Awpw AwxR G goËìæ  MYZËìèk f×l ÌfwUËg xK!

Ëowdw Kwxìæ gr×tw

Awikw eÞgwoy gwOwxlkw xdDBtKê gw UkËëUwËZ gkËf AwKª WÖËg awKËl I AwR Awgwk RdôhÔxi gwvlwËbËm Ìj#gËdk f×l gwMwËdk Kaw iËd eËr„ Awiwk Ìj#gËdk þñeí xQl oÖëbk gwvlw Ëbm MËr Z×lËgw„ AwR I ÌoB þñeí gÖËK xdËt Awxi op ÌbËmk RdZw Ìg^ËP AwËQ„ UwKw AwR ogêËmÛÅ mx£ßk Awk GK dwi„ AwiwËbk ÌbËmk þñwcydZw ovxgcwËd ÌdB, xgPwk gøgþÿwt ÌdB,  mwod gøgþÿwt ÌdB„ ogê¢ bÖdyêxZk owZKwpd„ UwKwk axl xbËt kwRwKwk, RwiwZ I jÖ¦wekwcy iwKêw ciêxhx£K kwRdyxZ RdZwk þñwcydZwËK gëby KËk ÌkËLËQ„ UwKwk RËdø dbyk RËl xgn, gwZwËok Mˬ plwpl„ ÌbËmk iwdÖn xK hwËg Ìg^ËP awKËgd?  ‘Rdi xgËmðk ZËk, ekwËaê Kwidw’ xdËt kwRdyxZËZ pwËZ Lxr pËg xK? gLxZtwk xLlxRk AÅwbm jÖ¦wËkwpyk ciêxhx£K iwKêw kwRdyxZk xbd Awk ÌdB„ Awkgyt ZiÖx¥d gw KwlPwk pwRwk gQËkk AwiwËbk gwe bwbwk iwZÙhwnw gwvlw gYêiwlw iÖËQ Ìbgwk eÛËmí gwtwËdíwk GK×Ëm ÌfgÛØtwkyËZ kxfK owlwi gkKZ Rgµwk op AËdËK Rygd bwd KËk gwvlwËbm kPdwk eÞai HxZpwxoK ebËqe„ gwvlwk AwKwËm gwZwËo xgmðiwdgZwk gwYy ogê¢ xgkwRiwd„  kwRcwdy XwKwk gÖËK AwR eËplw fwùMÖËd iËd eËr, “Awpw AwxR  G goËìæ KZ f×l ÌfwËU, / KZ g^wxm gwËR, KZ ewLy Mwt „” gwvlw KõwËm PjêweËbk BxZpwo I gwvlw hwnw eÞoËŠ AcøweK iËpwbt AwËlwPdw KkËZd gwvlw gYêiwlwk gto KZ? xo¦waê (ÌM#ZigÖ¦ ) gwløKwËl Ìj gwvlw xlxe Acøwtd KËkxQËld Zw gwvlw xgmðÌKwËn (13m hwM, eÙ: 65 ) oËM#kËg xlxeg¦ AwËQ„ BxZpwËok GB Axpvowk DRòl AwËlwËZ I AwiwËbk ciêxhx£K kwRdyxZk AŠd xpvowt Ddô£ pËt awKwk Kaw dt„ Awkgyt ohøZwk pwRwk gQk AwËM gwOwxlk ÌM#kg oìæwd AZym bye‰k xgmðiwdgZw, iwdgwxcKwk I Axpvowk iìè xbËt xZgµZ xPd op eÙxagy Rt KËkËQd„ gwOwlykw gyËkk gvm„ gwvlwk ipwoiÛwU ciêewËlk (770-810 LÙ:) kwRËZòk oyiwdw xQl xgmwl Ggv xZxdB hwkËZk xgpwËk dwlëbw xgmðxgbøwlt þÿwed KËkd„ Z^wk kwRËZòk iwdxPÌ¢ eÔËgê Awowi, exúPËi Mw¬wk, D£Ëk Rl¬k I bxqËY xg¬xMxk ( ewxKþæwËdk oyiwìægZyê GlwKw) ejêìæ xgþZÚZ xQl„ ewUdwt þÿwed Kkw pËtxQl Ìg#¦ ewl owiÛwËRøk owixkK kwRcwdy„ ZLd ipwKwËlk eÞowxkZ eËak Iek xbËt PËlËQ gwOwly BxZpwÌok  ewl owiÛwËRøk þñYêit ka„ Ìo kËak AwËkwpy ipwmx£ßiwd xbxMðRty oiÛwU ciêewl xQËld GK KwlRty hwkZ xgRty gwOwly ipwgyk„ ewl kwRwËbk owËa BËëbwËdmytw I K˹wxWtwk kwRwËbk owËa AwìæxkK oóeKê xQl„  

