RwxZk xeZw gŠg¬×k k裧 kwOwËdw pÕbt gwvlwËbm

Ëowdw Kwxìæ gr×tw

AwR RwxZk xeZw gŠg¬×k 32Zi mwpwbwZ gwxnêKy„  Mhyk nrjËìèk Rwl kPdw KËk GËbËmk kwRwKwk op ht‰k ËeÞZwZôwkw xiËl ÌkwipnêKk ÌgbdwxgcÖk 15 AwMÅ 1975 owËlk GB xbËd ciê xdkËeqZw op RwxZk xeZw gŠg¬× ÌmL iÖxRgÖk kpiwdËK oexkgwËk pZøw Kkw  pÌtxQl„ id gËl,  ”GËdxQËl owËa KËk iÙZ×øpyd eÞwY, ikËd ZwpwB Z×xi KËk ÌMËl bwd„” gyhuo ogêhÔK kwRwKwk p’l gwOwly RwxZk xgnwb xo¬×k Duo Ggv AwiwËbk AwRËdôk GK Axhmwe„ ZwB pÕbt gwvlwËbÌmk K˪ cµxdZ pt, ”id jxb gŠg¬× owËR/ hwMø Awiwk kwRwKwk„” kwRwKwk op kwwÄÛÌbÛwpy owixkK ÌdZwMËYk iMR ÌcwlwBËtk bËeê gwOwly RwxZk þñwcydZwk AxþæZò Lgê pBl ÌKd? 

oÖeÞyi ÌKwËUêk b«wËbËmk ek ËKwd owpËo AKÚZš  AiwdxgK I RwiwtwZ iwKêw gZêiwd Z£òwgcwtK okKwk gŠg¬× Kdøw ÌmL pwxodw ItwËRbËK KwkwMwËkk Ìl#pKewËU gëby KËk ÌkËLËQ? ZwB ÌbËm-xgËbËmk gwOwlyk K˪  xgËbÛwpy Kxg dRkØl BolwËik Mwd cµxdZ pt, “IËk I ewMlw Ìhwlw /  ÌbËk Ìb eÞlt Ìbwlw, Mwkb†lw, / ÌRwk Ìo cËk p^øwPKw UwËd„/ iwk p^wK Ñpbky p^wK / K^wËc Ìd bÖëbÖxh XwK / WwK IËk WwK iÙZ×øËK RygdewËd ...lwxa iwk hwŠËk Zwlw / jZog gëbymwlwt / Aw†d Ròwlwt / Aw†d Ròwlw Ìfl Dewxr„”  G eÞoËŠ BpwI DËlöLÌjwMø Ìj, gŠg¬× Kdøw eÞw£ßd eÞcwdiìèy ÌmL pwxodw I AwItwiy lyM AwiwËbk gwOwly RwxZk oóeb„ og iwdg oìæwdB oÙxÄk Ìokw ogêËmÛÅ Ryg„ eÞËZøK iwdÖËnk GKUw xdRþñ hÖgd AwËQ„ iwdÖn xdËRk hÖgËd xdËRB oiÛwU„ ÌoB hÖgËd xgPkYKwky Adøwdø gwxoëbwkw ewmðê Pxk¢iw¢„ cËiêk ÌbwpwB xbËt iwdg oìæwd pZøw AiwdxgK„ KwkY q×bÛ iwxUk eÞbye KZU×K×B gw AwËlwxKZ KËk! G ÌKwd ggêkZw? 2001 owËlk 21Ìm AwMÅ ÌmL pwxodw I AwItwiy lyËMk oiwËgËm ÌMÞËdW iwkwk dk dwky iwkwk xgPwk AwRI ptxd„

PjêweËbk jÖM ÌaËK gwOwly ipweÞwY ÌdZwMY gÉ PrwB-DukwBk iËcø xbËt Ggv nrjËìèk bÖËhêbø eÞwPyk xgbyYê KËk  oiwËR oZø eÞxZÅwt xdËgxbZ eÞwY„ GKxU MYZwxìèK kwËÄÛ ‘GB og iÔsóöwd iÖËL xbËZ pËg hwnw, / GB og mÛwìæ ÂÆ-hMí gÖËK cµxdtw Z×xlËZ pËg Awmw’ xdËt Ìbm I bËmk iŠl owcd Kkwk AxcKwk xK RwxZk xeZw gŠg¬×k xQl dw? 1972 owËl ixZDk kpiwd xdjwiy I Zwk bl gwOwly gÖx¦RyxgËbk pZøwjš Ìmn Kkwk ekI DMÞ owóeÞbwxtK BolwiyK bl†xl Ìlwh lwlowËK cËiêk dwi xbËt GLd RwxZk xeZw dw gËl þÿexZ gËl RŠy mwod KwËti KkËZ Pwt„   

