Rt gwvlwt jÖ¦wekwcyËbk pZøwjËšk xgPwk PwB

Ëowdw Kwxìæ gr×tw

 AwRËKk Âh ovgwb ”ciêxhx£K kwRdyxZ I jÖ¦wekwcyËbk xdgêwPd xdxn˦ BËlKmd Kximd GKiZ” (BË£fwK, A˃wgk 31, 2007)„ Kwkd  ciê I kwRdyxZ bÖËUw Awlwbw xRxdn„ ciêËK kwRdyxZ dwËi pwlwl KËk AwiwËbk RwZyt RygËd bÖ:ÌLk ipwoiÖbÛ kPdw Kkw pl„ þñwaêgwby oiwR oÙxÅk ÂkØËZ ciê MÞËìÿ  kwRdyxZËK odwZd RwxZËhb eÞawt þñyKÚxZ ÌbItw ÌMl„ eËk ciêËK mwoK ÌmÛYykw Aþè xpËoËg gøgpwk KËk owcwkY RdMYiËdk iwdxgK AxcKwk oiÔp ÌKËr xdËt jwgwk dwdw NUdw BxZpwËo xgkwRiwd„ cËiêk kËok p^wxrËZ kwRdyxZ KZ iRwbwk Zw ÌRËd ÂËd GKw£Ëkk pZøwjËšk K×LøwZ dwtK ÌMwlwi Awji ”ewxKþæwd xghx£ß I gwvlwËbm AhÖøbËtk xgnwbit Kwxpdy” mynêK cÔZêwxidwiw kPdw KËk Ëo ewxK iwKêw ciêËK gwOwxl RwxZ I ovÆÚxZ glwk xiaøw kPdwk oÔ¢ewZ Kkl 2002 owËl„ Gid xK dwdw nrjìè I xgKÚxZk KgËl MZ gQËkk 28Ìm A˃wgËkk ovNxUZ pZøwKw« LÖËdk bwt GxrËt og Ìbwn 14 bËl Dek xiaøw AwËkwe KËk GLd xhKxUi pËZ PwËPQ RwiwtwZ (BdxKlwg, 27 A˃wgk, 2007)„

