BxZpwËok AwËlwËK Aw’ lyËMk x§PwxkZwk SlK

Ëowdw Kwxìæ gr×tw

Aw’lyMËK gwvlwËbËmk mwxìæKwiy RdZw gŠg¬× ÌmL iÖxRgk kpiwËdk DbwkZw I RdxeÞtZwk KwkËd xdËRËbk bl iËd KËk„ xdtxZk xdÅ×k AxhmwËe ÌbËmk ovLøwlNÖkw ÌjB Aw’lyMËK xdËRËbk kqK gËl RxrËt cËkxQl ÌoB Aw’lyM AwR hqËKk AwoËd xgkwRiwd„  gwvlwËbm ovgwb xixWtwt iÖx£ßjÖ˦ ÌPZdwk iÔËl K×VwkwNwZ KËkËQ Aw’lyM mynêK ovgwbxU eËr Pjwêeb jÖËMk Kaw iËd eÌr ÌMl„ iËd pt bÛØZ gblwËâQ bÖxdtwUw„ eÖkwËdw xgmðwo UËl ÌMËQ„ eÖkwËdw HxZpø Ggv Awbmê ÌhËŠ eËrËQ„ Rygd K×kØËqË¢ bÖgêlZwk þÿwd ÌdB„ ciê I kwRdyxZk AZøwPwËk xgedí iwdgZw bÖ:ÌLk bpËd KkÖd ÌkwbËd xZËl xZËl Zwk qt pËZ PËlËQ„ ÌmL pwxodw Aw’lyËMk owËa ÌLlwfËZ iRxlËok Ìbtw e^wP bfwk iËcø kËtËQ AwËliËbk fËZwtw AxcKwk bwd, KIxi iwbÛwow odËbk þñyKÚxZ, gwþægwtd Kkw Ggv K×kAwd, I mxktZ xgËkwcy ÌKwËdw AwBd eÞdtd dw Kkwt odb eË¢ þñwqk KËkËQd„  GB eÞoÌŠ BpwI xgËmnhwËg DËlöLÌjwMø Ìj, AiÖoliwd AwRËKk gwvlwÌbËmg kwÅÛexZ pËZ ewkËgd   dw  ÌKd? Ìg#¦ ovLøwMxkÅ awBløwË«k gZêiwd Ìodwgwxpdyk ÌodwexZ owixkK mwoK Ìowdxa gÖxdtwkwZxMd GKRd iÖoliwd„ ogêKwËl Ìg#¦cËiêk Awbmê oKl iwdÖËnk oiwd AxcKwk xgbøiwd„ Aw’lyM I xK ÌLlwfËZ iRxlËok hËt ÌoB Aagê kwRw lqd ÌoËdk iZ ÌbËmk  ÌKwxV ÌKwxV RdZw ÌQËr ewxlËt xMËt xgKÚZ kwRÐdxZK lwlowk xmKwÌk ’ovxgcwËdk ciêxdkËeqZwËK ’LÖd KkËg?

