËg owkwËbËm xgËkwcyblyt ÌdZw-Kiyê pZøwxdcdjš„ AwiwËbk hwgyRwËdk G†Ëlw dZ×d Dx£ß dt, xZxd qiZw pwkwËl xKvgw pwkwËdwk eÔgê ovËKZ ÌeËlB Ddôwb pËt DËVd, xZxd xgMZ oiËt gËlxwQËld ‘AwItwiy lyM qiZwt ÌMËl Ìbm hwkZ pËt jwËg, ÌbËm AwjwËdk cµxY Ìmwdw jwËg dw DlÖcµxY Ìmwdw jwËg’ xKìç  AwItwiy lyM 5 gQk qiZwt xQËlw Ìbm hwkZ ptxd Ggv ioxRËb DlÖcµxYI Ìmwdw jwtxd fËl AËdËKB RwËd Ddwk qiZwt jwItwk Rdø  xiaøwPwk GKxU ÐdxZK þñhwg„ iwddyt eÞcwd iìèyk Gog xgebRdK Dx£ßk RdøB ÌbËm gwËk gwËk ÌMÞËdW pwiwlw Ìgwiw pwilw pËâQ, xgËkwcy blyt Ìd¢y ÌmL pwxodwop og AwItwiylyM ÌdZwKiyêËbËk pZøwk exkKùedw Kkw pt jwk gxp:eÞKwm 21Ìm AwMÄ 2004, KwkY ÌmLpwxodwop oKl AwItwiy lyM ÌdZwËbËk pZøw KkËl xgGdxe xPkþÿwty qiZwt awKwk ea Ddô֣ߠ pËg fËlB xZxd  G KwR KËk jwËâQd„ 

Ggwk Awxo xgGdxe bl ÌNwxnZ jÖgkwR AwiwËbk xeÞt hwxZRwk Kawt„ xZxd Bbwdyv owkw ÌbËm  ËRlw ejêwËt xgGdxek BDxdtd eÞxZxdxc oËóild KkËQd ÌjhwËg KËkxQËld Zwk xeZw ikÉi xRtwBk kpiwd owËpg, mZ mZ ÌKwxU UwKw gøt KËk Qw¢-jÖgwËbkËK Ìlwh lwlow ËbxLËt xgeËa PwxlËtxQËld„ xRtwDk kpiwËdk iZB hwxZRw ZwËkK UwBoøÖU Awk KwËlw Pmiw eËr xZxd BDxdtd oËóilËd ÌjwM xbËâQd Awk xoxdtk iìèykw Zwk g¬dw KkËZ KkËZ eÞwdwìæ pËt jwËâQd, jw ÌbLxQ oÖbÔk eÞgwËo gwvlwËbËmk xUxh PøwËdl  †ËlwËZ, jw pwxok Rdô Ìbt„ owkw ÌbËm jLd Lwbøwhwg, xgËmn KËk jLd D£kwéËl gÖhÖq× iwdÖËnk AwZê¢ßëbËd gwZwn hwky pËâQ GKiÖVÖ AËdík Rdø iwdÖn Kw^bËQ, jLd ÌbËmk fwË« Aaêwhwg, jLd AaêwhwËg okKwky KiêPwkyk ÌgZd ÌbItw oºg pËâQ dw ZLd ZwËkK kpiwd KwËlw Pmiw eËr okKwËkk mZ mZ ÌKwxU UwKw LkP KËk BDxdtd oËóild KkËQd ÌjhwËg Zwk xeZw xRtwDk kpiwd ÌKwxU ÌKwxU UwKw LkP KËk KwËlw Pmiw Awk UwB eËr RdMYËK Ìcw^Kw xbËt jÖg oËóild, MÞwi okKwk oËóild, Awk Lwl Ldd KiêoÔPyk dwËi RdMËYk KxlRw Ldd KiêoÔPy KËkxQËld„ ZwËkK xRtw eÞxZxU ÌRlwk eÞxZxdxc oËóilËd ÌKwxU ÌKwxU UwKw okKwËk Zpxgl ÌaËK xdËt eÞxZxU ÌRlwËK xRtw-LwËlbw xRtw Awk ZwËkK kpiwËdk Qxg xbËt hËk Z×lËQd, lq lq UwKw LkP KkËQd ÌglÖd DxrËt„ ZwËkK xRtw bºopKwËk glËQd xgGdxeËK pwkwËdwk iËZw ÌKwd mx£ß gwvlwËbËm ÌdB„ þñËNwxnZ jÖgkwR ptËZw RwËdddw BxwZpwo xKìç ZwB gËldw, AwR qiZwt AwËQd, ÌbËmk ÌKwxU ÌKwxU UwKw GKxU ÌfwËd Awt pËâQ, awKËQd KøwëUdËiËëU, PwlwËâQd pwItw hgËdk iËZw xpUlwky Kwtbwt ÌMÄwey gwxpdy, ÌPwËLk elK erËZ dw erËZB pËt ÌMËQd hwŠw xgÛeËKo ÌaËK mZ mZ ÌKwxU UwKwk iwxlK xKìç GB xbd GB oit xK xPkxbd awKËg? Awk jwkw blQÖU exZZw ÌdZwkw ZwËK AwR KbigÖ^xP KËk ZwËkK eÔRwt ÌdËiËQ okKwk qiZw pwkwËl K’RdËK ewItw jwËg?