RwiwËZk owóeÞbwxtK KwWê xgewËK Ggv oóeÞxZ ZwËbk AdøZi ÌdZw K×LøwZ Awly Awpowd Ìiwpwóib iÖRwxpËbk J¦ZøeÔYê g£ßËgø Ìbmgøwey eÛxZgwËbk Sr gËp ÌMËQ„  gZêiwd Z£òwgcwtK okKwËkk KwËQ ÌbËmk RdZw op Awikw ” iwdgZwk bÖB KwdKwUw xdlêŒ jÖ¦wekwcyËbk bÖdyêxZ I GKw£Ëkk pZøwjËšk xgPwk PwB„” Kwkd exg¢ Bolwi ciêËK pwBRwK KËk RwiwËZk RxŠkw ewxKþæwdy Ðodøgwxpdyk g¬× pËt GKw£Ëkk pZøwjš ÂkØ KËkxQl„  xbËdk ek xbd ANUd - N^Ud  eUytoyk bwgwËLlwt iËd pËâQ kwRÐdxZK nrjËìè gwvlwËbm AwKŸ xdixŒZ„ AËdKxbd ÌaËK AwiwËbk BxZpwËok ewZw k裧 WÖËg AwËQ„ AwRI iËd erËQ GKw£Ëkk ewxKþæwËdk ciêiwKêw A¬Kwk kwRdyxZk ÌRwtwËk ewKgwxpdy I Zwk Ìbwok þñËbmy kwRwKwk op Awlgbk P¢ß ovLøwlNÖ xdiêÔlKkY AekwËcI Aekwcy„   gwvlwËbËmk kwÅÛqiZw I MYZìè  dÄ kwRdyxZk bÖÄ RwiwËtËZk AcyËd dt„ Kwkd Ëj ÌKwd cËiêk eÖËkwxpZ  gw Ìiwlöw - iwxftwk nrjìè ÌaËK AwRËKk gwvlwËbm iÖ£ß dt„ gwvlwËbËm AwItwiy lyM op MYZËìèk gÖK ÌMÛËdËW xgcµþæ„ xbËdk ek xbd AwiwËbk gwvlwËbËm xpëbÖ, iÖoxli, Ìg#¦, LÙÄwd ixplwËbk Rygd xdËt ZawKxaZ cËiêk xVKwbwËkkw AiwdxgK xdjêwxZd PwlwËâQ„ Awk MYZìè MYZìè gËl kwÄÛexZ xdtxìèZ ËbËm ovgwb iwcøËi XwK gwxRËt ÌKwËdw lwh ÌdB„ LwËlbw-owCby I xdjwiyk mwod KwËlk AdwPwk, AxgPwk I gédwk xgPwk KËg ÂkØ KkËgd?  Awol xgPwËkk gøgþÿw dw KËk bÖdyêxZk iwxftw - P袧 kwRdyxZk iþæK xg¢ßt KkËld iwËok ek iwo„ 1947 owËlk 14 AwMËÄk AwËM ewxKþæwd dwËi ÌKwd ÌbËmk dwi eÙxagyËZ xQl dw„ ewxKþæwËdk RwxZk xeZw KwtËb Awji Ìiwpwóib Awxl xRdíwk bÙxÅËZ AwiwËbk pwRwk pwRwk gQËkk gwe bwbwk eÖkwËdw iwZÚhwnw ’gwvlw hwnw’ BolwxiK hwnw dt„   ewxKþæwËdk xo¬× eÞËbmËK pwlwl Kkw pl xKìç eÔgê gwvlwËK ciêwìæKkËd dwiwìæk KËk eÔgê ewxKþæwd KËk gwvlw ohøZw I ovÆÚxZk bÖ:ÌLk xbd kPdw KwËl cµxdZ pl, ” Ìj og gËŠËZ Rxdô  xpvËo gŠgwYy / Ëo og Kwpwk Rdô xddêt d Rwxd„” cËiêk RwbÖiìè xbËt RwiwxZ ZÆkMY ciêhykØ gwOwxl iÖolöyËbkËK KwgÖ KËk ÌkËL pZøwjËšk ewe ÌMwed KËk kwRdyxZk xovpwod bLl Kkwk þñeíhŠ pl xK? ewxK-eìyÿ RwiwxZkw ewxKþæwËdk lwl ioxRËb Kwkgwlwk xgnwb xo¬× kPdwk Kw« ÌbËL gÖSËZ ÌeËkËQ ”ewe gweËK I QwËr dw„”  AwiwËbk RwZyt idþæËZòk MhyËk xRdíwk x§RwxZZË£òk A¬Kwk bwmêxdK Awlöwiw  BKgwl I ipwZôw  Mwìcyk  Axpvow, Ìi#lwdw AwRwb, kgyëbÛdwa I dRkØËlk iwdgZwgwËb eÖËkweÖxk AwËlwxKZ  pËt IËVËQ„ Kwkd ciê dwiK owóeÞbwxtK (RwiwZ, xg ÌR xe, iÖoxli lyM, xmgËodw)  mx£ßoiÖËpk xgnb^wZ oiÔËl DeËk ÌflËZ pËg„