 ËLlwfËZ iRxlËok ÌhwËUk D¥wiZwt Aw’lyËMk SlK xbLlw jw„ Ìi#lgwbykw gwvlwËbËmk kwRÐdxZK mx£ßËK pwËZk iÖËVwt kwLËZ Aw’lyËMk ÌeËV XÖËK eËrËQ Ggv gwvlwËbm ÌaËK ovLøwlNÖËbk cµvo Kkwk kwþæw exkÆwk pËt ÌMËQ„ GhwËg eÞwt pwRwk gQk AwËM Ìi#lgwby xpëbÖ kwRw op gÛwÊd iwxftw DeipwËbm ÌaËK Ìg#¦ËbkËK cµvo KËkxQl„AwR gÛwÊYøgwbykw xpëbÖËbk kwi ixëbk eÞxZÅw Kkwk iwdËo 1992 owËl 6B xWËo¹k hwkËZk xgËRey gwgxk ioxRb cµvo KËkËQ„ eÞoŠZ: BpwI DËlöLËjwMø Ìj, 2200 gQk AwËM oiÛwU AwËmwËKk iÙZÖøk mZgnê eËk ekgZêy Ìi#jêoiÛwËUk ÌodwexZ eÔnøxi¢ hwkZ ÌaËK Ìg#¦cËiêk iÔËlwuewUd KkËZ idÖþôÙxZ kPdw KËk xpëbÖcËiêk xdjwêxZZ “bxlZ” ÌmÛYyk oÙxÄ KÌk iwdxgK AxcKwk og gÛwÊËYkw ÌKËr Ìdt„  2001 owËl  dwdw Awfowdw xdËt AwlKwtbw I ËlËWd gwxpdy iËdk emÖËK cµvo dw KËk AwfMwxdþæwËd gwxitwd ewpwËrk gÖ¦iÔxZê cµvo KËk eki KkÖdwit AwlöwËpk KZ KwËQ jwËg Zwk dxZRw Awikw ogwB ÌbLËZ ewxâQ„ ÐgšwxdK WwkDBd Gk g£ßËgøk oËŠ idþæZò xixmËt ÑZky pËtËQ xggZêd gwby owBËKwlxR, MËgnYwk GK gr mwLw„ gÛwÊY bxlËZ iwdxoKZwk fwkwK GLwËd ÌdB„ gÛwÊY oiwËR bxlZMY eYø Qwrw Awk xKQÖB dt„

xpëbÖ gwÛÊYøgwby oiwR ÌdZwMY NËk-gwBËk ËgbxgËkwcy Ìg#¦cËiêk ZygÛ xdëbwt iÖLxkZ xQl Ggv 830 LÛyÄw² ÌaËK 966 LÛyÄw² ejêìæ Ìg#¦gÌck xdiiê AZøwPwËkk oxP¢ bxll xgkwRiwd Ìg#¦PjwêeËb„ BxZpwo gwk gwk xPkìæd oËZøk eÔkYwgÙx£ KËk ÌNwnYw KËk, “oZø ogêbw Rt lwh KËk„” ZgÖI Ìlwh lwlow AZøwPwk Ggv dkpZøwk dwi ciê dt„ K›k gÛwÊYøgwby RŠy xpëbÖ ÌdZwMËYk owËa  kwRw lqd ÌoËdk ÌodwexZ Ìlwhy plwtÔc ximÛ op owiþæ pxkËoÌdk P×x£ß pËtxQl Ìg#¦ pZøwjËšk iwcøËi gwvlwËbm ËaËK ÌgbxgËkwcy Ìg#¦cËiêk xgËlwe owcd„ dwËUk †kØ plwtÖc ximÛ Awkg ovÆÚxZk exkxPxZËZ RÐdK eyËkk gYêdw xbËZ xMËt ”ÌmL ÂËhwbtw” dwiK gB kPdw Kkwk Kwkd, D£ß oit I oÖËjwMËK ÑgxbK ohøZw xgËkwcy Ìg#¦ciê cµvËok KwËR lwMwËZ„ ZLd gLxZtwk xLlxR gwvlw Aw¢ßiY KËkd„ gÛwÊYiwxftwk D£ß HxZpwxoK nrjìè ÌaËK iÖx£ß ÌeËZ gwvlwk AxcKwvm Ìg#¦MY Bolwi ciê MÞpY KËk„ mIKZ Awxlk ÌlLw ”bÖûKwËlk xbgwxdxm”ÌZ eËrxQ, “iÖiÔnê Ìg#¦xhq× ÌPZdwëbËK ÌUËd GËd eÞŒxlZ AxMíK×Ë« xdËqe Kkw pÌl AwKwËm ewxKËt DËV K׫xlKÚZ c^ÔËtw„ mIKZ Awxlk “eÞËbwËn eÞwKZÚRd” mynêK DedøwoB ÌKgl dt, pwRwk pwRwk gQk cËk owiìæ pxkËod Awk gLxZtwËkk ËNwrwk q×Ëkk AwNwËZ I ZËlwtwËkk eÞËqeËd eÞwY xbËtËQ gËŠk KZ K×oÖi, ÌWwiky, Awk AgÖS xmÂkw, Ìg#¦xhq× ÌPZdwëbkw„”