Ggwk ÌbLw jwK blQÖU qiZwËlwxh GKoiËtk gwi ÌdZw iwdíwd hÖ^Btwk Kw Kw’k DeLøwd„ oiËtk blgbl Kkw GK Pxk¢pyd kwRÐdxZK ÌdZw Aw²Öl iwdíwd hÖ^Btw„ Bbwdyv xZxd xgkwipyd Kw Kw KkËQd eÞËtwRËdk ÌPËt AeÞËtwRËdB Ìgmy„ XwKwk ÌKwxU ÌKwxU KwKI iËd pt GB AKwkËY Kw Kw KkËQ dw jZU×K× xZxd KkËQd„ jw KkËQd Zwk AxcKwvmB xiaøwPwk, KwùexdK Ggv qiZwt awKwk Rdø RNdø xiaøwPwk„ xZxd gËlxQËld owËgK Aaêiìèy RdËdZw xKgxktw pZøw AwItwiy lyËMkB KwR, qiZwt jwgwk Rdø GxU GKxU P¢ßwìæ„ xKìç oZø KLËdw ÌMwed awËKdw, qZwoydËbk (xgGdxe-RwiwZ) pwËZ owixtK xRxói awKËlI oZø DbNwUd pt, ptB„  GLd ÌbLw jwt xKgxktw pZøwk iÔl nrjìèKwky (xKgxktw owËpËgk xoËU xZxd ovob oboø pgwk iËdwgwodwt Ggv ekgZyêËZ iìèy pgwk BâQwt) eÞcwd iìèyk kwRÐdxZK DeËbÄw xoËlËUk KÚxZoìæwd(!) pwxko ÌP#cÖky  Zwk AwZôyt pxgM™ xgGdxek op-ohwexZ mpyb xRtw þôÙxZ  ÌKëbÛyt ohwxexZ  KwBtÔi ÌP#cÖkyk ÌdZÚËZò  RdËdZw xKgxktw ÌK ÌMÞËdW pwilw KËk pZøw Kkw pËtËQ„ KwkY, pwxkQ ÌP#cÖky RwËdd xZxd Zwk GlwKw RxKMË™ ÌKwdxbd Gixe pËZ ewkËgd dw, KwkY Zwk GlwKwt Pwkblyt Adø GKRd mx£ßmwly ÌdZw kËtËQd jwk xgKùe þñtv iøwWwiB dd„ oÖZkwv Zwk xgKùe xpËoËgB xKgxktwk iZ AwìæRwêxZK gøx£ßËK pZøw Kkw pËtËQ„ Awk GB pZøwKwË«k oËŠ jwkw RxrZ ogwB xgGdxek ÌdZwKiyê„

ZgÖI Kaw ÌaËK jwt, G pZøwKw« ÌaËK NwZKËbËk gw^PwËdwk Rdø eÞwaxiK eÞiwxdZ LÖxY KwBtÔiop Adøwdø AekwcyËbËk ÌMÞfZwk KËk 164 cwkwt Rgwdg¬y ÌkKWê Kkw ptxd gËl ex¢Kwt Qwew pËtËQ 21/3/2005 ZwxkËLk gwvlwËbËmk og ÑbxdËK„ ewVK gÖSËZBËZw ewkËQd ÌKd Gid Kkw pËâQ„ iwddyt eÞcwd iìèyk eÞcwd oPyËgk nrjìè jwËZ Ìbmgwoyk KwËQ eÞPwk dw pt ÌoRËdøB GB DËbøwM MÞpY KËkËQd gËl AËdËKB AxhiZ gøw£ß KËkËQd„ GLwËd DËlöLø Ìj ÌbËmk ÌjËKwd DËlöLËjwMø iwilwt 164 cwkwt AwowiyËbk Rgwdg¬y Kkw pt xKìç xgGdxe ÌdZw KwBtÖËik ÌKd ÌdItw ptxd? aËlk xgrwl Ìgk pËt jwËg gËlB xK?