gwvlwËbmËK MwËtk ÌRwËk ËRwU okKwk I AwB. Go. AwB ewxKþæwËdk ( ÌhwËkk KwMR, RÖd 29, 2007, ”KlKwxV dwËr ewxKþæwd), AcyËd kwLwk nrjìè gwdwËdwk ekI GKw£Ëkk Itwk¢ßwBËik xgPwk xdþex£ dw KËk A†xìæ eÞmí xR^Ët xbËtËQ AwB.Go. AwB-Gk iËdwxdZ BolwxiK RŠy †xÅk oboøMY„ AaP AwËixkKwk eÞxZkqw ÌoË¢ßUwxk kwioz xfÀz ebZøwM KkËZ dw KkËZB RwiwêËdk AwbwlËZ Zwk xgkØ˦ BkwËK Itwk¢ßwBËik Rdø xgPwËkk bwgy Kkw pËtËQ„ okKwk ÌL^wR xdËlB ÌbLËZ ÌeËZd, D£ß AwB.Go. AwB-G iËdwxdZ ÌRwU okKwËkk oboøMY ÌKD xdR †ËY oboøeb ewd xd, ÌKwËdw dw ÌKwËdw hwËg BolwxiK RŠy I kwRwKwkËbk xMhz G« ÌUKz dyxZk eÙÅËewndw KËk ÌeËtËQd„ GBog eÞweKËbk ÌPpwkw†Ëlw xKìç dwdw ckËYk„ GidKy gwBËk ÌaËK ÌbËLI ÌgwSwk ÌKwËdw Dewt ÌdB, kwRwKwk op ewxKþÿwËdk ÌMwËtëbw ovþÿw AwB.Go. AwB-Gk KwËQ Kwk mykbwrw ÌKwawt KZUw xgxKËt xMËtxQl„ Kwk U×xe ÌKwawt g^wcw xQl„ cËiêk dwi xbËt AËdK gQk cËk pwRwk pwRwk BolwxiK RŠykw dwdw DewËt UwKw KwiwËâQ, LwËlbw-owCby I xdjwiy iwxftw AwiwËbk ovxgcwd Ggv pwBËKwËUêk b«wËbm dw iwdwk owpo KËkxQl ÌKid KËk?

GB exkËgm GKxbËd ÑZky ptxd„  Gk xeQËd GK Mhyk nrjËìèk x§RwxZ ZË£òk BxZpwo kxPZ pËtxQl 1975 owËlk ÌMwrwk xbËK ovxgcwËdk 66 AdÖËâQËbk GKxU De AdÖËâQb 122 AdÖËâQb xglÖ® Kkw pËtxQl, jwk fËl ewxKþÿwËdk bwlwlkw ÌhwU ÌbItwk oÖËjwM ÌeËtxQl„ GB eÞoËŠ Bpw DËlöLø Ìj, GKw£k owËl ixZDk kpiwd xdRwiy I RwiwËtËZ Bolwiy §wkw ovLøwlNÖ I iÖx£ßgwxpdy pZøwk eÛÌkwPdwk gÉ ovgwb I blyt iÖLew¢ AwËQ„ ÌRdwËkl xRtwk kwRZòKwËl ewgêZø P›MÞwËi PwKiw, Ìgwiwv op ovLøwlNÖ oóeÞbwtËK pZøw, cnêY, AZøwPwËk iÖoliwd gwdwËdw pËtxQl QËl, gËl, KËl I ÌK#mËl„ xbËdk ek xbd Mhyk AkËYøk PwKiw ÌiËtËbkËK cËk cnêY KËkËQ Ggv iÖoliwd ciê Agl¹Ëdk Rdø gwcø Kkw pËtËQ„ AËdK ovLøwlNÖ AZøwPwk opø KkËZ dw ÌeËk hwkZgËnê ewxlËt ÌMËQ„