AdìæKwËlk Axhmwe ÌaËK kqw ÌeËZ Ggv bxlZËbk xdkwe£wk þñwËaê W: Aw˹bKk 1956 owËlk 14B GxeÞl hwkËZk dwMeÖk mpËk e^wPlq bxlZ xdËt Ëg#¦ciê MÞpY KËkd„ Ìg#¦ciê MÞpY Kkwk ek W: Aw˹bKk ¢ßËi MrËZ ÌPËtxQËld ekþekËK A^wKËr Ìg^ËP awKwk oiwR, xgmðÐi¢y I hwËlwgwowt GK ÌbmKwl„ Awk AwR Awikw ipwkwÄÛ okKwk bxlZËbkËK AZøwPwk Kkwk AekwËc RwMkY ÌbLlÖi, 30Ìm dËh¹k 2006 owËl g˹ ipwdMkyk RdRygd xgejêþÿ  Ggv ow¬ø AwBd Rwky„  xpvow Ddô£ xgËmð AwR hwgËZ AgwK lwËM Ìj, ÌK gËlËQ iwdÖn AiÙËZk oìæwd gw “Awmkwf×l iÖKlÖKwZ”„

gwvlwËbËmk RdowcwkY iËd KËkd, RwiwtwËZk xgËkwcyZw KkËZ xMËt oiPxkË¢k oËŠ PÖx£ß Kkw PÔrwìæ dyxZpydZw Ggv iÖx£ßjÖ˦k ÌPZdwk iÔËl K×VwkwNwËZk owxil„ HxZpwxoK oÔË¢ KYêwUËKk Ìod gvËmk kwRmx£ß gÛwÊYøgwËbk nrjËìè gwvlwËbm Aw¢ßiY KËk xpëbÖcËiêk eÔYkؤwd KkËZ Ìg#¦ ewl kxRËZòk Agowd pt„ BZøgoËk gLxZtwk xLlxR gwvlw Aw¢ßiY Kkwk KwËl lqd ÌoËdk ÌodwexZ plwtÔc ximÛ I Zwk opËjwMy pxkËod Ìg#¦xhq× Ggv Ìg#¦ RdZwËK xdmvohwËg pZøwk Kaw Kawxmùey mIKZ Awxlk kxPZ Dedøwo “bÖûKwËlk xbgwxdxm Ggv “eÞËbwËn eÞwKÚZRd” mynêK Dedøwo§Ìt„

GhwËg kwRdyxZk owËa ciê xiËl xiËm GKwKwk Ggv kwËÄÛk Q¢Qwtwt kwRdyxZk nrjËìè gwvlwk iwdÖËnk eÞwY dwËmk k£ßþíwZ ewlw BxZpwo Awk KZ ËbLwËg gwvlwËbmËK? ewxKþÿwd ZawKxaZ Bolwi kqwk Rdø gwvlwËbËmk x¢mlq iwdÖn pZøw KËkËQ Ggv bÖBlq iw-ËgwdËK cnêY KËkËQ„  hwkZyt oiwËR bxlZ gœ oþæw eYø gÌl D^P× RwËZk ÌlwËKkw AwRI iËd KËk awËK„ ZwB jLd ZLd Ìj ÌKwËdw Agþÿwk exkËeÞxqËZ D^P× RwËZk xpëbÖ RdMY bxlZËbkËK AZøwPwk pZøw cnêY Ggv oóex£ lÖËU Ìdt„ lÖªd pZøw dwky ewPwk I Agiwddw bÖdêyxZ bwŠw oìèwogwb jÖ¦„ iwdÖnB iwdÖËnk NwZK„ gÛwÊY iwxftw Ìg#¦ovÆÚxZit xo¬×ohøZw cµvo KËk ÑgxbK ohøZwt RwxZËhb eÞawk iwcøËi oiwR MËr Awewik RdowcwkËYk xK lwh p’l? oóeÞxZ RwxZovËNk GKxU xkËewUê RwdwËâQ, owkw eÙxagyËZ dÄ oiwËRk NÙYø dwky ewPwËkk ÌKëbÛ xpowËg hwkZ GLd GK d¹Ìk Ìe^wQwk ek iwdgZwk eÞwPyd hwkZyt HxZpø I ovÆÚxZ ÌKwawt pwxkËt ÌMl?