  BpwB kwRdyxZ I BxZpwËok ÌqË¢ gwOwxlk AL« owcdw Ggv GB AL« owcdwk fËlB ÌM#ZigÖ˦k Zbwxdìæd gwvlw xlxe gÉ PrwB DukwBËtk icø xbËt Ggv dwdw nrjËìèk bÖËhêbø eÞwPyk xgbyYê KËk 1952 owËlk 21Ìm ÌfgÛØtwkyËZ eÞxZxÅZ pËlw AdwMZ gvËmk AwìæRêwxZK iwZÚhwnw AwËëbwld eÞgZêd oÔ¢it ‘mpyb xbgo„’ GKwbm Ggv §wbm mZw²y ÌaËK ÂkØ pËlw owcK PjêwKwkMËdk ÌdZÙËZò ogêeÞai hwnw AwËëbwlËdk BxZpwo„ jwk bÔxYêgwk Rygìæ ÌoÛwZ pwRwk gQËkk ovËKwËPk RM¥l ewak ÌhËŠ GËlw Awiwk hwBËtk k裧 kwOwËdw GK×Ëm ÌfgÛØtwkyk DxdmËmw gwtwdí owl ÌaËK AwRËKk gwOwly HxZpøix«Z AwìæêRwxZK iwZÚhwnw xbgo„ gwOwly RwxZ Awgwk dZ×d opoÛw˲k AwËlwËK AwxgÆwk KkËg gwvlw hwnwk eÞwPydZi xdbmêd Ìg#¦ PjêweËbk eÞxZxU m² I Zwk Mhyk iiêwaêËK„ KwkY Ìbm I hwnw gwOwlyk KwËQ xdËkU gwþæg, AxZmt Aexkpwjê„ Ìg#¦ Pjwêeb ewV Ggv MËgnYwk oit iËd pËg gwvlw ÌKgl GKxU Ìbm  dt, Ìo GKxU ohøZw, GKxU ovÆÚxZ, GKxU Aewexg¦ Rygdwbmê gw Rygd bmêËYk eÞZyK, jwk iiêgwYy pl xgmð iwdgZwgwb„ ekËK Awed KËk ÌbLw„