Zbwxdìæd eÔgê ewxKþÿwËd ovLøwlNÖ xdiêÔl Kkwk lËqø pZøw, lÖU, AxMíovËjwM, ciêwìæ KkY BZøwxb KwR RwiwxZkw KËkËQ byNê dt iwo„ iÖoliwd dw pItw xpëbÖ, Ìg#¦ I LÙÄwd pItw xQl AËdK iÙZ×øk KwkY„ ËjLwËd ÌoLwËd eÖkØËnk gþè DËdôwPd KËk L^wxU iÖoliwd ekyqw KËkw pËZw Ggv iÖoliwd dw pËl GKiw¢ mwxþæ iÙZ×øb«„ iÖdZwoyk iwiÖd ” kwRwKwÌkk id”  dwiK gBËtk GKwdgµB eÙÅwt xlËLËQd, ‘eÞwt owZ-AwUËmw ÌlwKËK AwdÖÅwxdKhwËg iÖoliwd Kkw pt Ggv MkØ RgwB KËk ÌiRgwdy gw eÞyxZËhwËRk gøgþÿw Kkwk Rdø dgiÖoliwdËbk gwcø Kkw pt, ÂcÖ eÞyxZËhwËRk iËcø fËZwtw oyixg¦ awËK dw„ xeo KxixUk BâQwdÖjwty xggwpËjwMø iÖoxli KdøwËbk GKxU Avm KxixUk AdÖMZ jÖgKËbk gwxrËZ Z×Ël Ìbgkw gøgþÿw Kkw pt„ oiMÞ ÌbËm G kKi NUdwk eÞP×k eÞiwY ewItw ÌMËQ„ eÞoŠZ; 1905 owËl XwKwk gÖËK iÖoxli lyËMk Rdô Ggv ÌmËk gwvlw G. ÌK. fRlÖl pK owËpg HxZpwxoK lwËpwk ÑgVËK ewxKþÿwd eÞþæwg KËkxQËld Ggv ewm Kkw pËlw 23 Ìm iwPê 1940 owËl Ìj xbdxU AwRI “ewxKþÿwd xbgo” dwËi AxhxpZ Kkw pt„ gwOwxlkw ewxKþæwdy ÌdZwËbkËK xgmðwo KËk Lwl ÌKËU K×xik GËdËQ gwvlwËbËm„ 

eÞxZxdtZ eÞËPÄw PlËQ,  gwvlwËbmËK xeQËd ÌVËl xdËt AwËkK GKUw ewxKþÿwd gwdwËdwk Mhyk nrjìè„ xKìç oZø ogêbw Rty„ oZø I gwOwxl gÖx¦RyxgËbk KwËQ DMÞgwby ËiwlöwËbk ekwRt oÖxdxúPZ„ iBZøw kwRwKwk okl ciêhykØ gwOwxlk ÌPwËL iIbÖxbk ewxKþÿwd iwKêw BolwËik ËcwKw xbËt  iìèy pËtxQl gËl xK LwËlbwk owËa gwOwxlËbk Rygd xKËd xdËtxQl? RdZwk bkgwËk RdZwk okKwk AwoËg„ ÌRwU okKwk eÞcwd ÌgMi LwËlbw xRtwB xQl bÖdyêxZk eÞcwd KwkY I dwËUk †kØ„ Awgwk kwRdyxZk mZkx™ËZ ”ovxgcwd gc” KwÌgøk iprwt Awol bÖdyêxZ I pZøwjšKwky GKw£Ëkk jÖ¦wekwcyËbkËK   ÌMÞfZwk dw KËk Kbi Kbi kwRdyxZk e^wPwly kPdw ÌKd?  eÞmí pËâQ, AwR Qx¢m gQk gøwey kwRwKwkËZwnËY gwvlwËbm xK oxZøB ÌKwËdwhwËg lwhgwd pËtËQ? dw ÂcÖiw¢ lwhgwd pËtËQ A¬KwkiwKêw kwRwKwkËbk mx£ß?   fËl exkPt pËg, ÌK Kw’k?   DËùUw g^wËKk kwRdyxZk kÕeËkLwt kwÄÛexZ mwxoZ nrjËìèk Ww«wgwxRËZ AwRËKk  ZbwkxK  okKwk GKw£Ëkk jÖ¦wekwËck xgPwk KËg ÂkØ KkËgd? 

ËlLK Go gr×tw Kawxmùey I  AwìæRêwxZK MÞìÿKwk„