Ëi#lgwbyËbk AZøwPwk Ggv oËZøk AwËlwËK BxZpwo Kaw gËl

Ëowdw Kwxìæ gr×tw

MZKwl (30Ìm RwdÖtwky) XwKwk ÌhwËkk KwMËR ËPwËL eËrËQ AËdKxbd ek GB eÛai XwKwk kŠ iËé gwvlwk ÌmÛÄ oìæwd ”AZym bye‰k” mynêK dwUK  AxhdyZ pËâQ„ bÖ’m’gQk AwËMI D£ß AZym xbe‰Ëkk dwi gwOwxlk gBeË¢ xQl dw„ Kxg oËZøëbÛdwa b£ xlËLxQËld, ”gwOwxl AZym lxhl xMxk ZÔnwËk ht‰k/ xZgµËZ Ròwxll šwËdk eÞbye gwOwxl bye‰k„” Awikw gwOwxlkw xK Ìizwlgwby gÛwÊYËbk AZøwPwËk A¬KwËk xdixŒZ plwi? XwK xexUËt oóeÞyxZ pt  dw„ ÌjLwËd pItwk, pt dykËg„ gÛwÊYËbk AZøwPwk exg¢ MyZwt 18m Acøwt, ÌmöwK 41 - 44 Gk RwxZËhb eÞawk xgkØ˦ Êx¢t oiwRexZkw eÞxZgwb KkËl AgZwk gÛwÊYVwKÖk ekÂkwi Zwk KËVwk K×Vwk xdËt gRÛK˪ ÌNwnYw KËkd, “xd:qx¢t Kxkg xgm𔄠Aawêu gÛwÊYËbk AZøwPwËkk xgkØ˦ qx¢t jxb eÞxZgwb KËk, D£ß eÞxZgwbKwxk oiwRËK xpvoÛ gÛwÊËYkw cÔlwk owËa xixmËt ÌbËg„  ZwB Ìg#¦Ëbk ogxKQÖ AwZòþÿ KËk I ÑmgZËìè gxYêZ gÛwÊYøgwËbk oÙxÄk kpoø Ìg#¦ mÔdøgwËbk Kwgêd Kxe glËlI AZ×øx£ß pt dw„

eÔRwt Ëg#¦Ëbk ZwkwËbgyÌK gÛwÊYËbk  Ëbgy bÔMwê Kkwk dwdw Kaw BxZpwËo xgbøiwd„ bmi mZw²yËZ Ëg#¦Ëbk ZwkwËbgyËK ( Pydwhwnwt K×twd xpd I Rwewxd hwnwt KwËdíwd owiw ) xpëbÖËbk Kwly Ggv bÔMwêËbgyËZ xglyd Kkw pt„  hwkËZ Ìg#¦ciê xgdwËm gÛwÊY mwoK  PË¢ßk pwZ AwËQ Ggv ZwËbkËK glËZ pt Ìp gÛwÊY, “owkw R^wpw Ìo AwâQw pøwt xpëbÖþÿwd ËZwiwkw„” GB eÞoËŠ xgËmnhwËg DËlöLËjwMø Ìj, gÛwÊY iwxftwkw hwkZyt RdMÌYk Ëi#xlK AxcKwk op oKËlk Rdø þñwþÿø, xmqw, þñwcyd RyxgKw, gwoþÿwd, oÖËjwM, oiZw, kqw, eÞxZkqw Ggv  þññwcyd iZ eÞKwËmk AxcKwk ÌKËr xdËt gÛwÊY RwxZk  xdkwe£wk RËdø Ìgb - eÖkwY gPdw KËkd „ GB bÖ:ÌL kgyëbÛdwa VwK×k xlËLxQËld, “iwdÖËnk ekËmËk eÞxZxbd ÌVKwBtw bÔËk/ NÙYw KxktwQ Z×xi iwdÖËnk eÞwËYk VwK×Ëk„ / xgcwZwk kØbÛËkwËn bÔxhêËqk cwËk gËo / hwM KËk ÌLËZ pËg oKËlk owËa Adíewd„ / AeiwËd pËZ pËg ZwËbk ogwk oiwd„ ”