RwiwËZk ciêxhx£K kwRdyxZ gwb xbËt AwiwËbk kwRdyxZk MYZËìèk KwdËd K×oÖi Kxl oKl ÌfwUËg xK? kwRdyxZk kwLwËlkw MYZËìèk ekiwaêËRøwxZKw gwløxmqwt ‘þñyt xRpµw mwoËd kwLwk bÖkØp KwËR KxVd exkPt’Ìbgwk gÛZ xdËZ pËg„ Hkv:urÖ ugsgc:v k:vgnh  gŠg¬× ÌmL iÖxRgk kpiwd bx«Z kwRwKwkËbk qiw Kkwk eËkk NUdw oiÔp Awikw ogwB Rwxd„ BxZpwËok AwËlwËK xVK ÌZixd xgRt Ìod oÖbÔk KYêwUK ÌaËK GËo gwvlw bLl KËk xdl Ggv gxpkwMZ Ìod kwRwkw Ìj Pwkm gQËkk ewl owiÛwËRøk oibmyê ovÆÚxZ I eÞPxlZ Ìg#¦cËiêk xgËlwe NxUËtÌQ„ gwOwlyk iÖL ÌaËK gwvlw hwnw ÌKËr xdËt D£k hwkZyt ovÆÙxZ Zìè PwxeËt xbl„ glËZ ÌMËl oiwR RygËdk I gøx£ß RygËdk ogê¢ ZLd gÛwÊY AwxceZø„ xdeyxrZ iwdgwZôwk RtMwËd iÖLxkZ GB Pjwê†Ëlw„ gwOwly oiwËRk GB KkØY Qxg ËbLËZ ewB 33 dv Pjwêt„ ”UwlZ Ìiwk Nk d^wxp erËgoy„ pwryËZ hwZ d^wxp xdxZ AwËgmy„ Gk iwËd, xdR xUlwk Dek Awiwk Nk„ eÞxZËgmy ÌdB„ p^wxrËZ hwZ dwB, AaP xdZø qÖxcZ„” Ìod kwRZò iwËd eÔgê ewxKþæwd KYêwUËKk gÛwÊYøËbk AcyËd gwvlw, xdR gwohÔËiB ekgwoy KËk xbËtËQ gwOwlyËK„ BxZpwËok GB A¬Kwk jÖËM ZgÖ gwOwly bÖpwËZ Adìæ oioøwk ewak oxkËt RygËdk jw¢w ea cËk p^wUËZ ÂkØ KËkxQl AdøZk AwËlwk lËqø„

 Kwiw¬ AZøwPwky RwiwZ cËiêk Ìlgwocwky LÖdyPË¢ßk dwËUk †kØ pËt I Z£òwgcwtK okKwËkk KwËQ eÔRdyt eÖËkwxpZbl - Ìcwtw Z×loy ewZw„ ciêw¬Ëbk iwxftw P¢ß Rwxbb AwlKwtbw op AËdK RŠy ovMVd XwKw, P›MÞwi I xoËlU Ìkl ÌÄmËd Ìgwiw xgËüfwkËYk iwcøËi RdMYiËd AwZvK oÙxÅ KËk kwRdyxZk xovpwod bLl Kkwk þñËeí xgËhwk„ KwkY  AwiwËbk ÌbËmk  ”owixkK mwoKMY kwÅÛËbÛwpy (pwBËKwËUêk kwt)” pËt xgGdxe I RwZyt bl ÑZky KËk RwiwZ ÌaËK hwrwËU ÌdZw ovMÞp KËk kwRdyxZk iodb bLl KËk bÖdyêxZk xgngÙq ged KËkd„ owËgK eÞcwdiìèy ÌmL pwxodwËK eÖxlm xbËt Aeiwd Kkwk dwUËK ÌMÞfZwÌkk dyl dKmw ÑZky Kkw pt„  AwR bÖdyêxZk xgngÙq xgGdxe ohwËd¢y I owËgK eÛcwdiìèyk gwohgd AwR I KøwëUdËiËëUk ÌhZËk ÌkËL xK hwËg Z£òwgcwtK okKwk bÖdyêxZ gc gwþægwxtZ KkËgd? 

hwnw AwËëbwlËdk ek gwvlwËbËm BxZpwËok AxgâQdí cwkw eÞgpiwd, ZgÖ AwR  bÖgêÙ£ I lóeU jÖ¦wekwcyËbk xgPwk dw pgwk Kwkd xK? BxZpwËok oÔ¢ xgËmönËY ÌbLw jwt Ìj cËiêk dwËi dk dwky pZøw, RwiwËZk AiwdxgK AZøwPwËkk xgPwk gwvlwËbm okKwkËKB KkËZ pËg„Ëg#¦ ewl kwRËZòk eZËdk jÖËM Ggv gÛwÊYø cËiêk eÔdkؤwd KwËl Axþÿk NUdw PwéËløk §wkw Pél Ìod giêd kwËÄÛk eÞgl AwxceËZøk ËeÞqweËU PjêweËbk Rdô AwcÖxdK MYZwxìèK AxcKwËkk ÌixdxfËÄw xpËoËg„ Gk iËcø xdxpZ kËtËQ gwOwlyk ogêeÞai MdZËìèk gyR ‘gwK þñwcydZwk AxcKwk’„ gwvlw hwnwk eÞai ‘xgeögy xidwk’„ Ìg#¦ Kxg I owcKMd xgeÖl eÞšw I q×kcwk Ìg#¦bmêd eÞËtwM KËk idÖnøËZòk DËdôn xgKwËm PjwêeËbk (8i - 12m mZw²y) GK GKxU KxgZw kPdw KkËZd„ iwdÖËnk Ìbm iwdÖËnk iËdkB oÙxÄ„  