oÖbÔk AZyZ ÌaËK ciyêt Ìi#lgwbyk pwËZ iwdgZwk lw˜dw NËUËQ„ BokwBËlk cËiêk xVKwbwkËbk pwËZ hMgwd jy KÔmxg¦ pItwk ek oZø AwRI xgkwRiwd„ AwMkZlw nrjìè iwilwk ekI gŠg¬× ÌmL iÖxRgÖk kpiwd gwvlwËbËmk eÞxZÅwZw Ggv RwxZk xeZw„ gwOwlyk id xokwR owËR, hwMø iykRwfk I iBZøw kwRwKwk„ xK ximk, xK Pyd, xK hwkZgnê ogê¢B iwdÖËnk iwdgZw Ggv þñwcydZw cËiêk xVKwbwkËbk I eÖËkwxpZZËìèk AiwdxgK iøwxRËKk KwËQ ejêbþæ pËtËQ„ xKìç oZø ogêbw Rty I gwOwly gÖx¦RyxgËbk KwËQ DMÞgwby ÌiwlöwËbk ekwRt oÖxdxúPZ„  

GB exkËgm GKxbÌd ÐZky ptxd„ Gk xeQËd GK Mhyk nrjÌìèk x§RwxZ ZË£òk BxZpwo kxPZ pËtxQl 1975 owËlk ÌMwrwk xbËK ovxgcwËdk 66 dv AdÖËâQËbk GKxU DeAdÖËâQb 122 AdÖËâQb xglÖ® Kkw pËtxQl jwk fËl ewxKþæwËdk bwlwlkw ÌhwU ÌbItwk oÖËjwM ÌeËtxQl„ GB eÞoËŠ Bpw DËlöLËjwMø Ìj, GKw£k owËl ixZDk kpiwd xdjwiy I RwiwËtZ Bolwxi §wkw ovLøwlNÖ  I iÖx£ßgwxpdy pZøwk eÞËkwPdwk gÉ ovgwb I blyt iÖLe¢ AwËQ„ ÌRdwËkl xRtwk kwRZò KwËl ewgêZø P›MÞwËi PwKiw, Ìgwiwv op ovLøwlNÖ oóeÞbwtËK pZøw, cnêY, AZøPwËk iÖoliwd gwdwËdw ÂkØ pËtxQl QËl, gËl, KËl I ÌK#mËl„ xbËdk ek xbd Mhyk AkËYø PwKiw ÌiËtËbkËK cËk cnêY KËkËQ Ggv iÖoliwd ciê Agl¹Ëdk Rdø gwcø Kkw pËtËQ„ AËdK ovLøwlNÖ AZøwPwk opø KkËZ dw ÌeËk hwkËZ ewxlËt ÌMËQ„  GLd ewVËKk eÞmí, gwvlwËbËm AiÖoliwd pËt RdôMÞpY Kkw Ggv gÖx¦Ryxg pItw xK Aekwc? Bolwi ogêKwËlk  oKl iwdÖËnk Rdø oZø I oÖëbËkk owcdwk etMwi„ BolwËik xgmðiwdgZwËK hÖËl xMËt dÄ kwRdyxZk bÖÄ ixZDk kpiwd xdjwiyk bl op cËiêk xVKwbwËkkw gwOwly Kxg I ÌlLKMYËK iÔkZwb ÌNwnYw KËkËQ„ 

Pjêwt iwdÖnËbk iZ AwR I Mkyg iwdÖËnkw ovowËkk þñwhwxgK oÖL-xglwo, ÌhwM I Awdëb pËZ gxéZ„ gŠg¬× I iÖx£ßgwxpdyop Zwkw xbËtËQ eÞP×k xKìç ÌeËtxQ xK? oiwËR cËiêk xVKwbwËkkw ZwËbk ÌPwËLk RËlk xpËog Ëbtxd„ ZwB Zwkw oiwRgxRêZ, ÌhwMxglwo gxéZ„ gxéZ ogêpwkw iwdÖn ZwB AwmÛt L^ÖËRËQ ÌmL iÖxRËgk hwnËY Ggv gÖx¦RyxgËbk ÌlLwk iwcøËi„ oiwËRk iÖxÄËit kwRdyxZxgbMY I cxdkw DâPxmLËk gËo oiþæ ÌhwMxglwo ÌhwM KËkËQ„ Awk bÖ:LyËbk ÌmÛYyËZ PlËQ xdbwkØY Ahwg, bwxkbÛ, q×bw, eyrd, ÌmwnY, gRêd, jìèYw I iÙZ×øh GLdI ogê¢ Ñdkwmø-ÐdkwRø„

gZêiwd KwlI PjêweËbk ÌfËl Awow xbËdk iËZw ¢ßwxìæKwl„ AwRËKk  gwOwly oiwR ÌmwxnZ, xdeyxr, lwx˜Z I ewxK bwlwkËbk §wkw AeiwxdËZk oiwR„ Ñdkwmø, ÑdkwRø, Ahwg I bwxkbÛ oiwËRk ogê¢ QxrËt AwËQ gËl PjêwKwkËbk iËZw AwcÖxdK gwOwly ÌlLK, owvgwxbK, KxgËbk ÌlLwt, ovgwËb I KwËgø þñwhwxgKhwËgB GKUw Ñdkwmø I ÂdøZwËgwc kÕe ÌetËQ„ G KwkËYB PjêwowxpËZøk iZ AwR ogê¢B GKUw KkØY Ìgbdwk Z×xi ÌK? exkxþÿxZËZ AZøìæ iiêwpZ pËt iËd eËr Kxg mwioÖk kwpiwËdk GKxU xgLøwZ KxgZw Ggv ewVK D£ß KxgZwk iËcø L^ÖËR ewËgd Z£òwgcwtK okKwËkk gwþægxP¢:

‘Ëp ewK-ekItwk xbMwk, Ìp xgmðewlK,

Awexd AwiwËk lpiwt,

GKRd Z×ËLwr kwRwKwk KËk xbd„

ËZlw iwawt ÌZl XwlËZ ewkËgw Axgkl,

MxkËgk Mxkgy KwËti xPkxbd Awk

iÖx£ßËjw¦wËbk rwËtk Pwirw xbËt

WÖMWÖxM gwxdËt ÌdËP ÌgrwËgw xbxMðxbM

Awk ogwk dwËKk Zlwt

GKxdÅ NÖdËewKwk iËZw Apxdêm

K×Ër K×Ër LwËgw kwËÄÛk KwVwËiw AgKwVwËiw’

okKwËkk kwR†kØ AZøwPwky iBZøw kwRwKwk I cËiêk xVKwbwËkkw xiËl eÖxlmËK Ìhrw gwxdËt iwbÛwowËK Zwk ewËek Køwóe KËkxQl Ggv oxZøKwËkk Bolwi ciêËK pwBRøwK KËk Zwkw xdjwiy iwêKw gwvlw hwBËtk BolwiËK ZwËbk Ìokw pwxZtwk KËk Bolwiy RŠyËbk GB xRNwvow I Ìb#kwZô ÌgËrB ÌMl AaP ÌKwd okKwk xdjwiyËK ÌMÛfZwk KËk dw ÌKd? xgMZ ÌRwU  okKwÌkk xgPwk AwR I ptxd, AaP ZwkwB  Bolwi eÞPwËkk dwi hwxŠËt g£ßÙZwt Ëfwtwkw ÌQwUwxâQl Ggv dwdwkKi xMxiK ÌbLwËt ewgxlKËK owìæòdw Ëbgwk ÌPÄw Kkwk ek GLd xdjwiy ÌKwd owpËo gŠg¬×ËK RwxZk xeZw dw gËl þÿexZ dwiKkËY im†l? 

kwÄÛxgšwËdk QwË¢kw oKËlB GKUw RdxeÞt m˲k owËa xdZwìæ exkxPZ„ Zw p’l, kwËÄÛk owgêËh#i qiZw„ ÌbËmk owcwkY RdZw gK cwxiêKËbk xPdËZ xMËt gwk gwk AËdKgwk hÖl KËkËQ„ ZwB cËiêk dwËi GKRd gÖx¦iwd AwËkKRd AËeqwKÚZ Aùe gÖx¦iwdËbkËK dkpZøw I BolwiËK pwBRøwK Kkgwk Rdø eÞËkwxPZ KËk “KwËfk pZøw” Ggv “xRpwËbk” dwi KËk gwvlwËbËmk gÖx¦Ryxg pZøwt ÌdËiËQ AËdKgwk„ gwvlwËbËm xK GLd Awxbgwoy op RdZwk iwdgwxcKwk AwËQ? ‘oiþæ iwdÖn þñwcydhwËg oiwd ijêwbw Ggv AxcKwk xdËt Rdô MÞpY KËk„ ZwËbk xgËgK Ggv gÖx¦ AwËQ„ oÖZkwv oKËlkB GËK AeËkk eÞxZ ¸wZÚZòoÖlh iËdwhwg xdËt AwPkY Kkw DxPu„” iwdÖn pËt ÌbËmk Awxbgwxo op iwdÖnËK Aeiwd Kkwk Kaw Ëj ÌKwd cËiêk mðwmZ gwYy dt„ 

AwiwËbk Aìæk ÌaËK iÖËQ jwËg xK ÌoB ht‰k 15B AwMÄ 1975 Ggv Ëgwiw iwkwk 21Ìm AwMÅ 2004 ÌMÞËdW iwkwk bÙmø! owkw gwvlwËbËmk iwdÖËnk xdkwe£wk g^wcdUwËZ grB AwlMw pËt ÌMl„ Awikw Ìj xgmðwo pwxkËt Ìfllwi! G AwiwËbk RwZyt qZ xKËo ÂKwËg? PwB AwËkw GK GKw£k„ GgwËkk ovMÞwi ÌpwK kwRwKwk cµvËok ovMÞwi„ GBhwËg dÄ kwRdyxZk gZêiwd Z£òwgcwtK okKwËkk AiwdxgK kwRdyxZk beê Awk KZxbd PlËg?

ËlLK Go. grÖtw xgxgc MÞìÿ eÞËYZw , KlwxiÄ Ggv iwdgwxcKwk Kiyê„