mÛy ÑmËlëbÛ K×iwk ÌNwn xZxd Z^wk kxPZ ‘icøjÖËM ÌM#r’ dwiK MÞËìÿ xlËLËQd, “KilwKËkk eÖ¢ m‰k kxPZ ZwkwZËìè Ìg#¦Ëbk ipwPydZËìèk DËlöL KËk glw pËtËQ Ìj, ÌgËb ZËìèk þÿÿwd ËdB„ ÐgxbK iìè DâPwkY KËk ipwmx£ßk Awgwpd Kkw oºg dt„ gÛÊwk eÖ¢ gxmÅ ÌokÕe ÌPÄw Kkwt Ìbgy þñmkyËk Zwk oóiÖËL AwxgêhÔZ pËt ipwPyËd ÌjËZ AwÌbm Ìbd„ xpiwlt ewk pËt ÌoLwËd xMËt gxmÅ ÌbËLd, gÖ¦ Zìè owcdwt kËtËQd„ gÖ¦B Awxb ZwxìèK„”  GLdI iwËS iwËS hwkZyt DeipwËbËmk xgxhdíþÿwËd pVwu KËk AwxgÆwk pt, Ìjd GK GKUw pwrËMwËrk cµvoþZÔe GK kpoøit„ A¬Kwk Mpµk ÌaËK gÛwÊYøcËiêk dwËi xdeyrd Ìg#¦RwxZËK AwËÄxeËÄ Ìg^Ëc ÌkËLËQ„ GidxK Ìg#¦Ëbk ewËtk dyËPk RxiËK gÛwÊY iwxftwkw lÖU KËk xdËt xpëbÖcËiêk owËa xixmËt xbËtËQ„ GhwËg AxMíeÖkwY, gwtÔeÖkwY Ggv xgnä×eÖkwY op xpëbÖcËiêk xgxhdí owxpZø Ggv MËùe Ìg#¦cËiê xgkØ˦ AeeÞPwk AxZ K×uxoZ I NÙxYZ exkËgËm oiÛwU AËmwËKk xgRtbmiy ewld g¬ Kkw pt„ 2300 gQk ek þñwcyd hwkËZk ovxgcwd eÞËYZw Ggv hwkËZk eÛw£ßd AwBdiìèy W: Aw˹bKk D£ß oiÛwU AËmwËKk xgRt bmiy xbgËo e^wPlq AdÖMwiy op Ìg#¦cËiê byqw MÛpY KËkd„ BxZpwo AdÖkÕe NUdw gwk gwk AwiwËbk owiËd DexþÿZ pt„ HxZpwxoK ZaøwdÖowËk eÖkyk RMdíwËak iËcø Ìj gÛÊgþçxU †® AwËQ, ÌoxUB hMgwd gÖ˦k xdgêwd koMÞwpy ipwbìæ cwZ× (b^wZ)„ Kwxdvpwi, pwëUwk, fw†êod eÞiÖL ex«ZËbk iËZ gÖ˦k dwi pËlw RMdíwa, ciêËK glw pËlw xpëbÖk ÂhbÛw Ggv ovNËK glkwi dwËi fËZwtw Rwxk KËk„