GBËZw 22 ZwxkL owkw ÌbËmk ÌRlw-DeËRlwt ËKwxU ÌKwxU iwdÖn AKןxPË£ GB okKwËkk xgkØ˦ eÞxZgwb RwxdËt gËlËQ ‘GB okKwk Awk dw’„ GUwk KwkY Ky GKxbËd oÙxÄ pËtËQ? 2001owËl xgGdxe qiZwt Awowk eÔËgêB ZwËbk oÖbÔk exkKùedwdÖjwty ZZòwgbwtK okKwk qiZwt awKwgþÿwtB AwItwiy lyM-eÞMxZmyl ÌdZw-Kiy Ggzv ovLøwlNÖËbk Dek AiwdÖxnK pwilw PËl fËl ÌbËmk eÞMxZmylkw hËt Awk AwZvËzK Kóeiwd pËt eËr, xgËmn KËk 2001 owËlk xdgwêPËdk ek xgGdxe-RwiwZ qiZwt Awowk ek 1971 owËlk ek Awk ÌKwd xbd Gid AiwdxnK xpUlwky Kwtbwt ggêkZw PËlxd„ jw NËUxQËlw 2001 owËlk xdgêwPËd xgGdxe RwiwZ ÌRwU qiZwt Awowk ek, jw GLËdw Zwk cwkwgwxpKZw PlËQ AeÞxZËkwcøhwËg„ ÂcÖ Ky ZwB iìèygMê Awk ÌdZwËbk xdlŒ KlvzKRdK xiaøwPwk, iìèygËMêk AwZôytþñRdËbk §kw LÖd-cnêd xQdZwB-WwKwxZop GidËKwd AeKiê ÌdB jw pËâQ dw, GBËZw Ìoxbd ex¢Kwt eÞKwm pËtËQ okKwk blyt PyeÉBËek oìæwd egËd’k oìèwoy Zw«Ëgk Kwxpdy„

gwvlwËbËmk RwZyt ÑbxdK Awk gwvlwËbËmk xUxh PøwËdl†ËlwËZ ÌbLxQlwiw gwvlwËbmÌK Awiwk xeÞt RdôhÔxiËK ÌjLwËd køwg  oboøkw eÞKwmø xbgwËlwËK WwKwxZ-xQdZwB Awk Pw^bwgwxR KkËQ„ xKìç ogËPËt bÖ:LRdK Ìj GLd Gog oiwRxgËkwcy køwg oboøËbËk ¢ßo fwtwËk pZøw Kkw pËâQ dw ÌKd? G eÞmí ÂcÖ Awiwk dt AËdËKkB„ þñkwÄÛ eÞxZiìèy lÖuf×k kpiwd gwgk GKRd xgZxKêZ gøx£ß, Zwk xgkØ˦ Ìowdw ÌPwkwPwlwdyk AxhËjwM kËtËQ, Rwdw jwt 2001 owËl jwkw Ìowdw ËPwkwPwlwdy  xpËoËg xgGdxe ÌaËK iËdwdtd ÌeËtxQËld xZxd Zwk iËcø AdøZi GKRd„ gwvlwËbËmk bÔhwMø Ìj, Gid GK Ìbm Ìj ÌbËmk ogê oìèwoyk MWfwbkkw ÌbËmk iìèy pt GkËPËt bÖ:LRdK Awk Ky pËZ ewËk„ ZwpËl ÌbmxU gxp:xgËmð mynê bÔdyêxZ Awk oìèwËo ÌpxUÛK ÌKd x¢f×l ÌpÝxUÛK KkËlI AgwK pgwk xKQÖB ÌdB„

ogêËmn LgËk ÌbLlwi gwvlwËbËmk þñwcydZw xbgo DbjwxeZ pËlw, ogB xVKVwK mcÖ GKRdËK kwÄÛyt jËìèk ogxKQÖ ÌaËK gwb xbËt„ AaËPw Gog iÔLêkw ÌKd gÖËSdw GB iwdÖnxUËK gwb xbËt gwvlwËbËmk ÌKwd RwZyt AdÖÅwd Kkw jwtdw„ gwvlwËbm Awk gŠg¬× GKB iÖbÛwk GxeV-IxeV„ gŠg¬× I gwvlwËbm AxghwRø o£w„ gwOwxlk GB þñeí eÖkØn pwRwk gQËkk ÌmÛÄ gwOwxl gwvlwËbËmk þÿexZ RwxZk RdK gŠg¬× ÌmL iÖxRgËK gwb xbËt GB þñwcydZw xgËkwcy ÌgCiwdkwB ÂcÖ AdÖÅwd KkËZ ewËk Adø ÌKD dt„ gŠg¬× iÖxRgxgpyd þñwcydZwk AdÖÅwd iwËdB þñwcydZw xbgËok Agiwddw„ RwxZkRdK gŠg¬×ËK jÖËMk ek jÖM GB NwZK mwoKkw ÌbËmk eÞxZxU Ìq¢ ÌaËK xdgêwxoZ ÌkËLI iwdÖËnk pÕbt ÌaËK xdgêwod xbËZ ÌeËkËQ xK? xgmð BxZpwo ÌaËK iÖËQ xdËZ ÌeËkËQ xK? dwtKËK gwb xbËt LldwtKËK jZB eÞxZÄw Kkw ÌpwKdw ÌKd Zw Ìgmy xbd xVËK dw, xVËK awKËZ ewËkdw„

oËbkw oÖRd. xfÝløwëo ovgwbe¢ Kiyê
ixëUÛtl/ 28.3.2005