þñËbËmk ÌM#kËgwRòl iwZÙhwnw kqw Kkwk Rdø XwKwk kwReËa gwtwËdík GK×Ëm ÌfgÛØtwky ewxKþæwdy eÖxlËmk †xlËZ eÞwY xbËld kxfK, owlwi, gkKZ, Rgµwk op AwkI AËdËK„ xdËRk iwZÚhwnw I ÌbmËK þñwcyd Kkwk ek gwOwly xgËmðk oKl RwZyk iwZÚhwnwËK mÛ¦wk AwoËd gowËZ ÌPËtËQ gËl Aik GK×Ëm AwR RwxZoáN þñyKÚZ AwìæêRwxZK iwZÚhwnw xbgo„ hwnw AwËëbwlËdk HxZpwxoK ÌmLËrk o¬wËd Bpw I GB eÞoËŠ xgËmnhwËg DËlöLËjwMø Ìj, Awikw ‘Ëg#¦ PjwêeËbk’ o¬wd Ìelwi AwR ÌaËK mZgnê AwËM„ 1907 LÙÄw˲ ÌdewËlk kwRbkgwËkk eÖ^xamwlwt eÞwPyd ew«Öxlxek o¬wd (1907 - 2007) KkËZ xMËt ipwiËpwecøwt pkeÞowb mwþèy iËpwbt D£ß Ëg#¦ PjwêeËbk ikiy ovMyZ†Ëlw AwxgÆwk KËkd Ggv hwnw AwËëbwlËdk AwËlwËK Pjêweb o¬wËdk ( 1907- 2007) mZgwxnêKy „  

gÛwÊYøgwËbk iwxftwP袧 RwxZËhb eÞawt odwZd cËiêk iþæK xg¢ßt KËk MYZwxìèK Ìg#¦ciêËK ÑgxbK gÛwÊdMY cµvo KËk„ AcøweK pklwl kwt Z^wk ÌlLw ‘PjwêMyxZ’ MÞËìÿk bmi eÙÅwt xlËLËQd, ‘ciêËKwlwpËlB gwvlw owxpÌZøk eÖxÄ I xgKwm„ hwkËZB Awikw ÌbLËZ ewB gÛwÊYø cËiêk oËŠ eÞxZ§xëbZwt ewxl owxpËZøk Duex£„ xpëbÖcËiêk oËŠ ovNËnêk fËlB Ìg#¦ ciê hwkZ pËZ xgZwxkZ pËtxQl„ Kwkd kwRÐdxZK ÌiwpwâQdíZw gwvlwËbËmk ÌodwdwtKËbk bÙxÅËK ex‰lZwk AwgËZê xdËqe KËk„ gwvlwËbËmk Ìodw dwtK gw eÞcwdiìèy op Ëbm mwoKMËYk id qiZwk kËok p^wxrËZ WÖg xbËl Ìbm I RwxZ cµvo pËt jwt„ ËhwËUk iwcøËi MYZËìèk f×l ÌfwUËl RdZw oiwR ÌaËK owóeÞbwxtKZwk Axhmwe ÌaËK  kwRÐdxZK exkËgËmk owaêKZw LÖ^ËR ewËgd„

ËlLK Go gr×tw, Kawxmùey, xgxgcMÞìÿ eÞËdZw Ggv eÞgwoy KlwxiÅ „