GK owMk kË£ßk xgxdiËt hwkËZ Ìg#¦ciê AwRI xgbøiwd„ gÛwÊY iwxftw §wkw Ëg#¦ pZøwjËšk k£ßw£ß xggkY BxZpwËo ËlLw AwËQ„ ËKgl iw¢ DeipwËbËmk BxZpwËo dt, eÙxagyk BxZpwËo Ìg#¦ hwkËZk AZøwúPËjêk bÖ’xU dwi :AZyËZk oiÛwU AËmwK  ( 2300 gQk AwËM ) Ggv AwRËKk hwkZkZí W: Aw˹bKk (1891- 1956) ! eÞoŠZ: DËlöLËjwMø Ìj, xpëbÖcËiê gYêxhx£K oiwËR AþeÙmø NËk Rdô MÞpY KËk Aw˹bKk AÐmmg gYê xpëbÖËbk Ël#pKewËUk KwQ ÌaËK ÌhwM KËkxQËld Pki NÙYw Awwk lw˜dw„ RygËdk Ìmnxbd ejêìæ xZ£ß AxhšZwk Kaw xZxd hÖlËZ ewËkd xd„ AaP Aw˹bKk eÙxagyk xZdxU xgxmÄ xgmðxgbøwlËtk DâPxmqwk xWMÞy awKw oË£òI xdiígËYê RdôwËdwk AekwËc Z^wkB jxb lw˜dw ÌhwM KkËZ pt, Zw’pËl gÛwÊY iwxftwk gYwêmÛi ciê gøgþÿw Ëj xpëbÖ oiwËRk GK Pki xgngÙq, Zw gÖSËZ AoÖxgcw ptdw„ ipwZôw Mw¬y xdiígËYêk RdZw op Aw˹bKkËK pxkRd AwLøw Ìbgwk ekI Aw˹bKk H RwZewËZk gøwxc xdkoËdk ËPÄw KËk gøaê pËt xQËld„ 1956 owËl 14B A˃wgk Z^wk iÙZ×øk iw¢ xZ¯wdíxbd AwËM e^wP lq AdÖMwiy oËŠ xdËt dwMeÖËk GK HxZpwxoK ipZy AdÖÅwËd Ìg#¦cËiê byqw MÞpY KËkd„ 

eÞoŠZ: DËlöLËjwMø Ìj, oiÛwU AËmwËKk iÙZ×øk KËtK gQk ek gÛwÊY iwxftwk Mhyk nrjËìè owËa iMËck ÌodwexZ eÖnøxiÌ¢k xgmðwoNwZKZw xbËt AhÖø¤wd xQl eÖËkweÖxk owixkK xgeög„ eÖnøxi¢ op gÛwÊY iwxftw Ëg#¦ËbkËK cµvo KkËZ xgxhdí nrjËìè xl® pt Ggv ewxl gYêiwlw (gÛwÊy gw AËmwK xmlwxlxek hwnw )  xdxn¦ KËk ÌbgdwMxk gYêiwlwt Ìg#¦ x¢xeUK op ipwjwd owxpÌZøk oKl MÞÞìÿ ewxlhwnw ÌaËK ovÆÚËZ AdÖgwb Kkw pt„ gÛwÊY iwxftwkw ewxlhwnwËK cµvo KËk ovÆÚZ hwnwt Ìgw#¦ owxpZø AcøtËY gwcø  KÌkd„ AgËmËn byNê Qx¢m gQk kwRËZòk ek 150 LÙ: eÔgwê˲ eÖnøxiË¢k iZ×ø pËl Zwk eZíy xgxbmwk MhêRwZ eÖ¢ AxMíxi¢ ewUxleÖË¢k xovpwod AwËkwpY KËk„ Zwkek gÛwÊY iwxftw kwZwkwxZ Ìg#¦RwxZk xgËlwe owcËdk exkKùedw KËk KdøwK×iwky ÌaËK Kwþôyk ejêìæ Ìg#¦pZøwjš ÂkØ KËk„ Ìg#¦Zyaêþÿwd oóiÖËL eÞËgm xdxnc ÌNwnYw KËk iwxU xbËt ÌXËK ÌbItw pt„ AÄimZwx²ËZ xbËdk ek xbd m‰kwPwjê Ggv Zwk bl oxóixlZhwËg x¢mÔl xbËt ogê¢ Ìg#¦xhq× op dkdwkyËK xdiiêhwËg pZøw KËk„ hwkËZ hMgwd gÖ¦ I oiÛwU AËmwËKk xgkØ˦ idÖovxpZw, dyl K˪k eÞwtxúP£ itÔL, AekK þôÙxZ I gÙ¦ pwkyÌZk g£ßgø pËlw, “jwkw Ìg#¦RdËK þemê KkËg ZwÌbk þíwd KkËZ pËg„”  xpëbÖcËiêk RwxZËhb eÞaw ÌaËK ÌkpwB ÌeËZ W: Aw˹bKk xZxd Z^wk e^wPlq AdÖMwiy op 1956 owËl 14B A˃wgk dwMeÖk mpËk oiÛwU AËmwËKk HxZpwxoK xgRtw bmiy xbgËo Ìg#¦cËiê byqw Ìdd„ ZLd ÌaËK eÞxZ gQk hwkËZk dg byxqZ Ìg#¦MY xgmðËg#¦ RMËZk eÛxZxdxc op D£ß byqwxbgo ipwoiwËkwËp ewld KËk AwoËQd„ oóeÞxZ UËkwËëUwk mÛylvKwk Ëg#¦ipwxgpwËkk eÞcwd Acøq iwddyt kZímÛy ipwËaËkw KwdwWwk eÞxZxdxc pËt D£ß byqwxbgo oËóild Ggv oiÛwU AËmwËKk ipw xgRtw bmiyÌZ AvmMÞpY KkËZ dwMeÖk Mid KËkd„