oóeÞxZ Ìewe Ìjwrn ÌgËdx«ƒ Bolwi ciêwgl¹yËbk KwËQ qiw ÌPËtËQd KwkY xZxd iwËS iËcø BolwiËK xgxâQdíZwgwby ciê gËlËQd„ AaP hwkËZk gÛwÊY oóeÞbwËtk ÌdZÚgÙëb iwdgZwk LwxZËk bxlZ RdËMwxÅk KwËQ xK qiw ÌPËtËQd? hwkZgnê ÌZw Aw¨ÖZÖËr Ìbm„ Ìj oiwËR PÔrwìæ bwxkbÛø Axmqw Ggv bxlZ RdMYiËdk Agiwddw kËtËQ, ÌoLwËd iwdgxcKwk AwoËg xK KËk? bxlZ oiwR Ggv dwkyRwxZËK Ðbdxëbd RygËd mÛ¦w KkËZ xmLËl ZËgB oiwËR iwdg AxcKwk xfËk AwoËg„

Rdô ÌaËK oKl cËiêk iwdg oìæwd, iÖoliwd, PwKiw, ewpwry gw bxlZ Awk gwÛÊËYk ixþæÆ Awlwbw dt„ZgÖI owiwxRK xiaøw RwxZËhb eÛawk ÌgrwRwËl ÐZky pt Aci iwdÖn Ggv D£i iwdÖn gw gÛwÊY ÑZky Kkwk Axhjwd„ HxZpwxoK bÙxÄËZ iwdÖËnk AxcKwk eÞoËŠ xdËRk cËiêk iwdÖÌnk ovzËM ekcËiêk iwdÖn gw bxlZËbk oËŠ gÛwÊYøgwËbk ÌKd Ìj owËe-ËdDËl oóeKê, ÌKd Ìj AwxgÆwËkk oËŠ GøwËR«wk ovNwZ g^wËc Nd Nd, Zwk eÞiwY pËâQ, hwkZkZí gwgw owËpg W: hyikwI Aw˹bKËkk Zeoøw Ggv owóeÞxZK LgËk„ jÖM jÖM cËk Ñgniø Awk gédwk xmKwk gËl xexQËt kËtËQ hwkËZk Qwxgµm ÌKwxU bxlZ RdËMwxÅ„ gÛwÊYiwxftw Ggv xpëbÖ kwRdyxZgybMY oxóixlZhwËg bxlZËbk gÖx¦ xgKwËmk oKl ea g¬ KËk Ìbt„ oiwd oÖËjwM xdËt ewpwry gw bxlZ oìæwËdkw gr pËZ ewkËl gÛwÊY gw iÖoliwd ÌQËlËbk oiwd ÆÖËlk ekyqwt hwËlw fl KkËZw„ ÌowRw Kaw, mwxkkyK MVËd gÛwÊY, iÖoliwd, RÖóiw, ovLøwlNÖ,  Ggv bxlZËbk ÌKwËdw ÌhbwËhb ÌdB„ gÛwÊYËbk xgmðwo, RËdô gÛwÊY Ggv bxlËZ Ìhb awKËZ gwcø„ ÌKd? G eÞËmík RgwËg xpëbÖ MÌgnËKkw ËM#ZigÖ˦k xgmðÑi¢y dw ÌiËd PËl jwd mÛyib hMgb MyZwk (18 Acøwt, ÌmöwK dv 41, 42, 46, 44)  RwxZËhb eÞawk ZË£ò, jwk iËcø gøwLøw ÌL^wRw pËt awËK hMgwd mÛyKÚËnäk RwxZËhb eÞawk xgPwk I xgËmönY„ Kwkd ËM#ZigÖ˦k eÔËgê ÑgxbK ohøZwk eÞxZÅwZw kwRw BëbÛ  eÞwÐMxZpwxoK Ìg#¦ ovÆÚxZit xo¬ÖohøZw cµvo KËk ÌbgZw pËtxQËld„ 1971 owËlk 25Ìm iwËPê ËRdwËkl Btwxptw LwËdk ewK Ìodwgwxpdykw x¢mlq gwOwxl pZøw jËšk iËZw BëbÛkwRwk ÑgxbK Ìodwgwxpdy (1) mZ§wkjÖ£ß eÞþæk xdxiêZ iËpË™wbwËkw Ggv pk¯w op mZ mZ xo¬ÖohøZwk dMkyoiÔp hþôowu KËkxQl„   (2) gëby kwRwËbk kwdy I eÖkdwkyËbkÌK MYcnêY Kkwk xdËbêm xQl„ ewKgwxpdyk Ìbwok kwRwKwkËbk iËZw iìèbÛÄw ÑgxbK FxnMY BëbÛ kwRwk eÛmvowt xdËgxbZ eÞwd I ogêbw BËëbÛk Rt Kwidw  KËkd„ ÑgxbK ex«ZMY eËk kwiwtËdk AËjwcøwKwË«k 32 dv ÌmöwËK, ”gÖ¦ ÌPwk Ggv Ìg#¦MY dwxþæK,”- gËl hwkËZ Ìg#¦ciêËK xZËl xZËl cµvo Kkwk Kaw BxZpwËo xgbøiwd„ 