xgMZ 29 Ìm ÌoËïU¹k ÌaËK 4Vw A˃wgk 2006 owl, hwkZyt Ìg#¦ exknËbk R¹Öbye UÛwÄ Ggv x¢ËlwK Ìg#¦ ipwovËNk byqw KxixU hwkËZk dwMeÖk mpËkk byqwhÔxiËZ ipwoiwËkwËp ovxgcwd eÞËYZw þñMyêt W: hyikwp Aw˹bKËkk ( 1891- 1956) Ìg#¦cËiê byqw MÞpÌYk 50 gnêeÔxZê ÌMwËÀd RÖgxl iËpwuog  Ggv oiÛwU AËmwËKk HxZpwxoK xgRtw bmiy ipwoiwËkwËp Dbzjwed  Kkw pËtËQ„ Pyd, xZgµZ, hÖUwd, Ìdewl, iwtwdiw, lwIo, K˹wxWtw, iÌŠwxltw, Rwewd, awBløw«, mÛylvKw, ÌKwxktw, KwdwWw, jÖ£ßkwÄÛ, xgÛËUd,  fÝwëo, kwxmtw, Rwiwêxd, xoŠweÖk, op 22xU Ìbm ÌaËK Ìg#¦ eÞxZxdxcMY D£ß Ìg#¦cËiê byqw iËpwuoËg ÌjwMbwd  KÌkËQd„    D£ß ÌMwËÀd RÖgxl oËóilËdk AwËlwPdw ohwk AwlPø xgnt xQl : (1) hwkËZk Ìg#¦cËiêk Duex£ Ggv gÛwÊY iwxftwk Mhyk nrjËìè Ìg#¦cËiêk cµvo owcd„ (2) oiÛwU AËmwËKk KxlŠ xgRËtk ek Ìg#¦ciê MÞpY Kkwk ek ipwoiwËkwËp xgRt bmiy ewlËd ËowYwly jÖËMk BxZpwÌok ejêwËlwPdw„ (3) þñMyêt W: Aw˹bKk hMgwd gÖ̦k mkY xdËZ oiÛwU AËmwËKk eÞxZ oóiwd eÞbmÌêY D§Ö¦ pËt oiÛwU AËmwËKk ipw xgRtw bmiyËZ lqwcyK AdÖMwiy op Ìg#¦cËiê x¢mkY MÞpY KËk byqw Ìdd„ (4) AwcÖxdK hwkZ op gZêiwd xpvow Ddô£ xgËmð Ìg#¦cËiêk eÞËtwRdytZw Ggv  gÖ¦cøwËdk iÔløwtËdk MËgnYw Ggv eÞg¬ ewV„ (5) xgmðmwxìæk Kwidwt Ìg#¦cøwd xmxgk AdÖÅwd Ggv xgËmðk oKl eÞwYy oÖLy ÌpwK mynêK xgmðÐi¢y hwgdwk DbzNwUd  KÌk DexþÿZ Ìg#¦RdZw x¢mkY op eémyl MÞpËd bwdmyl hwgdwt AwZôxdËtwM KËkËQd„

ËlLK : eÞgwoy LøwxZiwd KlwxiÄ , MùeKwk, ohwexZ KwdwxWtwd Ìg#¦ exknb I xgxgc MÛìÿ eÞËYZw „

oiw®