GB KwËlk AxhcwËdk GKxU m² -  eÞxZËjwMyZw „ eÙxagyUw ÌkoËKwoê, cËiêk xVKwbwk p’l ÌNwrw„ oItwk - Ìi#lgwbyk DuKU AwKwáLw„ lqø - kwRxovpwod, Aaêxg£, eÞxZex£ Ggv LøwxZk Rdø xdËRk gw blyt AwbËmêk iþæK xgx¢ß KËk ÌlwËhk PxkZwaê owcd Kkw„  Aw’lyM Zwk AZyZ BxZpwo ÌaËK xgQÖB ÌmËLxd„ KwkY cËiêk dwËi GK xdlêŒ þñwaêekZw AwR gwvlwËbmËK MÞwo KËkËQ„ xgmðKxg kgyëbÛdwa VwK×Ëkk hwnwt, “gËYê gËYê RwxZËZ RwxZËZ Aexg¢ ÌhbgÖx¦k xdÅ×kZw, bÙsZw, cËiêk dwËi ex‰l KËk Z×ËlËQ ckwZl„ ekþek xpvowk ÌPËt owvNwxZK ekþek NÙYwt iwdÖn GLwËd eËb eËb AeiwxdZ„” pwRwk gQk AwËM PjwêeËbk jÖM ÌaËK cËiêk dwËi gÛwÊYøgwb gwvlwËbËmk Ìg#¦ËbkK cµvo KËk kwRdyxZk fwtbw lÖËU xdËtxQl„ Ìg#¦cËiêk Dbwk xgmðÐi¢yk D£kwxcKwk PjwêeÌbk eÞxZxU m² AwiwËbkËK ÌfËl Awow ciê I kwRdyxZk AZøwPwËk xgedí iwdgZwk Kaw þôkY KxkËt Ìbt„ oKl cËiêk iÔlKaw, ”Rdi xgËmðk ZËk, / ekwËaê Kwidw„”

ËlLK Ìowdw Kwxìæ gr×tw Kawxmùey, Ìg#¦ iøwMwxRËdk op oóewbK, eÞgwoy owvgwxbK, ËixWËUmd iwÄwk, D£k AwËixkKwk LøwxZiwd xgmðmwxìæk MÞìÿKwk Ggv RwxZovËN xgmðËg#¦ obk b®Ëkk eÞw£ßd eÞxZxdxc „